INFORMACJE


PATRONAT HONOROWY:
MINISTERSTWO KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
JACEK KRUPA- MARSZAŁEK WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO
PIOTR BĄK - STAROSTA TATRZAŃSKI
LESZEK DORULA - BURMISTRZ MIASTA ZAKOPANE

To było dobrze pomyślane

Karol Szymanowski - największy polski kompozytor I połowy XX wieku, zakochany w Tatrach i muzyce góralskiej - mieszkał w Zakopanem w latach 1930 - 36 w Willi Atma (obecnie Muzeum Karola Szymanowskiego, oddział Muzeum Narodowego w Krakowie). Na pamiątkę tego faktu, od 1977 odbywają się co roku w Zakopanem - nieprzerwanie Dni Muzyki Karola Szymanowskiego. Jest to jedyny na świecie, międzynarodowy festiwal, poświęcony twórczości tego kompozytora.
W latach ostatnich Festiwal otrzymał niepowtarzalny, indywidualny rys poprzez połączenie muzyki klasycznej z autentyczną muzyką podhalańską, która była źródłem inspiracji Karola Szymanowskiego w ostatnim okresie jego twórczości. Koncerty festiwalowe (symfoniczne, kameralne i recitale solowe) odbywają się w różnych wnętrzach związanych z historią Zakopanego, stanowiąc dodatkową atrakcję dla słuchaczy. Towarzyszą im spotkania dyskusyjne opowiadające o osobliwym miejscu w polskiej kulturze, jakim było Zakopane za życia Szymanowskiego.

W edycji 2016 wyeksponowany został wątek roli kobiet w życiu Szymanowskiego, epizod niespełnionej miłości Zofii Nałkowskiej do Szymanowskiego - w autorskim monodramie Hanny Zbyryt na podstawie "Dzienników czasu wojny" Z. Nałkowskiej.
Tematem spotkań przygotowanych przez Fundację "Zakopiańczycy. W poszukiwaniu tożsamości" były opowieści o kobietach "rodzinnych" ( matce, siostrach, siostrzenicy, rodzinie, domu).
Nie zabrakło też opowieści - wspomnień o kobietach "zakopiańskiego modernizmu" (m.in. o Helenie Roj-Rytardowej, Marusi Kasprowiczowej, Zofii Stryjeńskiej).

W poszukiwaniu tożsamości

Atrakcji "poza koncertowych" było zresztą w ciągu 9-dniowego Festiwalu (23 - 31 lipca) co niemiara. Zaprezentowano m.in.rekonstrukcję góralskiego wesela. Była to inscenizacja, która przedstawiała autentyczne obrzędy, którym przyglądał się również Karol Szymanowski. Jak pisze Helena Roj-Rytardowa, na której weselu (w kwietniu 1923r.) Karol Szymanowski był drużbą: "... niskie progi góralskich chałup gościły Szymanowskiego. Wesele ani chrzciny nie obeszły się bez tak miłego gościa, uważano sobie za wielki zaszczyt witać u siebie tak zacnego człowieka, który nie gardził prostym ludem".

W przedstawieniu festiwalowym orszak weselny wyruszył spod Willi Atma, która na potrzeby inscenizacji stała się domem panny młodej. Za drużbami na dwóch rumakach i za bryczkami wiozącymi młodą parę i jej rodziców podążał rząd furek z gośćmi. Po zaślubinach w Starym Kościele przy ul. Kościeliskiej ciąg dalszy weseliska odbył się w namiocie festiwalowym na Równi Krupowej. Były oczepiny, pyszna zabawa przy muzyce kapeli góralskiej, tańcach, przyśpiewkach i suto zastawionym stole, nie zabrakło nawet "bitki" krewkich młodzieńców.
Tę wspaniałą rekonstrukcję wesela wykonał Zespół Góralski im. Klimka Bachledy, a była ona przednim pomysłem pani prezes prof. Joanny Domańskiej i jej przyjaciół ze Związku Podhalan.

Nie zabrakło również tradycyjnch posiad w Białej Izbie Podhalan z kapelą góralską, których gościem był Leszek Bernat reprezentujący Międzynarodowe Stowarzyszenie Dziennikarzy Muzycznych. Gość z Paryża interesująco opowiadał na temat Paderewskiego (w związku z przypadającą w tym roku 75. rocznicą śmierci wielkiego Polaka), Szymanowskiego i o różnych aspektach życia muzycznego we Francji.
Były wystąpienia Kuby Szpilki ("O kobietach rodzinnych", "O panach i góralach"), Piotra Mazika ("O kobietach modernizmu zakopiańskiego") i Jacka Jackowskiego (prezentacja płyt CD z oryginalnymi nagraniami Bartusia Obrochty i nagraniami dokumentującymi Pierwszy Podhalański Popis Konkursowy Ludowych Muzyk Góralskich, zorganizowany w Zakopanem w 1952, ku uczczeniu 15. rocznicy śmierci Karola Szymanowskiego).
Podczas festiwalu została wyeksponowana również 90. rocznica śmierci Bartusia Obrochty, blisko zaprzyjaźnionego z Karolem Szymanowskim. Na spotkaniu w gmachu głównym Muzeum Tatrzańskiego Krzysztof Trebunia-Tutka wraz z absolwentami Tatrzańskiego Centrum Kultury "Jutrzenka" w Zakopanem grał "Bartusiowe nuty" i prezentował instrumenty podhalańskie. W osobnym wydarzeniu w Willi Oksza Adam Kitkowski przedstawił wzbogacony przeźroczami wykład pt. "Bartuś Obrochta i jego czasy". Wykład odbył się przy muzyce kapeli Andrzeja Obrochty - Bartusia i w obecności członków rodziny Bartusia. Te niezwykle interesujące spotkania pozwalały wejść w świat, który otaczał i fascynował Karola Szymanowskiego w latach 1930-35, gdy kompozytor mieszkał na stałe w Zakopanem.

Ten bogaty w swej różnorodności Festiwal dał melomanom również sposobność przeżycia zaprezentowanej przed laty w Krakowie (2007r.) operetki Karola Szymanowskiego Loteria na mężów (filmowa projekcja spektaklu w namiocie festiwalowym).
Część muzyczną Festiwalu wypełniły koncerty w wykonaniu znakomitych artystów z kraju i z zagranicy, m.in. Orkiestra AUKSO, Łukasz Długosz (flet), Tianyu Zhou (fortepian - Kanada/Chiny), Janusz Wawrowski (skrzypce), Kwartet AIRIS, Ewa Biegas (sopran), Oscar Prados (Hiszpania) - laureat I nagrody Międzynarodowego Konkursu Kompozytorskiego im. Karola Szymanowskiego, Katowice 2012 .
Szeroka oferta programowa (dla melomanów oraz dla tych, których muzyka tzw. poważna niespecjalnie interesuje) miała dać okazję wszystkim do zaznajomienia się z fascynującą osobowością artystyczną Karola Szymanowskiego.
Taki był zamiar Towarzystwa Muzycznego im. Karola Szymanowskiego, który udało się zrealizować dzięki współpracy i wsparciu Urzędu Miasta Zakopane, Zakopiańskiego Centrum Kultury, Starostwa Tatrzańskiego oraz współorganizatorów, którymi byli: Muzeum Tatrzańskie i Muzeum Narodowe w Krakowie, Fundacja Zakopiańczycy. W poszukiwaniu tożsamości, Związek Podhalan Oddział Zakopane, Teatr im. St.I. Witkiewicza.

Karol Rafał Bula
(skrót redakcyjny)

 

Rekonstrukcja wesela góralskiego - przed Starym Kościołem przy ul. Kościeliskiej.
Po zaślubinach wszystko poszło jak "po równi" - tańce, przyśpiewki i... "bitki".

Tańce zespołowe - "Zobaczyłam go (Szymanowskiego) wciśniętego między muzykantów,
wsłuchującego się w Bartusiowe granie i stawiającego w notesiku kreseczki i pałeczki.
Bartuś przebierał na strunach kościstymi palcami rzucając głowę w tył, to znów kładł
siwą głowę na gęśliki, co by trafić w gust panu Szymanowskiemu" - Helena Roj-Rytardowa
a,
podhalańska artystka ludowa, pisarka.

Niskie progi góralskich chałup.

Oscar Prados - laureat I Nagrody Międzynarodowego Konkursu
Kompozytorskiego im. K. Szymanowskiego (Katowice 2012).


Panowie szanujcie wspomnienia!

12 lipca 2016 roku, sporo po niewczasie w Krakowie, bez rozgłosu, Teresa Chylińska, pełna zasług, z ogromnym dorobkiem nad dziełami Karola Szymanowskiego, otrzymuje z rąk Pana Ministra Kultury i Sztuki Piotra Glińskiego NAGRODĘ SPECJALNĄ. W stosownym dekrecie Pan Minister pisze:

Wielce szanowna Pani Profesor

Mam prawdziwą satysfakcję i przyjemność przyznać Pani w uznaniu nieocenionych zasług dla polskiej kultury muzycznej, w szczególności zaś za przygotowanie monumentalnej edycji Dzieł Wszystkich Karola Szymanowskiego Nagrodę Specjalną. Proszę przyjąć wraz z serdecznymi gratulacjami życzenia dalszych sukcesów oraz wszelkiej pomyślności w życiu osobistym".

I tak oto, Pan Minister uratował wspomnienia (czyt. trud) paru pokoleń pracowitych osób i... honor resortu.
Tym samym Polskie Wydawnictwo Muzyczne zachęcone i bez obaw przystąpiło do prac nad wznowieniem kompletnie wyczerpanych do ostatniego wiersza Pism Karola Szymanowskiego opracowanych przez przez Kornela Michałowskiego, wybitnego, zasłużonego muzykologa. Mają ukazać się w 2017r.
Pół wieku temu PWM opublikowało fundamentalną pracę Kornela Michałowskiego pt. Karol Szymanowski 1882-1937r. Katalog tematyczny dzieł i bibliografia. Wznowienie tego tytułu po upływie pół wieku wymaga uaktualnienia i uzupełnienia podstawowej bazy źródłowej, datowania itd.
Pisma literackie zebrane i opracowane przez T. Chylińską i Katalog K. Michałowskiego mają ukazać się w 2018 roku! Panowie, czasu mało, szanujcie też czas.

* * *

Bardzo miła wiadomość dotarła do nas z Krakowa. Miła jeśli się potwierdzi. Muzeum Narodowe w Krakowie + Atma planuje wznowienie Karola z Atmy autorstwa Krystyny Dąbrowskiej, siostrzenicy Szymanowskiego. Brawo panowie, brawo, szanujcie wspomnienia.
My, gospodarze Fundacji, też pamiętamy o 39 Dniach Muzyki Karola Szymanowskiego w Zakopanem. Wiemy, że były bardzo udane, nawet lepsze niż poprzednie. Niestety w tym roku (przyczyny losowe) nie mieliśmy swego obserwatora.


 

Atma i wokół Atmy (1)

Uroczysty koncert z okazji 40-lecia Muzeum Karola Szymanowskiego w Atmie w Zakopanem z udziałem pianisty - Laureata Nagrody Publiczności XVII Międzynarodowego Konkursu im. Fryderyka Chopina, Szymona Nehringa (6 marca), później, (10 maja) w Atmie, zostaną wręczone nagrody im. Karola Szymanowskiego Mariuszowi Kwietniowi (Król Roger o niesłabnącym powodzeniu na scenach świata) i brytyjskiemu muzykologowi Alistairowi Wightmanowi, który twórczości Szymanowskiego poświęcił tyle lat, co obchodzony dziś jubileusz Atmy.
Zarazem smutna wiadomość - jest to ostatnie rozdanie Nagrody im. K. Szymanowskiego. Chęci nam nie brakowało, ale "dudków" tej prywatnej, bardzo osobistej fundacji starczyło tylko na 20 lat.
Dyrektorowi Muzeum Narodowego w Krakowie dr hab. Andrzejowi Betlejowi, któremu Atma wdzięcznie się kłania, tak jak kłaniała się pierwszemu dyrektorowi Atmy Tadeuszowi Chruścickiemu Ludzie Atmy życzą wszystkiego najlepszego.
Kim są ludzie Atmy? Licznych już nie ma wśród żywych, żyją nastolatkowie, którzy zbierali pieniądze na wykupienie Atmy, ci którzy, jak Niebiesko - Czarni koncertowali na rzecz Atmy. Żyją w pamięci Ci, co podjęli starania o Muzeum Karola Szymanowskiego w Zakopanem, właśnie w Atmie - Zdzisław (Dyzio) Sierpiński, Jerzy (Wujo) Waldorff... i tak jak Oni, daleko od nas, już nie na wyciągnięcie ręki Ona, Kicia, siostrzenica Szymanowskiego, autorka "Karola z Atmy", a która wszystkie pamiątki po Wujciu przekazała Muzeum, a i Fundacja powstala, wprawdzie już po jej śmierci z jej woli.
Ludzie Atmy, to najcenniejszy skarb Panie Dyrektorze, który Panu przekazujemy w dniu Jubileuszu Atmy - Oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie.

W świecie muzyki i wartości
Karola Szymanowskiego
(2)

PROGRAM UROCZYSTOŚCI:

Witold Juchniewicz - Prezes Fundacji im. Karola Szymanowskiego: - słowo - wręczenie Nagród
Laudatorzy: Teresa Chylińska, Małgorzata Janicka-Słysz
Laureaci: Mariusz Kwiecień - za stworzenie niedoścignionej interpretacji Króla Rogera i propagowanie opery Karola Szymanowskiego na największych estradach świata.
Alistair Wightman - za publikacje poświęcone Karolowi Szymanowskiemu przybliżające anglojęzycznemu czytelnikowi fundamentalną i integralną wiedzę o twórczości muzycznej i literackiej Karola Szymanowskiego.
Spotkanie z artystami i koncert:
Mariola Cieniawa - fortepian, Fryderyk Chopin (1810-1849) 4 Mazurki op. 17: nr 1 - B-dur nr 2 - e-moll nr 3 - As-dur nr 4 - a-moll
Karol Szymanowski (1882-1937) 4 Mazurki op. 50
Kapela Góralska "Maśniaki"
Małgorzata Janicka-Słysz, Kurator ds. Programowych Atmy - słowo o muzyce


Legendarna kapela góralska "Maśniaki"

* * *

Willa "Atma" to jedyne w świecie muzeum biograficzne Karola Szymanowskiego (1882-1937) - w 1974 roku przekazano ją Muzeum Narodowemu w Krakowie, a już dwa lata później, 6 marca 1976 roku, udostępniono publiczności.
Dzień 40. urodzin "Atmy", niedzielę 6 marca 2016 roku, uświetnił recital fortepianowy Szymona Nehringa, wyróżnionego finalisty i laureata Nagrody Publiczności 17. Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina w Warszawie.
Ukochana przez kompozytora - jak mawiał góralska "chałupa" - wciąż rozbrzmiewa muzyką. Motywem przewodnim comiesięcznych koncertów są utwory Karola Szymanowskiego, jego poprzedników oraz następców, z akcentem na muzykę polską - także tę najnowszą i komponowaną współcześnie.
Willa "Atma" zbudowana przez Józefa Kasprusia-Stocha powstała po 1890 roku jako typowy pensjonat, jeden z wielu wznoszonych w Zakopanem na przełomie XIX i XX wieku w celu wynajmowania letnikom. To właśnie ówczesnym turystom zawdzięcza oryginalną nazwę, pochodzącą z sanskrytu i oznaczającą "duszę".
Karol Szymanowski od wczesnej młodości chętnie przebywał w Zakopanem, gdzie pod koniec życia osiadł na stałe, zamieszkując właśnie w "Atmie".
W roku 1976 na parterze budynku otwarto ekspozycję poświęconą kompozytorowi, jego związkom z kulturą Podhala i Zakopanem. Większość eksponatów pochodzi z daru siostrzenicy artysty, Krystyny Dąbrowskiej.
W 2013 roku "Atma" wkroczyła w nowy etap działalności po generalnym remoncie, przeprowadzonym w ramach projektu "Muzyka pod Tatrami". Wyposażona została m.in. w multimedia i nowy fortepian.

Galeria zdjęć na stronie MNK:
http://mnk.pl/fotogalerie/otwarcie-muzeum-karola-szymanowskiego-w-atmie

20 lat minęło (3)


Od lewej: Andrzej Szczerski - zastępca dyr. MNK, Alistair Wightman,
Teresa Chylińska (członek Fundacji) i Mariusz Kwiecień.

Stało się tak, jak stać się miało - po 20 latach skromnej działalności przestała istnieć (10 maja 2016 roku) Fundacja im. Karola Szymanowskiego. Fundacja prywatna i bardzo osobista. Pierwszymi laureatami Nagrody im. Karola Szymanowskiego byli: Teresa Chylińska (muzykolog), Wanda Wiłkomirska (skrzypaczka), Stefania Woytowicz (śpiewaczka), Simon Rattle (dyrygent).
Nagrody były skromne, by nie powiedzieć skromniutkie, ale... po raz pierwszy Fundacja nosząca imię Kompozytora przyznaje nagrodę reżyserowi - za inscenizację Króla Rogera (Mariusz Treliński); ku zgorszeniu niektórych po raz pierwszy przyznano nagrodę Kustoszowi muzeum Karola Szymanowskiego w Atmie - jedynemu takiemu muzeum K. Szymanowskiego w świecie (Maciej Pinkwart, 36 lat pracy). To jeszcze nie koniec niespodzianek (też ku zgorszeniu niektórych), krytyk literacki, eseista Edward Boniecki - za cudowne "dziełko" złożone z esejów "Ja niegdyś Roger. Studia i szkice o Karolu Szymanowskim".
Nagrody skromne, skromniutkie, wkład finansowy wniesiony na rzecz Fundacji przez jedną osobę był też skromny.
Stało się! Starczyło na 20 lat.
Skromnie zakończyła się też uroczystość wręczenia nagród w Atmie, w Zakopanem Alistairowi Wightmanowi (muzykolog, Anglia) i Mariuszowi Kwietniowi (śpiewak, Polska). To nie przypadek, obu łączy Król Roger. Można powiedzieć, że poznali się w Covent Garden na londyńskiej premierze Króla Rogera - Alistair Wightman "wniósł" na premierę specjalnie napisany szkic o arcydziele operowym Szymanowskiego, Mariusz Kwiecień kolejną wersję inscenizacji Rogera.
"Opera Szymanowskiego jest jednym z niewielu dzieł XX wieku, które bezpośrednio mierzą się z problemem człowieczeństwa, a jako taka jest jednym z rzadkich dramatów muzycznych, które można uważać za najprawdziwszy dokument filozoficzny, psychologiczny, a nawet - w najszerszym tego słowa znaczeniu - religijny. To jedna z najbardziej pouczających i przesyconych głęboką mądrością oper pierwszej połowy XX wieku - rzuca światło na kondycję człowieka i wydobywa radość z egzystencji."*

"Na szczególne podkreślenie zasługuje fakt, iż Alistair Wightman jako jeden z niewielu dostrzega znaczenie i osobliwą rolę jaką w życiu Szymanowskiego zajmuje opera "Król Roger", że to genialne dzieło, stanowiące kompozytorską summę, było podsumowaniem, ale zarazem zamknięciem artystycznej, muzycznej i egzystencjalnej przeszłości.
"Definitywnym pożegnaniem z dawną egzystencją Szymanowski pojął, że w powojennej, wolnej Polsce winien swoje artystyczne istnienie odpowiednio usprawiedliwić i przewartościować. Wolny artysta w wolnym kraju winien od nowa określić stosunek do sztuki i swojej społecznej roli. Dla Szymanowskiego po 1918 roku najgłębszą prawdą jego serca - jak to określił - jest "fantastyczna miłość do Idei Polski"."

W finale III aktu opery, Roger ogołocony ze wszystkiego, tułacz i nędzarz, doznaje duchowej iluminacji odnajdując radość zrodzoną z odnalezionej prawdy, przemienia się w mocarza, który jest władny zdecydować o sobie i swojej sztuce. I o tym właśnie śpiewa w najwyższym uniesieniu: "z głębi samotności, z otchłani mocy mej, przejrzyste wyrwę serce, w ofierze słońcu dam".

* Cytaty pochodzą z dzieł A. Wightmana i laudacji.

Alistair Wightman - muzykolog w rozmowie z Andrzejem Szczerskim
Marusz Kwiecień przyjmuje gratulacje od dyrektora MNK Andrzeja Szczerskiego
Od lewej: Mariusz Kwiecień, Teresa Chylińska i Alistair Wightman


Pasterz czy Król?


Kraków. Śmierć w operze

Po raz pierwszy w Polsce, od czasu premiery w 1926 roku, reżyser (a któryż to któryż), uśmiercił Króla Rogera! Wcześniej, ten sam reżyser akcję sycylijskiego Króla Rogera II umieścił w pubie gejowskim. Ale w Operze Krakowskiej (to już trzecia próba młodego i bardzo zdolnego polskiego reżysera), akcja toczy się w siedzibie królewskiej, Roger i... Roksana są bardzo stareńcy, ale mają małego synka (synka po raz pierwszy wprowadził Krzysztof Warlikowski w Paryżu, w Operze Narodowej na Placu Bastille). Warlikowski wprowadza jeszcze więcej postaci - np. rozbrykane Myszki Miki, a Pasterz jest gejem nad geje, a ponadto narkomanem do czego namawia Rogera. Roger umiera również u Mariusza Trelińskiego, ale w cywilizowany sposób - w szpitalu (inscenizacja wrocławska).
Tak to reżyser reżyserowi coś uszczknie, wzbogaci i życie toczy się dalej. -"Ja mam dwie inscenizacje." -"A ja trzy!" Zdradźmy więc miano rekordzisty: to Michał Znaniecki - Bilbao, Santa Fe, Kraków!


To podkradanie pomysłów jest dość powszechne. Bojarzy w Iwanie Groźnym to zwarte oddziały KGB.
Autor powyższego tekstu niezmiennie twierdzi, że inscenizacja warszawska Króla Rogera z 2001 roku, Mariusza Trelińskiego, jest najjaśniejszą, poetycką, a jednocześnie współczesną, w bardzo delikatny sposób opowiada o tym co się działo i dzieje i... dziać być może będzie.


To nie ta Pani

Założony w 1945 roku Ruch Muzyczny (dużo zdrowia staruszku) - w numerze 11 z 2015 r. (listopad - niebezpieczna dla Polaków pora) - przynosi tekst Elżbiety Szczepańskiej-Lange "Lekkość głosu, intensywność życia..."
"Trudno sobie wyobrazić lepszego autora biografii Stanisławy Szymanowskiej niż Teresa Chylińska - pisze E. Szczepańska. Z dorobkiem w postaci monumentalnej edycji korespondencji jej brata Karola i jego trzytomowej monografii przystępowała ona do pracy nad ogromem materiałów źródłowych dotyczącym kilku pokoleń rodziny Korwin-Szymanowskich, w tym dokumentów zdobywanych w trudzie ze słabo dostępnych archiwów, zbieranych po świecie listów. (...) Przydała się także rozległa wiedza o historii południowo-wschodnich kresów dawnej Polski i życiu muzycznym różnych ośrodków, w których sławne rodzeństwo działało."
Rekomendacja E. Szczepańskiej-Lange jest wielce zachęcająca do lektury. Wszelako, jak zachęcić do lektury, (może w prezencie na Gwiazdkę) jeżeli ani razu autorka lub redakcja nie wspomina o tytule książki. Prawda, tytuł "diablo nie atrakcyjny": Stanisława Szymanowska. Prowadziłam intensywne życie i bardzo moje życie lubiłam.
Ale nie tylko - zainteresował nas odnośnik nr 4 - (ze zdjęciami w Filharmonii Warszawskiej bywało różnie ...). Tymczasem zdjęcie "tytułowe" przedstawia Szymanowską Mariannę z Wołowskich ur. w Warszawie 1789-1831, pianistkę, kompozytorkę. Tymczasem bohaterką Chylińskiej jest Stanisława Korwin-Szymanowska ur. w Orłowej Bałce (gubernia chersońska) 1884-1938 - śpiewaczka.
Mimo wszystko dobre życzenia świąteczne i noworoczne od kronikarza Fundacji im. Karola Szymanowskiego.


Jesteśmy zdani na muzykę

Wrześniowy "Ruch Muzyczny" przynosi obszerny tekst Teresy Chylińskiej pt. "Dokument o człowieku". (Publikujemy nieautoryzowane fragmenty).

"W światowym piśmiennictwie - pisze Chylińska - niewiele oper może poszczycić się własną monografią. Tym większa zasługa angielskiego muzykologa, który przed laty wydał najpierw wybór pism muzycznych Szymanowskiego, a potem monografię: Karol Szymanowski, His Life and Work, a obecnie kończy tłumaczenie korespondencji kompozytora z lat 1903-1919.
Studium Alistaira Wightmana ukazało się drukiem w maju 2015r. w dzień premiery Króla Rogera w Royal Opera House w Londynie. Choć formalnie Król Roger - opera i jej geneza zajmuje się pojedynczym tematem - dzięki autorskiemu konceptowi przerodził się w umiejętnie skomponowany przekaz podstawowej wiedzy o życiu, ideach i twórczości polskiego kompozytora.

Szymanowski and The Theatre - jest opowieścią o przygodzie Szymanowskiego z teatrem począwszy od wczesnej młodości przez kolejne realizacje sceniczne - od opery Hagith i operetki Loteria na mężów do Mandragory i Harnasiów. Rozdział 1 The Writing of King Roger, obejmuje okres od 1918-1924 od pierwotnego pomysłu do premiery dzieła. (...)
W 1918 roku Szymanowski z Jarosławem Iwaszkiewiczem rozważali możliwe tematy (...) aż pojawiła się dwunastowieczna, fascynująca bogactwem kulturowym Sycylii i postać wielkiego władcy - Rogera II. Wightman zamieszcza pierwszy Szkic sycylijskiego dramatu Szymanowskiego, następnie prowadzi czytelnika po kolejnych etapach tworzenia libretta i wyboistej chwilami drodze współpracy kompozytora z poetą, aż do odrzucenia przez Szymanowskiego wersji trzeciego aktu pióra Iwaszkiewicza, który to tekst również przedstawia czytelnikom.

W zasadniczym rozdziale The ideology of King Roger, autor - pisze T. Chylińska - przeszukuje obszar możliwych źródeł inspiracji i komponentów ideowych dzieła, śledzi wątki biograficzne, bo jak powiada: "nie ma przesady w twierdzeniu, że całe doświadczenie życiowe Szymanowskiego miało swój udział w ukształtowaniu Króla Rogera" (...).

Warto zauważyć, że Wightman za błąd uznaje lekceważenie znaczenia jakie dla Szymanowskiego miała autentyczność szczegółów inscenizacyjnych; "to jest aspekt dzieła zbyt często ignorowany, niestety również w tym obecnym wystawieniu".
Wiele miejsca Wightman poświęca powieści Szymanowskiego Efebos, którą słusznie uważa za dopełnienie warstwy psychologicznej, "sycylijskiego dramatu" (...) szuka ideowych drogowskazów, za jakie uznaje m.in. mit solarny i symbolikę słońca oraz szczególnie bliską Szymanowskiemu ideę pokrewieństwa Chrystusa i Dionizosa. Wightman jest świadomy niejednoznaczności ideowego przesłania Króla Rogera, który bywał odczytywany już to dosłowie już to w kategoriach freudowskich, przesuwających libido Rogera w kierunku homoseksualnej miłości do Pasterza lub jako jungowska psychodrama, teatr duszy zmagającej się ze swym Cieniem. Wightman jest przekonany, że Król Roger stawia Szymanowskiego w długim szeregu myślicieli zmagających się z fundamentalnym problemem rozpoznania i okiełznania natury ludzkiej (...). Wightman dobrze wie, że w Efebosie Szymanowski pragnął zarysować "dzieje duszy człowieka wznoszące się od stopnia do stopnia ku coraz szerszemu objęciu życia, jego zadań i głębszego znaczenia (...) ku istotnej wolności ducha".

Czym zatem zakończyły się zmagania Szymanowskiego-Rogera? Libretto powiada tylko, że wielki władca przemierzył ciemną dolinę zwątpień, wyrzeczeń i walki, ale odpowiedzi na pytanie czy i co odnalazł już nie udziela.
Jesteśmy zatem zdani na muzykę.


Muzykolodzy wszystkich krajów...

Po 18 latach od "rzuconego" pomysłu Paula Cadrin'a ukazała się w Londynie książka pt. Szymanowski Companion, międzynarodowa praca zbiorowa licząca 301 stron i kilkadziesiąt haseł poświęconych najważniejszym zagadnieniom twórczości i życia Karola Szymanowskiego. Praca całkowicie bezinteresowna i bezhonoraryjna stworzona przez "zwariowanych" na punkcie Karola Szymanowskiego. Oto ich lista: Paul Cadrin pomysłodawca i wydawca, Kanada; Stephen Downes, wydawca Alistair Wightman, Wielka Brytania; Teresa Chylińska, Zofia Helman, Andrzej Tuchowski - wszyscy z Polski; Didier van Moere, Francja; Tyrone Creive, USA; Enrique Martinem Miura, Hiszpania; Birthe Traerup, Dania.
Wydaje się nam, że myśl została "rzucona" w marcu 1997 roku w Zakopanem podczas sympozjum "Pieśń w twórczości Karola Szymanowskiego i jemu współczesnym".
Tym samym wino im starsze, tym.. droższe!


Z Unią lepiej

Dzięki uprzejmości Pani Barbary Szumowskiej trafił do naszych rąk krążek DVD zatytułowany Muzyka pod Tatrami (reportaże filmowe). Wydawcą jest Muzeum Narodowe w Krakowie. Plyta ukazała się z okazji zakończenia (10 maja 2013r.) remontu Atmy - Muzeum Karola Szymanowskiego w Zakopanem. Ponad godzinny krążek, okraszony jest muzyką Grażyny Bacewicz, Eugena Suchonia, Karola Szymanowskiego, Ignacego Jana Paderewskiego, Fryderyka Chopina, Antoniego Dworzaka, Mieczysława Karłowicza, a także fragmentami wspomnień Zofii Szymanowskiej, siostry Karola (Opowieść o naszym domu), Krystyny Dąbrowskiej-Kici, siostrzenicy kompozytora (Karol z Atmy), Rafała Malczewskiego (Pępek świata) i Karola Szymanowskiego (Listy).
Śliczne, wzruszające jest to magiczne pudełeczko z muzyką poświęconą Atmie. Autorką scenariusza i reżyserką jest Pani Barbara Szumowska we współpracy z Bogusławem Sławińskim i Piotrem Krzaczyńskim.
Dzięki, dzięki...

P.S. Dlaczego z Unią lepiej? Ponieważ UE pokryła w 85% koszty remontu Atmy i Zamku Orawskiego im. P.O. Hvieżdoslawa w Dolnym Kubinie.


Post scriptum do...

Nadzwyczaj udane tegoroczne Dni Muzyki Karola Szymanowskiego w Zakopanem obrodziły również - jak to zostało nazwane - "fotorelacjami". Jak zwał, tak zwał. Będzie to od teraz źródło wiedzy wizualnej, a może w przyszłości rejestracji co lepszych koncertów. Strona internetowa Fundacji zamieszcza (według własnego wyboru) kilka obrazków z XXXVIII Dni.

Na zdjęciach: Karol Bula, długoletni prezes Towarzystwa Muzycznego im. Karola Szymanowskiego w Zakopanem, obecnie - Honorowy Prezes; obok Aleksander Polaczok, muzykolog i dyrektor Muzeum Karola Szymanowskiego w Kirowogradzie, niestrudzony "wojownik" na Ukrainie i w Polsce w walce o utworzenie Muzeum polskiego kompozytora w dawnym domu Szymanowskich. Ten "obrazek" jest symboliczny - dlatego umieszczamy go na czołowym miejscu. Ci dwaj "mężowie" tu w Polsce i tam na Ukrainie osiągnęli, nie bez trudu, swój cel.


Zespół "Młyneczek" z Kirowogradu

A tu Pani profesor Joanna Domańska (przy fortepianie), obecny Prezes Towarzystwa Muzycznego im. K. Szymanowskiego w Zakopanem, w finałowym koncercie - Kościół Św. Krzyża (niedziela, 2 sierpnia): Sinfonietta Cracovia pod dyr. Massimiliano Caldi. Soliści: Joanna Domańska - fortepian, Roman Widaszek - klarnet, Tadeusz Tomaszewski - róg. W programie m. in.: M. Karłowicz, W Lutosławski, W. Kilar, H.M. Górecki.
A nadto Mikołaj Górecki: Trio concerto na klarnet, róg, fortepian i orkiestrę smyczkową. PRAWYKONANIE.

Publiczność dopisała!


 


Sinfonietta Cracovia pod dyr. Massimiliano Caldi

 


W stulecie "Mitów"...

...to doskonała okazja by świętować narodziny tych arcydzieł Karola Szymanowskiego. "...my z Pawełkiem - pisał do Zofii Kochańskiej Karol Szymanowski - stworzyliśmy w Mitach i w Koncercie nowy styl, nowy wyraz gry skrzypcowej, rzecz pod tym względem zupełnie epokową. Wszystkie utwory innych kompozytorów zbliżające się do tego stylu - choćby oni byli najgenialniejsi - powstały później, tzn. albo pod bezpośrednim wpływem Mitów i Koncertu, albo przy bezpośrednim współudziale Pawełka." ("Mity" op. 30 powstały w 1915r., w Zarudziu).

Pierwsze wydanie ukazało się w 1921 roku (tytuł oryginału "MYTHES. TROIS POÉMES POUR VIOLIN ET PIANO") nakładem UNIVERSAL EDITION. Polskie wydanie (całość) ukazało się w PWM w roku 1935. Pierwsze wykonanie odbyło się w czasie trwającej I wojny światowej, na koncercie dobroczynnym w Humaniu. Wykonawcy: Paweł Kochański (skrzypce) i kompozytor - Karol Szymanowski (akompaniament). Pierwsze polskie nagranie płytowe: Eugenia Umińska (skrzypce) i Zygmunt Dygat (fortepian), Warszawa 1938r.
Pierwsze wykonanie w Atmie - Muzeum Karola Szymanowskiego - Kaja Danczowska (skrzypce) i Janusz Zathey (fortepian), 5.III.1977r.


Kaja Danczowska "pierwsze skrzypce Atmy"

Trzeba było mieć pomysł żeby tegoroczne Dni Muzyki Karola Szymanowskiego ozdobić mottem "w stulecie Mitów". Taki pomysł mieli organizatorzy XXXVIII DNI. Brawo!

Tegoroczne Dni odbędą się w dniach od 25 lipca do 2 sierpnia. Muzyce Karola z Atmy patronują włodarze Tatr - tatrzański starosta Piotr Bąk i burmistrz miasta Zakopane Leszek Borula. Dziewięć koncertów w historycznych wnętrzach Zakopanego: Atmie, Kolibie, Okszy, Jutrzence, Galerii Orskiego, Białej sali Związku Podhalan i Teatrze im. Witkacego.

W Atmie 27 lipca przemówią skrzypce: Kwartet Skrzypcowy NAVIS, Adam Manijak - fortepian, a w programie: Bacewicz, Szymanowski, Lutosławski, Fabjańska-Jedlińska.
Dzień wcześniej, 26 lipca, w Teatrze im. Witkacego Harnasie w wersji na 2 fortepiany - Joanna Domańska i Andrzej Tatarski oraz zespoły: Trebunie-Tutki i Zornica.
W Białej sali Związku Podhalan (28 lipca) Posiady z muzyką góralską. Gościem z Ukrainy będzie niestrudzony orędownik muzyki Karola Szymanowskiego - Aleksandr Polaczok, dyrektor Muzeum im. Karola Szymanowskiego w Kirowogradzie.
Trzy dni później, 31 lipca, w Galerii Orskiego - recital Mikołaja Warszyńskiego (Kanada), pianisty polskiego pochodzenia, urodzonego na Ukrainie. W programie: Haydn, Liszt, Chopin, Szymanowski.
Na zakończenie, 2 sierpnia, w kościele św. Krzyża wystąpi orkiestra Sinfonietta Cracovia. W programie: Karłowicz, H.M. Górecki, Lutosławski, Kilar, Mikołaj Górecki. Soliści: R. Widaszek (klarnet), T. Tomaszewski (róg), J. Domańska (fortepian), dyrygent Massimiliano Caldi (Włochy).

Tyle w skrócie z obszernego programu.
Towarzystwu Muzycznemu im. Karola Szymanowskiego - wielkie dzięki za pomysł i rozmach od dawna oczekiwany w Zakopanem!


Wieszczą Królowi długi żywot


"Król Roger" Karola Szymanowskiego, Royal Opera House. (Fot. Bill Cooper / ROH)

Krótko przed premierą Króla Rogera w Londyńskiej Operze Królewskiej zadawaliśmy sobie pytanie: - jeśli Pasterz mówi "mój Bóg jest piękny jako ja", to jaki będzie Bóg Kaspra Holtena?
Być może Król Roger zostanie osadzony w XII stuleciu z jego wojnami, podbojami, łupiestwem, albo w "dzisiaj" - gejowskim pubie (takie inscenizacje już widzieliśmy), rozlewającej się narkomanii, a może w "świątyni" skąd o krok do konfliktu między "pogaństwem", a "chrześcijaństwem"?
W rozmowie z Agnieszką Okońską (MUZYKA 21. Nr 1.2015) Kasper Holten odpowiada: - To są sprawy o tym wszystkim. Ale zasadniczo jest to o czymś więcej. Dla mnie jest to o "rozdrożu" jakie jest w każdym z nas.
Kasper Holten ma rację. Toteż gdy na scenie Covent Garden pojawia się wielka głowa (łudząco przypominająca głowę Karola Szymanowskiego) już wiemy, że dzieje się coś, co już się działo, dzieje i będzie się dziać. Nie w polemikach polityków, uczonych, muzykologów, filozofów, ale naprawdę w głowach naszych. Ta opera wciąż jest nowa.
Po wielu latach starań londyńska i międzynarodowa publiczność zobaczy Króla Rogera w reżyserii dyrektora artystycznego Royal Opera House Kaspra Holtena, dla którego dzieło Szymanowskiego polega na niejednoznaczności i możliwości wielorakiej interpretacji.


Kasper Holten: Wielcy kompozytorzy pierwszej połowy XX wieku
wciąż budują swoją popularność. Ich utwory jeszcze w nas dojrzewają.
Dlatego Korngold, Enescu, Szymanowski, Nielsen - wielcy twórcy tamtej epoki
- dopiero dziś przebijają się do szerszego grona.

Król Roger, arcydzieło Karola Szymanowskiego trafił na deski najpoważniejszego angielskiego teatru operowego. Po raz pierwszy pokazano je 40 lat temu. Od tamtego czasu w recepcji Króla Rogera nastąpił przełom, także dzięki Brytyjczykom, choćby sir Simonowi Rattle'owi, który pod koniec lat 90 wykonał je w wersji koncertowej na festiwalu w Salzburgu. Ale nie tylko - Simon Rattle w latach 1999 - 2006 ze swoją Birmingham Symphony Orchestra i chórem nagrał dla EMI Króla Rogera, Harnasie, Stabat Mater, Litanię do Najświętszej Marii Panny, Symfonię koncertującą - Pieśń o nocy, I i II koncerty skrzypcowe i szereg drobnych utworów. Więcej zrobił jedynie Witold Rowicki. Również krytycy i muzykolodzy brytyjscy mają swój niemały dorobek w promowaniu muzyki Karola Szymanowskiego. Od ponad dwudziestu lat brytyjski muzykolog Alister Wightman.

Londyński sukces Króla Rogera obfituje w nadzwyczajne niespodzianki. Dzięki uprzejmości Pani Teresy Chylińskiej możemy "ujawnić", że wybitny brytyjski muzykolog dr Alistair Wightman ma udział w premierze Króla Rogera w Covent Garden.
Ale po kolei. Dr Alistair Wightman, wybitny brytyjski muzykolog, od lat głównym przedmiotem jego zainteresowań jest muzyka polska XX wieku.
Jest autorem wielu studiów, rozpraw oraz książek:
- Karłowicz, Young Poland and the Musical Fin-de-siecle (Scolar Press 1996; tłumaczenie polskie Karłowicz Młoda Polska i muzyczny fin-de siecle, PWM 1996).
- Karol Szymanowski. His life and work (Ashgate 1999) - najobszerniejsza monografia życia i twórczości, zawierająca znakomite analizy dzieł muzycznych.
- Szymanowski on Music (Toccata Press 1999) - po raz pierwszy opublikowane angielskie tłumaczenie obszernego wyboru pism muzycznych Karola Szymanowskiego, artykułów, studiów, esejów i wywiadów kompozytora.
- Ostatnia publikacja przygotowana została z okazji premiery Króla Rogera w Royal Opera House, czyli w Covent Garden: Szymanowski's "King Roger". The Opera had its Origins. Z przedmową sir Antonio Pappano (Toccata Press 2015, stron 171).
Jest to pierwsze w polskim i światowym piśmiennictwie muzycznym monograficzne opracowanie poświęcone operze Król Roger. Umieszczone na początku książki entuzjastyczne słowa skreślone przez dyrygenta sir Antonio Pappano, dyrektora muzycznego Royal Opera House pełnią rolę wizytówki tej publikacji.
Książkę rozpoczyna omówienie roli pierwiastka teatralnego w twórczości Szymanowskiego począwszy od operetki Loteria na mężów, kończąc na balecie Harnasie. W kolejnym rozdziale autor śledzi szczegółowo drogę powstawania libretta i partytury, z przenikliwością i wszechstronną znajomością źródeł bada genezę pomysłu i jego ewolucję.
Rozdział zatytułowany "Ideology of King Roger" opisuje źródła inspiracji, świat idei, które dla Szymanowskiego stanowiły historyczne, literackie, poetyckie, wreszcie religijne podniety. Przeprowadza interesujące, zawsze umocowane źródłowo paralele (...).
Bardzo przydatny i cenny jest materiał zawarty w ostatnim rozdziale: historia wykonań opery, czyli przegląd najważniejszych inscenizacji. Całość zamyka starannie opracowana dyskografia. Książka stanowi godny hołd oddany przez angielskiego muzykologa arcydziełu Karola Szymanowskiego.
- Obecnie A. Wightman przygotowuje do publikacji angielski przekład I tomu Korespondencji Karola Szymanowskiego 1903-1919.

Dla Instytutu Adama Mickiewicza ta premiera jest ukoronowaniem wieloletniej pracy nad promowaniem wiedzy o Karolu Szymanowskim i trwałym włączaniu jego muzyki do międzynarodowego obiegu.
"Londyńska premiera Króla Rogera jest dowodem na przebicie się przez szklany sufit, który istniał nad Szymanowskim - jego muzyka wchodzi do mainstreamu" - mówi Ewa Bogusz-Moore, manager programu Polska Music w Instytucie Adama Mickiewicza.
Z inicjatywy Instytutu, w ramach programu Polska Music muzyka Szymanowskiego zabrzmiała m. in. podczas międzynarodowej trasy London Symphony Orchestra (20 koncertów w sezonie 2012/13, w tym specjalny cykl koncertów na Międzynarodowym Festiwalu w Edynburgu) na płytach Chandos Records (nagrania w interpretacji BBC Symphony Orchestra pod batutą Edwarda Gardnera) wsparte były również dwie inscenizacje Króla Rogera w Santa Fe (reż. Stephen Wadsworth) i Bilbao (reż. Michał Znaniecki). Koncerty LSO były transmitowane w telewizji MEZZO. MEZZO przez kilka tygodni emitowało koncerty Londyńskiej Orkiestry Symfonicznej pod batutą Walerego Gergijewa, który utrwalił wszystkie cztery symfonie Karola Szymanowskiego, Stabat Mater i oba koncerty skrzypcowe. Walery Gergijew ma w swoim dorobku wykonania Króla Rogera w Petersburgu (Teatr Maryjski) i na festiwalu w Edynburgu, a wcześniej w ramach kulturalnego programu Polskiej Prezydencji w Radzie UE w 2011r. Instytut Adama Mickiewicza współorganizował prezentacje dzieł Szymanowskiego w Brukseli (La Monnaie, Palais des Beaux-Arts), Berlinie (Berliner Philharmonie), Mińsku (Białoruska Filharmonia Narodowa), Kijowie (Filharmonia Narodowa, Narodowa Opera Ukrainy im. Tarasa Szewczenki), Londynie (Royal Festival Hall, Cadogan Hall), Madrycie (Teatro Real), Moskwie (filharmonia Moskiewska) i Petersburgu (teatr Maryjski), Paryżu (Salle Pleyel), Pekinie (Centralne Konserwatorium Muzyczne).

***

Nowa produkcja The Royal Opera powstała przy wsparciu Monument Trust, Instytutu Adama Mickiewicza, a także Hamish and Sophie Forsythów, Dawida Hancocka, Michaela Hartmana oraz Connoisserus Series.
Po Londynie w świat. Międzynarodowa obsada Króla Rogera wyrusza niebawem do Sydney i Dallas. Roger - Mariusz Kwiecień, baryton znany międzynarodowej publiczności z wcześniejszych kreacji Króla Rogera w Santa Fe, Paryżu, Madrycie i Bilbao. W roli Roksany - amerykańska sopranistka Georgia Jarman. W obsadzie znalazł się jeszcze jeden polski głos - partię Diakonisy śpiewa mezzosopranistka Agnieszka Zwierko. Rola pasterza przypadła albańskiemu tenorowi Samirowi Pirgu, a Edriziego - brytyjczykowi Kimowi Begleyowi. W roli Archireosa wystąpił irlandzki bas Alan Ewing.
W maju spektakl pokazano sześciokrotnie.

NIGDY TAK DOBRZE JESZCZE NIE BYŁO, twierdzi Jacek Hawryluk, krytyk muzyczny Polskiego Radia.

(źródło http://wyborcza.pl)


Atma zaprasza

Pod hasłem "Czysta forma" w Atmie, w dniu 5 czerwca br., rozpocznie się "Rok Witkiewiczów" (6.06.2015 - 20.09.2015).
Zaproszeni goście wysłuchają wykładu Światosława Lenartowicza - Kustosza Działu Polskiego, Nowoczesnego Malarstwa i Rzeźby MNK, a w wykonaniu Piotra Kosińskiego I sonatę e-moll na fortepian, op. 8 Karola Szymanowskiego, dedykowana Stanisławowi Ignacemu Witkiewiczowi.
Brawo! Świetny pomysł!


Nowa, niespodziewana inicjatywa

Nieoczekiwanie na stronie Fundacji im. Karola Szymanowskiego pojawiło się zaproszenie Pani Renaty Piżanowskiej - długoletniej dokumentalistki ATMY - do współpracy ze stroną internetową, którą tworzy, korzystając ze swoich zbiorów.
Na stronie MNK działalność ATMY jest bowiem przedstawiana od czasu remontu i nazwania jej "Nową Atmą" - pisze Pani Renata.
Droga Pani Renato naszym zdaniem nie dotyczy to strony Fundacji im. Karola Szymanowskiego. Nigdy nie użyliśmy nazwy, pożal się Boże, "Nowa Atma". Pielęgnujemy pamięć Atmy z czasów kiedy budziła się w czynie społecznym, a wyposażenie wnętrza - Muzeum Karola Szymanowskiego - w eksponaty z lat, kiedy w Atmie, zwykłej, góralskiej chałupie, żył i pracował Szymanowski były jego własnością. Znalazły się one w muzeum jako dary przyjaciół kompozytora i jego najbliższej rodziny (spis sporządzony przez darczynię - siostrzenicę Karola Szymanowskiego i dyrektora MNK T. Chruścickiego jest w posiadaniu piszącego te słowa). Drugi spis z roku 2007 - Roku Szymanowskiego - również dedykowany przez siostrzenicę Krystynę Dąbrowską-Szakiewicz - jest w posiadaniu rodziny.
Pomyliła Pani adresatów - nie mamy nic wspólnego z "Nową Atmą", ale z wielkim ukontentowaniem będziemy współpracować ze "Starą - Atmą - Zakopane": http://nietylkozakopane.info/stara-atma-zakopane. Na dowód reprodukujemy przewodnik Muzeum Karola Szymanowskiego w willi Atma w Zakopanem z 1978r.
Mimo upływu 37 lat karty przewodnika nie pożółkły. Dobry papier w kolorze ecrie oparł się działaniom czasu. Wydawcą jest Muzeum Narodowe w Krakowie. Nakład 10 tys. egz.!
Autorem kustosz Atmy - Maciej Pinkwart. Autor na 6 kartach zamieścił wszystko o stuletniej Atmie, co trzeba o dziełach powstałych pod dachem Atmy, o ludziach Atmy, o eksponatach podarowanych w "odruchu serca" i o tym, że z formuły "otwartego fortepianu" skorzystał - jako pierwszy - światowej sławy pianista Witold Małcużyński. Nie zapomniał też kim byli autorzy ekspozycji: Teresa Chylińska (scenariusz) i Adam Młodzianowski (opracowanie plastyczne). Przypomina też o ważniejszych datach z biografii Karola Szymanowskiego, kompozycjach Szymanowskiego itp. Brawo, stare dzieje!


Idź srebro do złota


Prof. Teresa Chylińska - nagrodzona medalem Plus Ratio Quam Vis. Fot. Marek Nawieśniak

Nie mamy pewności czy..., więc raczej przypomnijmy, lub powtórzmy, że srebrny medal Plus Ratio Quam Vis Uniwersytetu Jagiellońskiego otrzymała absolwentka muzykologii UJ, uczennica prof. Zdzisława Jachimeckiego - Teresa Chylińska.
Prof. Jachimecki jest twórcą pierwszej tego typu placówki na polskim uniwersytecie, autorem pierwszej monografii Karola Szymanowskiego (1927r.), promotorem doktoratu honoris causa nadanego przez najstarszą polską wyższą uczelnię Karolowi Szymanowskiemu. Zainteresowanie osobowością i dziełami Szymanowskiego zaszczepił Z. Jachimecki dwojgu swoim uczniom: Stanisławowi Golachowskiemu i Teresie Chylińskiej.
W pięć lat po ukończeniu studiów w 1953r. Teresa Chylińska zostaje redaktorem Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. To nie miejsce, by rok po roczku wyliczać co w ciągu 56 lat "pracy z Szymanowskim" wydała T. Chylińska - Pisma Szymanowskiego, Korespondencje (tak źródłowej, kompletnej korespondencji nie ma w Polsce żaden kompozytor, nie wyłączając Fryderyka Chopina), Dzieła wszystkie od - w kolejności wydawania - Stabat Mater po Hagith; wreszcie: pierwsze w piśmiennictwie muzykologicznym w pełni udokumentowana źródłowo, trzytomowa (1539 stron) monografia Karol Szymanowski i jego epoka (wyd. Musica Iagellonica). Nakładem tego samego wydawnictwa, u schyłku minionego roku, ukazała się monografia siostry Szymanowskiego - Stanisławy, wybitnej śpiewaczki.
Przytaczając na zakończenie laudacji słowa pani prof. Małgorzaty Woźny-Stankiewicz: -"Chyląc czoła przed Teresą Chylińską i będąc wyrazicielką głębokiego uznania nie tylko krakowskiego środowiska muzykologicznego dla Jej cennego dorobku muzykologicznego poświęconego Karolowi Szymanowskiemu, pragnę zapewnić, że naukowa społeczność Uniwersytetu Jagiellońskiego jest dumna, iż prof. Teresa Chylińska jest absolwentką krakowskiej Almae Matris i naszej muzykologii. Składamy hołd dla Jej niezłomnej i wysoce zaangażowanej naukowej i społecznej postawy oraz działaniu w myśl dewizy Uniwersytetu Jagiellońskiego Plus ratio quam vis" - i dołączamy swoje wyrazy wdzięczności za owocną działalność w Fundacji im. Karola Szymanowskiego: Ad multos annos Pani Profesor!


Roger wstąpił do Atmy

Stało się to za sprawą Nagrody Fundacji im. Karola Szymanowskiego przyznanej Edwardowi Bonieckiemu za "piękny hołd, jaki pisarz złożył Kompozytorowi."

W dniu 3 stycznia 2015r. Zarząd Fundacji im. Karola Szymanowskiego w składzie: Agnieszka Chwiłek, Zofia Helman, Witold Karol Juchniewicz, Helena Łazarska i Zdzisław Szakiewicz - pod przewodnictwem Teresy Chylińskiej - postanowił przyznać Nagrodę im. Karola Szymanowskiego Panu Profesorowi dr hab. Edwardowi Bonieckiemu za książkę "Ja, niegdyś Roger. Studia i szkice literackie o Karolu Szymanowskim."
Wręczenie Nagrody odbyło się 21 marca 2015r. w Atmie. Miało bardzo uroczystą oprawę z udziałem Pani Zofii Gołubiew, Dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie, członków Komitetu Honorowego d/s Rewitalizacji Atmy i zaproszonych gości. Zabrakło niestety, złożonej chorobą typową dla tej pory roku, Teresy Chylińskiej, przewodniczącej Jury Nagrody. Na prośbę T. Chylińskiej i z Jej upoważnienia laudację odczytał prezes Fundacji Witold Juchniewicz.

Szanowni Państwo, Czcigodny Laureacie,

W ciągu minionych 18 lat Fundacja im. Karola Szymanowskiego przyznała 24 Nagrody osobom szczególnie zasłużonym dla propagowania twórczości kompozytora. Nagrody otrzymywali przede wszystkim wybitni polscy i zagraniczni artyści-wykonawcy: dyrygenci, śpiewacy, pianiści, skrzypkowie, reżyserzy teatralni, także muzykolodzy za dokumentowanie życia i dzieła Szymanowskiego; honorowano również pracę oddanych sprawie organizatorów i działaczy.
Obecna Nagroda po raz pierwszy przyznana została samoistnemu dziełu literackiemu, które wyrosło z refleksji nad sztuką Karola Szymanowskiego, z zamyślenia nad jej istotnym, głębokim sensem.
Bazując na wybornej znajomości biografii kompozytora, Edward Boniecki drążył powierzchnię faktów, by dotrzeć do - że posłużę się słowami samego Karola Szymanowskiego - "kierowniczej idei życia artysty, wewnętrznej konstrukcji, napięcia". Po raz pierwszy zatem zostało wyrażone uznanie za piękny hołd, jaki pisarz złożył kompozytorowi.
Przyłączając się do serdecznych gratulacji, wyrażam osobistą wielką radość z tej decyzji Jury.

Teresa Chylińska
Zakopane (Kraków) 21 marca 2015 roku

Sprawa oczywista - nie mogło zabraknąć muzyki. Dwoje młodych wykonawców: Aleksandra Kuls (skrzypce) i Marcin Koziak (fortepian) wykonali Źródło Aretuzy (z cyklu Mity op. 30), Taniec z baletu Harnasie w opr. Pawła Kochańskiego oraz Pieśń Roksany z opery Karola Szymanowskiego Król Roger (wersja na skrzypce i fortepian w opr. Pawła Kochańskiego).
I perła w koronie spotkania! Głos zabrał Laureat Nagrody i Autor Ja, niegdyś Roger - Edward Boniecki.
Było cudownie! Ale pełne zachwytu głosy znamy jedynie z relacji. Nas tam w Atmie nie było. Zaproszenia nie otrzymaliśmy.
Tymczasem, zdumieni, czytamy (wybaczcie tę stylistyczną figurę, bo skąd wiemy), że najbliższe dwa koncerty w Atmie: 23 kwietnia i 7 maja, oba o godz. 18, będą bezpłatne!

W kwietniu w programie organizator przewiduje utwory K. Szymanowskiego i Z. Bargielskiego na... akordeon i na wiolonczelę! Ale to jeszcze nic - w maju koncert, również o godz. 18, zapowiada się jeszcze okazalej: w programie oberki, utwory własne, także na tematy z muzyki Karola Szymanowskiego - sic!
A zatem muzyka Szymanowskiego trafia pod strzechy! Nareszcie!
Wiemy z korespondencji, że Szymanowski wielkim kompozytorem jest. Wiemy też, że MNK przystępując do rewitalizacji ATMY miało na celu uczynić Muzeum im. Karola Szymanowskiego prawdziwym Centrum Krzewienia Kultury.
Mądre i piękne zapewnienia, że "Największą wartością ATMY jest ona sama, a w niej - muzyka kompozytora".
Te słowa będziemy przypominać - Noblesse oblige.

Z.S.


Atma w stronę Katowic

Adres Towarzystwa Muzycznego im. Karola Szymanowskiego skupiającego uwagę na osobie i twórczości drugiego po Chopinie największego kompozytora polskiego wskazuje na Zakopane. To tam znajduje się Muzeum Karola Szymanowskiego w Willi "Atma" a ona jest oficjalną siedzibą Towarzystwa. Zmiany, jakich dokonano w Willi od 2012 roku mocno jednak zmieniły sytuację.
Wprawdzie Towarzystwo nadal utrzymuje na mocy umowy kontakty z Muzeum Narodowym w Krakowie, gospodarzem obiektu w Zakopanem, lecz remont "Atmy" spowodował szereg niekorzystnych zmian we wzajemnych relacjach: Towarzystwo zostało pozbawione swojego biura usytuowanego w willi, a przechowywane w nim archiwalia przekazane zostały do Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego. Z "Atmy" wyprowadzono będący własnością Towarzystwa fortepian marki Bösendorfer i zastąpiono zakupionym przez Muzeum Narodowe instrumentem marki Schimmel, co w oczywisty sposób wpłynęło na ograniczenie występów renomowanych pianistów zapraszanych przez Towarzystwo do "Atmy".
Analizując obecną sytuację po remoncie "Atmy" Karol Bula przewiduje, że: przesunięcie działań artystycznych związanych z wielkim polskim twórcą z Zakopanego do Katowic da bez wątpienia nieporównywalnie korzystniejsze warunki, jakimi szczyci się stolica Górnego Śląska ze wspaniałą, nową siedzibą Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia i Akademią Muzyczną z jej zapleczem, piękną salą koncertową, w której raz za razem rozbrzmiewa muzyka Karola Szymanowskiego!
Tyle cierpkich i zasłużonych słów krytyki Karola Buli, długoletniego Prezesa Towarzystwa Muzycznego im. Karola Szymanowskiego w Zakopanem. Fakty podane przez K. Bulę, takie np. jak przeniesienie archiwaliów Towarzystwa do Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego to... horrendalny skandal! Komentując wypowiedzi K. Buli jestem zmuszony do ujawnienia, kto kryje się za anonimowym, od lat niemal dwudziestu, autorem internetowej strony Fundacji.

W stronę Atmy

Oto korespondencja z autorem (fragmenty). Nadawcą jest pani Zofia Gołubiew, dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie.

Szanowny Pan
Zdzisław Szakiewicz
Fundacja im. Karola Szymanowskiego

Szanowny Panie,

Karol Szymanowski jest niewątpliwie najwybitniejszym polskim kompozytorem obok Fryderyka Chopina, a jego dzieło stanowi znaczącą część kultury europejskiej i światowej.
Jedyne na świecie muzeum artysty zostało utworzone w 1976 roku w zabytkowej willi "Atma" w Zakopanem z inicjatywy Jerzego Waldorffa i Zdzisława Sierpińskiego, jako oddział Muzeum Narodowego w Krakowie.
Dzięki funduszom unijnym pozyskanym w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Rzeczpospolita Polska - Republika Słowacka 2007-2013 rozpoczęliśmy remont i częściową modernizację "Atmy". Projekt zakłada poszanowanie zabytkowej substancji willi i zachowanie panującego tu klimatu, jednocześnie ma na celu dostosowanie muzeum do współczesnych wymagań.
Zdajemy sobie sprawę z tego, że największą wartością "Atmy" jest ona sama, a w niej - muzyka Kompozytora.

Łączę wyrazy szacunku
Zofia Gołubiew
Dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie

Szczególnie poruszyło mnie zdanie "Zdajemy sobie sprawę z tego, że największą wartością "Atmy" jest ona sama, a w niej - muzyka Kompozytora."
Tymczasem od chwili remontu i modernizacji Atmy i po jej uroczystym otwarciu, muzyki Karola Szymanowskiego nie słychać. Nowe, "poremontowe i modernizacyjne" kierownictwo Muzeum Karola Szymanowskiego nie ma takich planów i aspiracji, jakie miał "pyskaty kustosz" M. Pinkwart przez 36 lat!
O czym ma zaszczyt przypomnieć, z należytym szacunkiem, Zdzisław Szakiewicz.



"Atmę" odwiedzali najwybitniejsi artyści polscy i zagraniczni.
Na zdjęciach Jerzy Godziszewski i Piotr Anderszewski z siostrą Dorotą


XVIII wieczory z muzyką Karola Szymanowskiego i George'a Enescu

Sala Koncertowa Akademii Muzycznej w Katowicach
2 - 7 marca 2015

Wieczór I - 2 marca 2015, godz.19.00
K. Szymanowski - Wariacje h-moll op. 10
G. Enescu III - Sonata skrzypcowa op.25
K. Szymanowski - Sonata skrzypcowa op.9
Wykonawcy: Magdalena Lisak - fortepian Krzysztof Lasoń - skrzypce / Michał Sadzikowski - fortepian

Wieczór II - 5 marca 2015, godz.19.00
K. Szymanowski - 5 Preludiów op. 1
G. Enescu - Cantabile et Presto na flet i fortepian
- Legende for trumpet and piano
- Konzertstucke na altówkę i fortepian
G. Enescu - Nocturne et Saltarello na wiolonczelę i fortepian
G. Enescu - 3 Melodie op.4
K. Szymanowski - Hymny op. 5

 

Wykonawcy: Zbigniew Raubo - fortepian, Agata Kielar-Długosz - flet / Andrzej Jungiewicz - fortepian Piotr Nowak - trąbka / Adam Greń - fortepian Malwina Wyborska - altówka / Andrzej Filipek - fortepian Adam Krzeszowiec - wiolonczela / Anna Krzeszowiec - fortepian Ewa Biegas - sopran / Grzegorz Biegas - fortepian

Wieczór III - 7 marca 2015, godz.19.00
Laureaci Międzynarodowych Konkursów Muzycznych im. Karola Szymanowskiego w Katowicach
K. Szymanowski - I Kwartet smyczkowy op.37
Ryuji Kubota (Japonia) - kwartet smyczkowy un poco di regge (2014) - prawykonanie III Nagroda I Międzynarodowego Konkursu Kompozytorskiego im. K.Szymanowskiego
Katowice 2012
G. Enescu - Oktet C-dur op.7 na 4 skrzypiec, 2 altówki, 2 wiolonczele
Wykonawcy: Kwartet Śląski, Sedlacek String Quartet (Czechy) I Nagroda I Międzynarodowego Konkursu Kompozytorskiego im. K.Szymanowskiego Katowice 2014



"Harnasie" - nowe odkrycie


Zespół Śląsk, fot. Jan Morek

Kłania się nam, tym razem z portalu Cultura.pl *) nasz dobry przyjaciel Valery Giergijew. Temat: "Harnasie" Karola Szymanowskiego.
V. Giergijew swoje spotkania z muzyką Szymanowskiego umiejscawia gdzieś dobre 30 lat temu. Powrócił do niej w 2008 roku prowadząc najpierw w Petersburgu, a następnie w Edynburgu "Króla Rogera" w inscenizacji wrocławskiej Mariusza Trelińskiego. Cztery lata później Valery Giergijew z Londyńską Orkiestrą Symfoniczną (LSO) nagrywa wszystkie cztery symfonie K. Szymanowskiego. W trzeciej - Pieśń o nocy - partię solową śpiewa Australijczyk Steve Divisilim, w czwartej - Symfonii koncertującej - wystąpił młody, rosyjski wirtuoz Denis Matsujew.
Nagrał również Stabat Mater w międzynarodowej obsadzie: Sally Matthews, Ekaterina Gubanowa, Toby Spance i Kostas Smoriginas.
Ale... to nie wszystko! Na okrasę utrwalił oba koncerty skrzypcowe Karola Szymanowskiego (I Koncert op 35 wykonała Szkotka - Nicole Benedetti, II Koncert op 61 Grek - Leonidas Kavakos).
Jeden z krytyków muzycznych skomentował tę szarże Giergijewa: - "Szymanowski - to nie jest jego ostatnie słowo!"
Dwie wypowiedzi "czarodzieja dźwięków" - o Szymanowskim świadczą, że nie jest to "przelotne uczucie".
Wszyscy wiedzą, że to fantastyczny kompozytor, ale tak na prawdę niewielu słyszało jego muzykę.
Na portalu Cultura.pl Wojciech Oleksiak *), autor tekstu o "Harnasiach", przytacza jeszcze inną wypowiedź: - Muzyka Szymanowskiego zasługuje nie tylko aby jej słuchać, jego muzyka daje nam niebywałą okazję dla lepszego zrozumienia muzyki klasycznej XX wieku.
O "Harnasiach" Giergijew mówi: - Szymanowski nie ograniczał się do samego cytatu, zmieniał je, przetwarzał (...) dzięki temu "Harnasie" mienią się co chwilę nowymi skojarzeniami i słuchacz nie jest w stanie uwolnić się od tej szalonej, muzycznej narracji.
Pytanie: - czy na tym skończą się rozważania Valerego Giergijewa, laureata Nagrody im. Karola Szymanowskiego?

*) http://culture.pl/en/article/breaking-it-down-karol-szymanowskis-harnasie


I. Lorentowicz, projekt kostiumu do Harnasiów


Podaruj muzyce 1%
Towarzystwo Muzyczne im. Karola Szymanowskiego posiada status organizacji pożytku publicznego (OPP) od 2004 roku. Prowadzi działalność non-profit.
Wszelkie darowizny, dotacje i inne datki przeznacza wyłącznie na realizację celów statutowych.
Naszą działalność możecie Państwo wesprzeć przekazując nam 1% Swojego podatku. Wystarczy podać w zeznaniu podatkowym nasz numer KRS 0000085929
Darowiznę pieniężną w dowolnej kwocie można przekazać bezpośrednio na konto Towarzystwa:
Bank Ochrony Środowiska: 47 1540 1128 2112 7004 6528 0001
Pragniemy zachęcić Państwa do uczestniczenia w naszych działaniach.
Nagrodą za Państwa pomoc będą niezapomniane koncerty. Gorąco dziękujemy wszystkim darczyńcom!
Mój Bóg jest piękny...
Jaki będzie Bóg Holtena?

W przededniu premiery Króla Rogera, opery Karola Szymanowskiego, na scenie Królewskiej Opery Covent Garden w Londynie, jej nowy dyrektor i reżyser Kasper Holten - wspólnie z nowym dyrektorem muzycznym Antonio Pappano podjęli jednomyślnie decyzję: Król Roger!

Z okazji premiery Króla Rogera w Operze Narodowej (Opéra Bastille) w Paryżu (2009r.), w inscenizacji Krzysztofa Warlikowskiego, ukazało się wydawnictwo Le Roi Roger Szymanowski, pod redakcją Didier van Moere'a (Avant Scene OPÉRA nr 250), w którym autor wylicza, począwszy od światowej prapremiery Rogera w Warszawie w 1926r., 29 inscenizacji, głównie w Europie. Za pulpitem dyrygenckim w tych historycznych inscenizacjach stali: w 1926r. Emil Młynarski (Warszawa), Otokar Ostrčil) Praga 1932r.), Mieczysław Mierzejewski (Palermo 1949r.), Charles Mackerra's (Londyn 1976r.), Stanisław Wisłocki (Buenos Aires 1981r.), Richard Weitach (Detroit 1992r.), Charles Dutoit (Paryż 1996r.), Simon Rattle (Salzburg 1998r.), Jacek Kaspszyk (Warszawa 2000r.), Leon Botstein (Annandals on Huston 2008r.), Valery Gergijew (Edynburg 2008r.). Wśród tych scenicznych prezentacji były również wykonania koncertowe.


Amsterdam, 2000r.

Od pierwszej inscenizacji w Warszawie w 1926r. dzieli nas bez mała 90 lat. Czy Roger starzeje się czy jest coraz młodszy? Nikt już nie pamięta tego czerwca 1926r. i kto pamięta śpiewaków Eugeniusza Mossakowskiego, Stanisławę Szymanowską, Maurycego Janowskiego, Adama Dobosza, Romana Wragę, Teodora Skoniecznego?
Co nam chce powiedzieć Kasper Holten po upływie 90 lat od tamtej inscenizacji? Być może, osadzi swojego Króla Rogera w wieku XII, albo w "dzisiaj". W pubie gejowskim czy w świątyni? Pasterz mówi: "Jestem piękny", "Mój Bóg jest piękny". Ale nie proponuje nic, a tłum podąża za nim. Mam nadzieję - mówi K. Holten - że uda mi się stworzyć poczucie "bezczasowości".
Na pytanie Agnieszki Okońskiej (Muzyka21 nr 1, 2015r.), jak odnosi się do konfliktu między światem pogańskim a chrześcijańskim Kasper Holten odpowiada, że ten temat, to raczej inspiracja, jak różne "starcia" uruchamiają w nas samych COŚ. Pogaństwo jest dla Rogera groźne, ale chrześcijaństwo może być również groźne - religia może być wykorzystywana w określony sposób przez obie strony. O tym wszystkim jest ta opera, ale zasadniczo jest czymś więcej. Dla mnie jest to o rozdarciu jakie jest w każdym z nas!
A zatem zapowiada się dzieło zupełnie inne niż te, które oglądaliśmy i słuchali w ostatnim półwieczu. Zwłaszcza, że K.Holten zakłada, że wspólnie z Mariuszem Kwietniem, artystą charyzmatycznym, śpiewakiem inteligentnym, o otwartym umyśle - wniosą coś nowego do roli Rogera!
A co na to sam MARIUSZ - ROGER? -"Spodziewam się, że będzie to spektakl pełen emocji, pozbawiony operowej sztuczności. Już sama muzyka Szymanowskiego jest tak niesamowicie dynamiczna, bogata, kolorowa i oddająca wszelkie emocje, że w połączeniu z realistycznym podejściem reżyserskim Holtera, może to być magnetyczny spektakl".
A co dalej? W marcu tego roku M. Kwiecień wystąpi w Bostonie w roli Rogera, z Olgą Pasiecznik - Roksaną, w koncertowym wykonaniu z Bostońską Orkiestrą Symfoniczną. Trwają również rozmowy z Australią, która chce kupić realizację londyńskiej Covent Garden. Na pewno, w sezonie 2017 - 2018, Król Roger będzie grany w Chicago z Piotrem Baczałą i Mariuszem Kwietniem. To narazie tyle. Dobry początek trwa...


Dobry koniec i dobry początek

Szczęśliwie koniec roku sypnął garścią "szymanowskaliów". Polskie Wydawnictwo Muzyczne zakończyło trwającą pół wieku prace nad wydaniem Dzieł wszystkich Karola Szymanowskiego, uwieńczone w Krakowskiej Filharmonii uroczystym koncertem.
W tym samym czasie do Warszawy zjechał sir Simon Rattle z zespołem Berlińskich Filharmoników i Stabat Mater Karola Szymanowskiego.
Tomasz Cyz w ostatnim numerze Ruchu Muzycznego to wydarzenie nazwał "polsko - niemieckim pojednaniem" - ponieważ warszawski koncert odbył się dokładnie w 25 rocznicę "pojednania w Krzyżowej" - spotkania premierów Polski i Niemiec: Tadeusza Mazowieckiego i Helmuta Kohla. "Polacy I Niemcy mają za sobą trudną przeszłość, ale sąsiad to sąsiad i dobrze z nim żyć w zgodzie i pokoju" - kończy swój felieton Tomasz Cyz.
W tym samym czasie ukazał się zbiór szkiców Edwarda Bonieckiego pt. "Ja niegdyś Roger". Fundacja im. Karola Szymanowskiego już 3 stycznia br. przyznała autorowi swoją Nagrodę. (E.Boniecki jest trzecim laureatem - nie muzykiem: M.Treliński - reżyser, M.Pinkwart - kustosz "Atmy", E.Boniecki - literaturoznawca).
Wreszcie Musica Iagellonica wydała biografię Stanisławy Szymanowskiej - śpiewaczki, siostry Karola Szymanowskiego - pióra Teresy Chylińskiej, również laureatki Nagrody im. Karola Szymanowskiego. Dobry duszek podpowiada, że sir Simon Rattle jest pierwszym, cudzoziemskim laureatem Nagrody. (Ale towarzystwo!)
Zatem, chwaląc koniec starego i początek nowego roku, kilka zdań o biografii Stanisławy Szymanowskiej.
Musica Iagellonica ma już całkiem spory dorobek. We współpracy autorskiej z Teresą Chylińską wydała trzytomową biografię Karola Szymanowskiego, również pióra Teresy Chylińskiej. Biografia Stanisławy Szymanowskiej, jak podaje wydawnictwo, jest pierwszą w polskim i światowym piśmiennictwie muzycznym opowieścią o wybitnej śpiewaczce i niezwykłej artystce - "ukazuje losy artystki na tle Lwowa, Krakowa i Warszawy z lat 1907-1913, Genewy i Lozanny z czasów I wojny światowej, wreszcie Warszawy, Rygi, Helsinek, Paryża, Wiednia, Mediolanu, Frankfurtu, Berlina w okresie międzywojennym. Dyskretnie śledzi skomplikowane życie osobiste artystki, w którym tragizm miesza się ze szczęściem, sztuka walczy o pierwszeństwo z miłością. Autorka z niezwykłą starannością dba o rzetelność faktów, ale pisarka dba również o napięcie i dramatyzm opowieści.
"O ile w życiu Stanisławy - pisze - wszystko, co wiązało się ze sztuką było jawne, znane, widziane i słyszane, o tyle sprawy osobiste spowija mgła dyskrecji, niedopowiedzeń, przemilczeń; są one zresztą naznaczone piętnem tragedii... Sednem jej życia była ponad wszelką wątpliwość sztuka, jednak o ile Stanisława nigdy dla miłości jej nie poświęciła, to bez wątpienia w pewnym momencie na tym ołtarzu złożyła karierę. "Vissi d' arte, vissi d' amore" - żyłam sztuką, żyłam miłością - śpiewała jako Tosca, ale toż samo z własnego serca, bowiem sztuka i miłość wyznaczyły bieg Jej prawdziwego życia: dramatycznego, składającego się z artystycznych radości, płomienia namiętnej miłości i wielkiego cierpienia matki, które jedynie muzyka potrafiła uśmierzyć. A jednak, gdy Jej czas się dopełniał, wyznała: "Prowadziłam intensywne życie i bardzo je lubiłam".


Edward Boniecki
Laureatem Nagrody Fundacji im. Karola Szymanowskiego

Jury dorocznej Nagrody Fundacji im. Karola Szymanowskiego obradujące w dniu 3 stycznia 2015 roku w Warszawie, w składzie: Teresa Chylińska (przewodnicząca) Agnieszka Chwiłek, Zofia Helman, Witold Karol Juchniewicz, Helena Łazarska i Zdzisław Szakiewicz postanowiło Nagrodę im. Karola Szymanowskiego za 2014 rok przyznać: Edwardowi Bonieckiemu za książkę Ja niegdyś Roger... Studia i szkice literackie o Karolu Szymanowskim.


Słowo muzyką się stało


Teresa Chylińska z Mieczysławem Tomaszewskim

Spośród czterech "klasyków muzyki polskiej" (Chopin, Moniuszko, Karłowicz, Szymanowski) los okazał się łaskawy dla dwóch: Chopina i Szymanowskiego. Powstałe w 1937 roku (…) Towarzystwo jego imienia za naczelną powinność uznało zabezpieczenie spuścizny po kompozytorze, jej naukowe opracowanie i opublikowanie. Ideę tę podjęło po II wojnie światowej powstałe w 1945 roku Polskie Wydawnictwo Muzyczne. Po latach starań w 1965 roku ukazał zwiastun Dzieł Karola Szymanowskiego - partytura Stabat Mater. Pracom towarzyszyły nieustające poszukiwania rękopisów - pisze Teresa Chylińska. Rękopisy niespodziewanie odnajdywały się to w Leningradzie, to w Paryżu i Londynie, to znów w Chicago, Waszyngtonie czy w Nowym Jorku.
Blisko pół wieku zajęła realizacja przedsięwzięcia. 18 października 2014 roku Polskie Towarzystwo Muzyczne ukończyło edycję 26 tomów wersji polskiej i 17 wersji niemiecko-angielskiej. Ukazał się tom ostatni - partytura opery Hagith. Wydanie Narodowe Dzieł Fryderyka Chopina zostało ukończone w 2010 roku. Wszelako Chopin czeka na wydanie kompletnej korespondencji, o tyle każdy, najdrobniejszy nawet rękopiśmienny zapis Szymanowskiego już jest utrwalony drukiem - jego pisma muzyczne, pisma literackie, korespondencja... Bohaterem zbiorowym tego zdarzenia jest Polskie Wydawnictwo Muzyczne - jego redaktor naczelny Mieczysław Tomaszewski, jego następcy i grono młodych muzykologów, wśród nich świeżo upieczona absolwentka Uniwersytetu Jagiellonskiego - Teresa Chylińska. Po obronie pracy u prof. Zdzisława Jachimeckiego (tak, tego samego, który był promotorem i inicjatorem przyznania Karolowi Szymanowskiemu tytułu doktora h.c. najstarszej polskiej uczelni) T.Chylińska rozpoczęła pracę nad dziełem, którego finał miał miejsce 18 X 2014 roku.
Chylińska nagabywana przez dziennikarzy w czasie uroczystości zapowiedziała, że jeszcze w tym roku ukaże się jej książka o siostrze Karola Szymanowskiego, śpiewaczce Stanisławie. Czy to jest wisienka na torcie? Nie! - odpowiada Autorka.
Jest jeszcze jeden w i e l k i i p i ę k n y temat - kobiety w życiu Szymanowskiego. Ale w tym miejscu stawiamy wielokropek nie kończąc myśli.


DZIEŁA WSZYSTKIE KAROLA SZYMANOWSKIEGO
Finał trudnej, trwającej pół wieku edycji Polskiego Wydawnictwa Muzycznego

18 października 2014 roku: koncert symfoniczny w Filharmonii Krakowskiej z okazji zakończenia prac
nad zbiorowym - źródłowo-krytycznym - wydaniem Dzieł wszystkich Karola Szymanowskiego.

"Hagith" - zwieńczenie serii wydawniczej Dzieł Karola Szymanowskiego

Blisko pół wieku zajęła realizacja przedsięwzięcia, jakim było przygotowywanie i publikacja kompletnej kompozytorskiej spuścizny Szymanowskiego: 26 tomów wersji polskiej i 17 wersji niemiecko-angielskiej.
Dziś, w 2014 roku, Polskie Wydawnictwo Muzyczne kończy edycję Dzieł Karola Szymanowskiego partyturą opery Hagith.

Powstałe wiosną 1938 roku (w rok po śmierci Karola Szymanowskiego) Towarzystwo jego imienia, za naczelną powinność uznało zabezpieczenie spuścizny po kompozytorze, jej naukowe opracowanie i opublikowanie. Ideę tę podjęło po II wojnie światowej, powstałe w 1945 roku, Polskie Wydawnictwo Muzyczne. Jako strategiczny cel wyznaczyło sobie publikację dzieł czterech "klasyków muzyki polskiej": F. Chopina, S. Moniuszki, M. Karłowicza i K. Szymanowskiego. Zamiar szczytny - ogrom pracy niewyobrażalny.
Poczynając od zgromadzenia materiałów źródłowych, a więc rękopisów i pierwszych wydań, przez ustalenie założeń i metod pracy źródłowo-krytycznej, aż do zebrania ekipy specjalistów-edytorów, których w praktyce polskiego edytorstwa muzycznego nie było.
Powiedzmy otwarcie: wszyscy uczestnicy (muzykolodzy, muzycy, wydawcy) byli debiutantami, uczniami, a bywało (w wypadku techników-sztycharzy) że i wynalazcami.
Przypadek Szymanowskiego okazał się ponadto szczególnie trudny, edycja była niewykonalna bez dostępu do rękopisów dzieł i praw autorskich, te zaś należały do Universal Edition w Wiedniu, pierwszego wydawcy polskiego twórcy. Polskie Wydawnictwo Muzyczne musiało zatem podpisać międzynarodową umowę koedycyjną z austriackim wydawcą. A to już była sprawa polityczna. Czas płynął, urzędowa mitręga zdawała się nie mieć końca. Ponieważ jednak potrzeba (i entuzjazm!) jest matką wszelkich poczynań, po latach starań, w 1965 roku ukazał się drukiem zwiastun Dzieł Karola Szymanowskiego (pod redakcją Teresy Chylińskiej), czyli partytura Stabat Mater. Pracom towarzyszyło nieustające poszukiwanie rękopisów (Universal Edition nie wydało wszystkich kompozycji): było to po trosze jak poszukiwanie przez argonautów złotego runa, tyle, że żaden kompas nie wskazywał drogi do owej legendarnej Kolchidy… Rękopisy niespodziewanie odnajdywały się to w Leningradzie, to w Paryżu i Londynie, to znów w Chicago, Waszyngtonie czy Nowym Jorku.
Szlak wędrówek owych rękopisów to zapis śladów historii, ludzkich losów i zdarzeń - habent sua fata manusrcitti.

[Teresa Chylińska]


Ja niegdyś Roger...

Edward Boniecki, historyk literatury okresu Młodej Polski, profesor w Instytucie Badań Literackich PAN, od lat badający związki literatury z innymi sztukami, zwłaszcza z muzyką. Boniecki intryguje nas tytułem swojej nowej książki "Ja niegdyś Roger...". W nocie od Wydawnictwa czytamy: "Jedenaście studiów i szkiców literackich składa się na książkę o najwybitniejszym polskim kompozytorze po Chopinie i jednym z najwybitniejszych w muzyce pierwszej połowy XX wieku, będącą zarazem panoramą życia artystyczno-intelektualnego epoki, której był on nieodrodnym dzieckiem, ale także współtwórcą, aby wreszcie stać się jej muzycznym symbolem. Z publikowanych w latach 1989 - 2012 w kraju i zagranicą tekstów wyłania się portret genialnego kompozytora, który zawsze najbardziej chciał być pisarzem i jak żaden inny muzyk żył literaturą. Szymanowskiemu zawdzięczamy Króla Rogera, genialne operowe arcydzieło robiące dziś światową karierę."

Książka ukazała się całkiem świeżo w Oficynie Wydawniczej ASPRA-JR, nakładem Kasy im. Józefa Mianowskiego - Fundacji Popierania Nauki.


I Międzynarodowy Konkurs Kwartetów Smyczkowych
im. Karola Szymanowskiego w Katowicach

24 - 28 września 2014


Apollon Musagete Quartett
Paweł Zalejski - I skrzypce, Bartosz Zachłod - II skrzypce, Piotrz Szumieł - altówka, Piotr Skweres - wiolonczela

Drugi krok, długi krok

Konkurs organizowany jest przez Towarzystwo Muzyczne im. Karola Szymanowskiego we współpracy z Akademią Muzyczną w Katowicach, pod patronatem honorowym Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Marszałka Województwa Śląskiego oraz Prezydenta Miasta Katowice.
Uroczysta inauguracja Konkursu odbędzie się 24.09.2014 o godz.19.00 w Sali Koncertowej AM Katowice. Wystąpi renomowany Apollon Musagete Quartet, zwycięzca Międzynarodowego Konkursu Muzycznego ARD, Monachium 2008.
W programie: J. Suk, A. Panufnik, L. van Beethoven.

W konkursie weźmie udział 8 zespołów z Polski, Czech i Wlk.Brytanii. Ich grę w 2-etapowym Konkursie oceniać będzie międzynarodowe jury w składzie:
Arkadiusz Kubica - Silesian Quartet Katowice, Johannes Meissl - Artis Quartet Vienna, Natascha Prischepenko - Artemis Quartet Berlin, Piotr Szumieł - Apollon Musagete Quartet, Marcin Sieniawski - Szymanowski Quartet Hanover, Józef Kolinek - Prima Vista Quartet Warszawa.

28 września o godz.19tej w Sali Koncertowej AM Katowice odbędzie się uroczystość wręczenia nagród i Koncert Laureatów. Nagrody ufundowali Prezydent Miasta Katowice - Piotr Uszok, Prezes Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej - Piotr Wojaczek oraz Stowarzyszenie Autorów ZAIKS. Oprócz nagród finansowych laureaci otrzymają liczne Nagrody Specjalne, w postaci występów na festiwalach i estradach filharmonicznych w Polsce.
Szczegóły na www.szymanowski-competition.com

Od kilku lat Towarzystwo Muzyczne im. Karola Szymanowskiego dąży do stworzenia w Katowicach Centrum Międzynarodowych Konkursów Muzycznych im. Karola Szymanowskiego rozgrywanych w 5 dyscyplinach artystycznych: kompozycja, kwartety smyczkowe, śpiew, skrzypce, fortepian. Działania Towarzystwa wspiera Akademia Muzyczna, której Karol Szymanowski - największy polski kompozytor pierwszej połowy XX wieku - jest patronem.
Po sukcesie Konkursu Kompozytorskiego - Katowice 2012 (176 uczestników z 36 krajów) - pierwsza edycja Międzynarodowego Konkursu Kwartetów Smyczkowych to następny krok w kierunku realizacji tego celu.

Do rzeczy

Towarzystwo Muzyczne im. Karola Szymanowskiego w Zakopanem podjęło się rzeczy chwalebnej - nieprawdopodobnie trudnej. Zapowiada - po Międzynarodowym Konkursie Kompozytorskim (2012) - Międzynarodowy Konkurs Kwartetów Skrzypcowych, ba Pani Prezes Joanna Domańska zapowiada trzy kolejne!
Towarzystwo Muzyczne im. K. Szymanowskiego w Zakopanem, ma szansę! Wie o co gra, ma pomysły, wie jak to się to robi, ma bataliony przyjaciół: Akademię Muzyczną w Katowicach, której patronem jest Karol Szymanowski, ma nauczycieli z prof. Eugeniuszem Knapikiem, ma nadzwyczajne tradycje - takich dyrygentów jak G. Fitelberg, K. Stryja i ich następców W. Rowickiego, J. Krenza...
Ma, dlaczegóżby nie, NOSPR. Ma wreszcie wielki kapitał - publiczność Śląska, która kocha muzykę! Potrzebuje jednak tego, co jest bezcenne, a nic nie kosztuje - życzliwość najszerszych kręgów ludzi kultury.

P.S.Przed laty tę rolę spełniało jedno z najstarszych w Polsce towarzystw muzycznych - powstałe jeszcze w czasie zaborów (1898) Łódzkie Towarzystwo Muzyczne. W latach sześćdziesiątych obrało sobie za patrona Karola Szymanowskiego. Raz na cztery lata Towarzystwo organizowało konkursy poświęcone K. Szymanowskiemu. Pierwszy w 1983 miał charakter ogólnopolski (pianistyka). II Konkurs zorganizowano w trzech konkurencjach - fortepian, głos solowy, kwartety skrzypcowe. Od 1992r. Konkursy Łódzkie miały już charakter międzynarodowy.
Aliści! Od VI Konkursu zapał organizatorów opadł, coś się wypaliło, rozsypało. Witold Paprocki, krytyk muzyczny "Ruchu Muzycznego" nazwał ten "szósty" konkursem prowincjonalnym (zainteresowanych odsyłam do Nr 11 z 2005r.). Wszelako trzeba odnotować, że w szóstym I nagrodę w kategorii skrzypce otrzymał Bartosz Zachłod - aktualnie w kwartecie Apollon Musagete Quartett.


Rzeczy dawne a niezapomniane

W starym, dobrym jeszcze, Ruchu Muzycznym Kacper Miklaszewski pyta francuskiego muzykologa Didier'a van Moera dlaczego we Francji muzyka Szymanowskiego przez dziesięciolecia była grana sporadycznie?
- Laureat Nagrody im. Szymanowskiego, autor monografii Karol Szymanowski (Fayard, 2008) z właściwą sobie delikatnością, to i owo pomija, by ostatecznie zaakcentować znamienite wydarzenie - Pierre Boulez odkrywa Szymanowskiego. Istotnie, znakomity dyrygent i kompozytor nagrał dla Deutsche Grammophon I Koncert skrzypcowy op. 35 i II Symfonię Pieśń o nocy op. 27 w wykonaniu Filharmoników Wiedeńskich, Christiana Tetzlaffa - skrzypka i tenora Stevena Davisilmy (2010, 2CD). Rozmówca Miklaszewskiego zapewnia, że już wkrótce młody i utalentowany pianista Frédéric Vaysse-Knitter, nagra wczesne utwory Szymanowskiego...
Tymczasem czekając na to nagranie cieszmy się, że inny francuski pianista Cédric Tiberghien nagrał dla Hyperionu Maski op. 34, Metopy op. 29, 4 Etiudy op. 4 i 12, Etiud op. 33.

W dobrych sklepach muzycznych można zdobyć świetne nagrania z utworami Karola Szymanowskiego: Uwerturą koncertową op. 12. II Symfonią op. 19 i ostatnie wielkie dzieło - IV Symfonię koncertującą op. 60 w wykonaniu Orkiestry Symfonicznej BBC pod dyrekcją Edwarda Gardnera i pianisty Louisa Lortie. Chandos CHSA (2013) SADD.
A w kraju? Dwupłytowy album z młodzieńczymi Sonatami fortepianowymi - C-moll op. 9 i nieco późniejszymi - A-dur op. 36 Szymanowskiego nagrał dla DUX (0893) Gajusz Kęska.


Louis Lortie

Gajusz Kęska

Zakopane - Dni Muzyki Karola Szymanowskiego

W dniach 9 - 19 lipca odbędą się w Zakopanem Dni Muzyki Karola Szymanowskiego. To jeden z najstarszych festiwali muzycznych w Polsce organizowany od 1977 roku, rok wcześniej powstało Muzeum Karola Szymanowskiego, a w następnym Towarzystwo Muzyczne im. K. Szymanowskiego i festiwal, którego XXXVII edycję mamy w zasięgu ręki.

Na koncerty w lipcu zaprasza Towarzystwo Muzyczne im. K. Szymanowskiego. W tegorocznym festiwalu odbędzie się 10 koncertów adresowanych do publiczności o rozmaitych zainteresowaniach, ale zawsze z muzyką Szymanowskiego. Tak jest zawsze, gdy organizatorem jest Towarzystwo.
Wykonawcy zagraniczni zapraszani do udziału w festiwalu, bywa że po raz pierwszy, umieszczają w swoim repertuarze dzieła Karola Szymanowskiego. Będą więc znakomitości: pianistka Clare Hammond z Wielkiej Brytanii, gwiazdy polskiej wokalistyki Edyta Piasecka i Adam Zdunikowski, będzie jazzowy RGG, ale z utworami Szymanowskiego, specjalny koncert dla dzieci...
Informacja Daniela Cichego, dyrektora Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, o trwających już blisko pół wieku pracami nad wydaniem Dzieł Wszystkich Karola Szymanowskiego.
"Wisienką" na torcie Dzieł Wszystkich Karola Szymanowskiego będzie monografia Stanisławy, śpiewaczki, siostry Karola, autorstwa Teresy Chylińskiej (a kogóż by innego?!). "Chodzi - mówi autorka - o udokumentowane świadectwa świata, w którym żył Karol Szymanowski. Monografia o Stanisławie dopowiada i zamyka niezwykłe, muzyczne dzieje rodziny bardzo niezwykłej, bardzo doświadczonej przez los, a jednocześnie tak wspaniale łączącej życie ze sztuką.
W tej samej, prywatnej wypowiedzi, Chylińska mówi: "... proszę Niebiosa, by było mi dane doprowadzić Dzieła Wszystkie do finału, bo to najważniejsze, a razem z książką o Stasi, to będzie WSZYSTKO, co się temu wielkiemu artyście należało ".
Uprzedzając wydarzenia dodajmy, że Filharmonia Krakowska zapowiada uczcić wydanie Dzieł Wszystkich uroczystym koncertem 18 października. W programie: Uwertura koncertowa E-dur op. 12, Pieśni miłosne Hafiza na głos o orkiestrę op. 26, oraz Symfonię koncertującą op. 60. Wykonawcy: Ewa Kupiec i Urszula Kryger (laureatka Nagrody Fundacji im. Karola Szymanowskiego) i Orkiestra Filharmonii Krakowskiej pod dyrekcją Michała Dworzyńskiego.


Karol Szymanowski i jego sukcesorzy:
Bolesław Szabelski, Henryk Mikołaj Górecki, Eugeniusz Knapik


Karol Szymanowski

Bolesław Szabelski

Henryk Mikołaj Górecki

Eugeniusz Knapik

13 maja 1934 roku na zaproszenie Stefana Stoińskiego - dyrektora Instytutu Muzycznego, przybył do Katowic na wykonanie swojego oratorium Stabat Mater Karol Szymanowski.
Wizyta kompozytora i sam koncert, który miał miejsce 15 maja 1934 w Teatrze Polskim (dziś Teatr im. Wyspiańskiego) był wielkim wydarzeniem dla polskiej społeczności Katowic. Po wykonaniu oratorium …rozległy się takie brawa, że nie wierzyliśmy własnym oczom i uszom - wspomina jeden z wykonawców koncertu - wprost nie było im końca.
Spotęgowały się one kiedy Szymanowski, prowadzony przez ówczesnego prezydenta Katowic dr Kocura, wszedł na estradę. Z zażenowaniem dziękował za gorące przyjęcie i zrozumienie dzieła przez publiczność. Kiedy zaś odwrócił się do chóru, spadł na niego deszcz kwiatów, które chórzystki miały przypięte do bluzek….

Po koncercie odbył się bankiet w Sali hotelu Savoy wydany przez Magistrat Miasta Katowic. Na bankiecie obecny był marszałek Sejmu Śląskiego Konstanty Wolny, przedstawiciele świata muzycznego, zarząd chóru Ogniwo, soliści koncertu wraz z dyrygentem.

Pamiętne wydarzenie z 1934 roku Towarzystwo Muzyczne im. Karola Szymanowskiego uczci cyklem koncertów "Czterogłos".
W ramach trzech koncertów kameralnych (29 kwietnia, 7 i 14 maja) przedstawimy twórczość Karola Szymanowskiego oraz kompozytorów związanych z Akademią Muzyczną w Katowicach: Bolesława Szabelskiego, Henryka Mikołaja Góreckiego, Eugeniusza Knapika - uczniów Szymanowskiego w kolejnych pokoleniach.

Linia sukcesorów Szymanowskiego w Katowicach nie została nigdy przerwana. Sam Szymanowski rekomendował swego ucznia, Bolesława Szabelskiego, na stanowisko profesora Państwowego Konserwatorium Muzycznego. Spod jego skrzydeł wyszło wielu znakomitych uczniów, wśród nich najwybitniejszy - Henryk Mikołaja Górecki. Ten z kolei także miał znakomitych wychowanków, do których należy Eugeniusz Knapik. Dzieła tych właśnie artystów, przedstawicieli kolejnych pokoleń śląskiej szkoły kompozytorskiej, zabrzmią w cyklu koncertów rocznicowych.

Punktem kulminacyjnym obchodów będzie koncert symfoniczny w dniu 17 maja 2014 w wykonaniu NOSPR pod dyr. Jerzego Maksymiuka - będzie to replika koncertu z 1934 roku.

KONCERT I
29 kwietnia, godz.19.00
Karol Szymanowski - Pięć pieśni op.13, Pieśni miłosne Hafiza op.24

Bolesław Szabelski - Preludia na orkiestrę kameralną (1963)
EugeniuszKnapik - "Przystępuję do Ciebie" pieśń na mezzosopran i orkiestrę smyczkową (2001)
Henryk Mikołaj Górecki - Trzy utwory w dawnym stylu (1963)
Wykonawcy: Urszula Kryger - mezzosopran, Grzegorz Biegas - fortepian, Akademicka Orkiestra Kameralna pod dyr. Michała Klauzy

KONCERT II
7 maja, godz.19.00

Karol Szymanowski - II Kwartet smyczkowy op.56
Eugeniusz Knapik - Kwartet smyczkowy (1980)
Henryk Mikołaj Górecki - Pieśni kurpiowskie op.75 w transkrypcji na kwartet smyczkowy
Bolesław Szabelski - II Kwartet smyczkowy (1956)
Wykonawcy: Kwartet Śląski - Szymon Krzeszowiec - I skrzypce, Arkadiusz Kubica - II skrzypce, Łukasz Syrnicki - altówka, Piotr Janosik - wiolonczela

KONCERT III
14 maja, godz.19.00

Karol Szymanowski - Harnasie op. 55 - balet - pantomima w wersji na dwa fortepiany


Zamek Królewski w Warszawie.
Joanna Domańska i Antoni Tatarski - wykonawcy baletu Harnasie
w wersji fortepianowej. W środku prezes Karol Bula.

Eugeniusz Knapik - Trio na skrzypce, klarnet i fortepian (2003)
Bolesław Szabelski - Aforyzmy 9 na zespół kameralny (1962)
Henryk Mikołaj Górecki - Koncert na pięć instrumentów i kwartet smyczkowy op.11
Wykonawcy: Joanna Domańska - fortepian, Andrzej Tatarski - fortepian, Piotr Tarcholik - skrzypce, Aleksander Tesarczyk - klarnet, Monika Wilińska-Tarcholik - fortepian,
Kwartet Śląski, Orkiestra Muzyki Nowej pod dyr. Aleksandra Lasonia.

KONCERT Finałowy
17 maja - Noc Muzeów, godz. 20.00
KONCERT w 80. ROCZNICĘ POBYTU KAROLA SZYMANOWSKIEGO w Katowicach
Rekonstrukcja historycznego koncertu z 15 maja 1934

Stefan Marian Stoiński - Wielka Modlitwa op.14 na sopran, baryton, chór i orkiestrę
Hektor Berlioz - Requiem op.5 na tenor, chór mieszany i orkiestrę, część I
Karol Szymanowski - Stabat Mater op.53 na sopran, alt, baryton, chór mieszany i orkiestrę
Wykonawcy: Iwona Hossa - sopran, Ewa Marciniec - alt, Adam Kruszewski - baryton,
Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia,
Chór Filharmonii Śląskiej,
Jerzy Maksymiuk, Maciej Tworek - dyrygenci,
Jarosław Wolanin - przygotowanie chóru.

Koncertowi towarzyszy wystawa Życie muzyczne w międzywojennych Katowicach.


XVII Wieczory z muzyką Karola Szymanowskiego i Alfredo Caselli



Pod patronatem honorowym Instytutu Włoskiego w Krakowie

W dniach od 31 marca do 3 kwietnia
w siedzibie Akademii Muzycznej im. K. Szymanowskiego w Katowicach.


Alfredo Casella (1883 - 1947) - włoski kompozytor, pianista, dyrygent i pedagog, rówieśnik K. Szymanowskiego (1882 - 1937).
"Jest on moim wielkim przyjacielem, którego talent, inteligencja i charakter cenię nadzwyczaj wysoko." (K. Szymanowski)
Związki Caselli z Szymanowskim były bardzo bliskie. Spotykali się niejednokrotnie w Nowym Yorku, Pradze, Warszawie, Rzymie i Zagrzebiu. Ich kompozycje były wykonywane m.in. w Bostonie i Wiedniu.

Wieczór I - 31 marca 2014, godz. 19.00
Karol Szymanowski - I Kwartet smyczkowy op.37
Alfredo Casella - Sonata per arpa op. 68, Serenata per clarinetto, fagotto, tromba, violino e violoncello op.46
Karol Szymanowski - II Kwartet smyczkowy op. 56
Wykonawcy: LASOŃ ENSEMBLE w składzie: Krzysztof Lasoń - skrzypce, Agnieszka Lasoń - skrzypce, Elżbieta Mrożek-Loska - altówka, Stanisław Lasoń - wiolonczela, Aneta Janiszewska - harfa Roman Widaszek - klarnet, Marek Barański - fagot, Stanisław Dziewior - trąbka, Krzysztof Lasoń - skrzypce, Piotr Janosik - wiolonczela

Wieczór II - 1 kwietnia 2014, godz. 19.00
Alfredo Casella - Barcarola e scherzo per flauto e pianoforte op.4, Siciliana e Burlesca per flauto e pianoforte op.23, Vocalizza per voce acuto
Karol Szymanowski - Wokalise - Etude (1928), Romans D-dur na skrzypce i fortepian op. 23, Mity , trzy poematy op.30, Kołysanka op. 52, Pieśń Roksany z opery "Król Roger" (1926), Pieśń kurpiowska (1931) Taniec z baletu "Harnasie" (1931)
Wykonawcy:: Agata Kielar- Długosz - flet / Andrzej Jungiewicz - fortepian, Anna Leśniewska - sopran / Grzegorz Biegas - fortepian, Adam Mokrus - skrzypce / Magdalena Lisak - fortepian

Wieczór III - 2 kwietnia 2014 , godz. 19.00 / Środa Pianistyczna
Karol Szymanowski - 9 Preludiów op. 1, Preludium i Fuga cis - moll (1909), 4 Mazurki op.50 nr 1 - 4, 4 Etiudy op.4, Wariacje b-moll op.3, Fantazja C-dur op.14
Wykonawcy: Wojciech Kubica - fortepian, Magdalena Lisak - fortepian, Joanna Domańska - fortepian

Wieczór IV - 3 kwietnia 2014 , godz. 19.00
Karol Szymanowski - Pieśni księżniczki z baśni op. 31, Pieśni muezina szalonego op. 42
Alfredo Casella - Pupazetti - 5 pezzi facili per pianoforte a quattro mani op. 27, Sonata a Tre per violino, violoncello e pianoforte op.62
Wykonawcy: Marta Brzezińska - sopran / Grzegorz Biegas - fortepian, Szczepan Kończal - fortepian / Łukasz Trepczyński - fortepian, TRIO ADASTRA w składzie: Anna Szabelka - skrzypce, Łukasz Frant - wiolonczela, Joanna Galon-Frant - fortepian


Marcowe wieczory kameralne wracają do Atmy

W dniach 29 - 30 marca w "Atmie" - Muzeum Karola Szymanowskiego w Zakopanem odbędą się dwa koncerty.

29 marca (sobota) godz. 18.00, Willa Atma, WIECZÓR KAMERALNY
ADAM MOKRUS – skrzypce / MAGDALENA LISAK – fortepian
W programie: Witold Lutosławski - Partita (1984), Allegro giusto / Ad libitum / Largo / Ad libitum / Presto; Karol Szymanowski - Romans op. 23, Mity, trzy poematy op. 30, Źródło Aretuzy / Narcyz / Driady i Pan Kołysanka (La berceuse d'Ai"tacho Enia) op. 52, Pieśń Roksany z opery "Król Roger" (1926), Pieśń kurpiowska (1931), Taniec z baletu "Harnasie" (1931)

30 marca (niedziela) godz. 18.00, Willa Atma, RECITAL FORTEPIANOWY MAMIKO UEYAMA (Japonia)
W programie: Karol Szymanowski - 6 Preludiów z op. 1, h-moll nr 1/ b-moll nr 4 / d-moll nr 5 / c-moll nr 7 / es-moll nr 8 / b-moll nr 9; Fryderyk Chopin - 6 Preludiów z op. 28, A-dur / fis-moll / E-dur / cis-moll/ H-dur / gis-moll; Claude Debussy - 2 Preludia La fille aux cheveux de lin Feux d'artifice; Sergiusz Rachmaninow - 5 Preludiów D-dur op. 23 / g-moll op. 23 / c-moll op.23 / gis-moll op. 32 / Des-dur op. 32


Walerij Giergijew
Laureatem Nagrody Fundacji im. Karola Szymanowskiego

Jury dorocznej Nagrody Fundacji im Karola Szymanowskiego obradujące w dniu 4 stycznia 2014 roku w Warszawie, w składzie: Agnieszka Chwiłek, Jerzy Godziszewski, Zofia Helman, Eugeniusz Knapik, Witold Karol Juchniewicz, Jan Krenz (przewodniczący), Helena Łazarska i Zdzisław Szakiewicz postanowiło Nagrodę im. Karola Szymanowskiego za 2013 rok przyznać Walerijemu Giergijewowi za zasługi w promocji twórczości Karola Szymanowskiego na świecie i za wybitne wykonanie jego wszystkich symfonii utrwalone w nagraniach z London Symphony Orchestra.

Fundacja im. Karola Szymanowskiego istnieje od 1996 roku. W poprzednich latach Nagrodę otrzymali: muzykolog Teresa Chylińska, skrzypaczka Wanda Wiłkomirska, pianista Jerzy Godziszewski, śpiewaczka Stefania Woytowicz, brytyjski dyrygent Simon Rattle, pianista Piotr Anderszewski, reżyser Mariusz Treliński, muzykolog Zofia Helman, dyrygent Jerzy Katlewicz, dyrygent Jan Krenz, muzykolog Elżbieta Markowska, śpiewaczka Zofia Kilanowicz, holenderska pianistka i muzykolog Reilnild Mees, Kwartet Szymanowskiego, śpiewaczka Urszula Kryger, kustosz "Atmy"- muzeum Karola Szymanowskiego - Maciej Pinkwart, reżyserzy Józef Opalski i Wojciech Graniszewski, skrzypek Frank Peter Zimmermann, dyrygent Antoni Wit, francuski muzykolog Didier van Moere, dyrygent Pierre Boluez, śpiewaczka Elżbieta Szmytka.
(Zakładki: Laureaci, Biogramy).


VIVAT ACADEMIA

Towarzystwo Muzyczne im. Karola Szymanowskiego przyspiesza


Właśnie ogłosiło nowy konkurs (poprzedni w 2012 roku), tym razem dla kwartetów smyczkowych.

Organizacja I Międzynarodowego Konkursu Kwartetów Smyczkowych im. Karola Szymanowskiego w Katowicach wpisuje się w szerszą strategię działań Towarzystwa. Jej celem jest doprowadzenie do zogniskowania wszelkich działań artystycznych związanych z postacią Karola Szymanowskiego wokół Akademii Muzycznej w Katowicach, której jest on patronem, a także dążenie do identyfikacji Katowic jako Miasta Muzyki nieodłącznie związanego z postacią tego wielkiego kompozytora polskiego.

Przy wsparciu Akademii Muzycznej w Katowicach Towarzystwo podjęło się organizacji Konkursu Kwartetów Smyczkowych w roku 2014. Proponowana konwencja nie jest przypadkowa: w repertuarze konkursu znajdą się Kwartety smyczkowe Karola Szymanowskiego, Andrzeja Panufnika oraz XX-wiecznych kompozytorów europejskich.

Dyrektorem artystycznym I Międzynarodowego Konkursu Kwartetów Smyczkowych im. Karola Szymanowskiego jest Arkadiusz Kubica, członek Zarządu Towarzystwa i skrzypek Kwartetu Śląskiego.
Do jury zaprosił on przedstawicieli renomowanych zespołów europejskich (Artis Quartet Vienna, Artemis Quartet Berlin, Belcea Quartet London, Karol Szymanowski Quartet Hannover).

Patronatu Honorowego Konkursowi udzielili: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Marszałek Województwa Śląskiego Mirosław Sekuła oraz Prezydent Miasta Katowice Piotr Uszok.

------
www.szymanowski-competition.com


Niespodziewana niespodzianka

Bijąc się po trochu w piersi Polskie Radio ogłosiło, że w dniach 4 - 7 listopada wyemituje w s z y s t k i e (cztery) symfonie Karola Szymanowskiego. Dotychczas nie było okazji (okrągłych rocznic ). Teraz nadarzyła się okazja.

Rozchwytywany w Europie i poza nią, rosyjski dyrygent, Valery Giergijew wpadł na pomysł, by utrwalić wszystkie cztery symfonie Karola Szymanowskiego, łącznie z tą "zapomnianą, niechcianą, porzuconą...". Walery Giergijew postanowił utrwalić wszystkie z Londyńską Orkiestrą Symfoniczną - i jak mówi się w bajkach, co postanowił, to zrobił. Płyta, dwa krążki, już od dawna jest na polskim rynku (nawiasem mówiąc - z finansowym udziałem Instytutu Adama Mickiewicza).

I Symfonia, wczesne dzieło Karola Szymanowskiego, z wyjątkiem części III, nie zostało ani zinstrumentowane ani wydane. Z rękopisu, przyjaciel kompozytora, Grzegorz Fitelberg wykonał je w 1909 roku. Nagrał w 1958 roku w celach archiwalnych dla Polskiego Radia. Nadto Orkiestra Filharmonii Śląskiej pod dyrekcją Karola Stryji nagrała ją w 1989r. II Symfonię B-dur op.19 świeżo nagrała Orkiestra Symfoniczna BBC pod dyrekcją Edwarda Gardnera. I ta płyta też jest już na naszym rynku.

III Symfonia op. 27 Pieśń o Nocy dedykowana przez kompozytora Matce, jest po którą sięgano najczęściej. Polskie Radio wyemituje ją w wykonaniu Filharmoników Wiedeńskich pod dyrekcją Pierre'a Bouleza.

Po IV Symfonię koncertującą , op. 60 Polskie Radio sięgnęło aż do minionego stulecia. Jest to nagranie City of Birmingham Symphony Orchestra pod dyr. zasłużonego wielce dla twórczości Karola Szymanowskiego Simona Rattle'a. Z udziałem pianisty Leifa Ove Andsnesa.

I tyle niespodziewanych niespodzianek.


Valery Giergijew

Perre Boulez

Nagranie IV Symfonii koncertującej
pod dyr. Simona Rattle'a

Podróż sentymentalna

Z Atmy do Tymoszówki

Czego szuka pod rozgwieżdżonym, sierpniowym niebem Tymoszówki, młody archeolog śródziemnomorski? Szeptu drzew, zapachu traw, głosów z przeszłości?
Dla Karola, prawnuka Karola Szymanowskiego, Babki Krystyny (autorki "Karola z Atmy"), była to podróż sentymentalna. Swoich przodków poznał na starych fotografiach w muzeum Szymanowskiego - Atmie. Tu, na kresy Ukrainy, w pobliżu dzikich, sienkiewiczowskich pół, przyjechał, by pokłonić się swemu Pradziadowi, ziemi, na której powstały pierwsze, młodzieńcze dzieła, plany genialnej opowieści sycylijskiej - o Królu Rogerze.
Wiedział, że dom tymoszowiecki "zginął" w czasie wojny domowej i rewolucji. Wie. Wie też jaki ten dom był. Czytał przecież "Opowieść o naszym domu", wspomnienia swojej Prababki Zofii Szymanowskiej.
"Spóźniony" o jeden rok od okrągłej rocznicy urodzin Karola Szymanowskiego (1882), w Tymoszówce na ziemi czehryńskiej, najdalej na wschodzie Rusi południowej, w gnieździe żyjących tu od pokoleń przodków.
Co widzi na miejscu, gdzie stał dwór Szymanowskich? Szkołę im. Karola Szymanowskiego, widzi też wzruszający napis po polsku - Serdecznie witamy!
A więc MIT NIE UMIERA.
Czyjeś marzenia też nie umarły. Ktoś, tu, na Ukrainie też marzył, marzył i działał... To "ataman", muzykolog, Aleksander Polaczok. Nie tylko marzył. Działał. Swoim zapałem zaraził innych. W czasie dwóch dekad tu, w Tymoszówce i w Kirowogradzie powstały małe muzea w małej ojczyźnie Szymanowskiego.
Ubogie, nie takie wspaniałe jak w Zakopanem, ubogie, ale zrobione serdeczną ręką. A. Polaczok osobiście zbierał w Tymoszówce przedmioty, pamiątki z tymoszowieckiego dworu. Zabiegał u miejscowych władz o odbudowę domu Szymanowskich w Kirowogradzie przy ul. Gogola, zabiegał u władz polskich. Autor tego tekstu towarzyszył A. Polaczkowi - jako prezes Fundacji Karola Szymanowskiego - u senatora Andrzeja Stelmachowskiego na Krakowskim Przedmieściu, w siedzibie Stowarzyszenia "Wspólnota Polska". Usłyszeliśmy obietnicę... obietnicę. Nieco schrypnięty, gardłowy głos senatora brzmi w pamięci do dzisiaj. We wszystkich takich obietnicach brzmi jednakowo: Karol Szymanowski wielkim kompozytorem był.
Na tym spotkaniu obecny był dyrektor Biura Stowarzyszenia pan A. Chodkiewicz. Z Andrzejem Chodkiewiczem spotkaliśmy się ostatni raz na poważnej konferencji polsko-ukraińskiej w Opolu, w grudniu 2005 roku pod hasłem: "Dom, jako przestrzeń wspólnoty". Na czele licznej, reprezentatywnej delegacji ukraińskiej stała pani vicemer Kirowogradu - Wiera Suchoparowa. Z pełnomocnictwami. /.../ Konferencja zakończyła się wymianą cennych upominków.
O Tymoszówce słuch od tej pory zaginął.
Może Fundacja Karola Szymanowskiego zainteresuje "wielkiego impresaria polskiej muzyki" pana Pawła Potoroczyna, dyrektora Instytutu Adama Mickiewicza, człowieka, który dla upowszechnienia w świecie muzyki Szymanowskiego zrobił w krótkim czasie kilka razy więcej, niż kilka ministerstw kultury razem wziętych i, daj Boże, dziedzictwa narodowego.


1. Prawnuk Karola Szymanowskiego w małym muzeum, małej ojczyzny kompozytora - Tymoszówce (po pokonaniu ok. 3tys. kilometrów motocyklem, samotnie, ale z żoną).
2. Szkoła ogólnokształcąca im. Karola Szymanowskiego ze wzruszającym napisem "Serdecznie witamy".
3. Jola, żona i towarzyszka podróży, młody archeolog dr Karol Juchniewicz i kierownik szkoły Jurij Pogoriłyj (w koszulce "bratniej szkoły" w Sulejówku).
4. Portret Babuni z babuszkami. Tak to zdjęcie nazwał Karol. Tymoszówka, rok 1962.
5. Zdjęcie stawu tymoszowieckiego ze śliczną cerkiewką w tle, zrobione przez Igora Błażkowa, kompozytora i muzykologa. Na zdjęciu Krystyna Dąbrowska, siostrzenica Szymanowskiego, babka młodego archeologa.
6. Ten sam staw bez "cerkuszki" (2013), ale młody archeolog w i a r y nie stracił. Wierzy w słowa swego pradziada, że Mit nie umiera.

Małe i duże

 

Tegoroczne lato zaowocowało kilkoma nagraniami muzyki Szymanowskiego. Pierwsze tu reprodukowane płyty to dorobek koncertowy Walerego Giergijewa z Lonyńską Orkiestrą Symfoniczną. Zapowiedziane na wiosnę 2012 roku tournee - Londyn, Paryż, Frankfurt, Nowy York - z symfoniami Brahmsa i Szymanowskiego miało miejsce w końcu ubiegłego roku. Symfonie I, II i III Pieśń o nocy oraz IV Symfonia Koncertująca, a dodatkowo - nie zapowiadany Stabat Mater, ukazały się u schyłku tego lata.
Walerij Giergijew w Polsce znany jest jako dyrygent Króla Rogera w inscenizacji Mariusza Trelińskiego, z udziałem polskich wykonawców - najpierw w Petersburgu, a następnie na Festiwalu w Edynburgu. W Polsce dyrygował też wielkim dziełem scenicznym Prokofiewa Wojna i pokój...
W dwusetną rocznicę urodzin Fryderyka Chopina uhonorowany został w Warszawie Złotym Medalem Gloria Artis.
A zatem mamy dwa krążki Londyńskiej Orkiestry Symfonicznej z I Symfonią (1906-1907), II Symfonią (1909-1910), III - Pieśń o nocy (1914-1916) - solista Toby Spence oraz z IV Symfonią Koncertującą (1932) - solista Denis Matsuev, fortepian. Nagrana w marcu tego roku Stabat Mater z solistami: Saly Matthews - sopran, Ekaterina Gubanowa - mezzosopran, Kostas Smoriginas - bas baryton. Kierownik chóru - Simon Halsey. Całość - Londyńska Orkiestra Symfoniczna pod dyr. Walerego Giergijewa.
Szkoda, że Dyrygent nie dołączył obu koncertów skrzypcowych Karola Szymanowskiego. Oba te koncerty - I Koncert w wykonaniu Szkotki Nicole Benedetti, a II w wykonaniu Greka Leonidasa Kowakosa - słuchacze kanału telewizyjnego MEZZO mieli okazję słuchać wielokrotnie tych koncertów od grudnia ubiegłego roku do marca br.

* * *

Kolejna płyta z muzyką Szymanowskiego z Uwerturą koncertową op. 12, IV Symfonią Koncertującą op. 60 i II Symfonią op.19 w wykonaniu pianisty Louisa Lortié i Symfonicznej Orkiestry BBC pod dyr. Edwarda Gardnera.
Chandos CHSA 5115 2013 S ACD

* * *

W kraju dwa krążki: Karłowicz Pieśni, Szymanowski Rymy dziecięce w wykonaniu Elżbiety Szmytki (sopran) i Lavente Kende (fortepian).
SMP 201303 (2013)
Rymy dziecięce do słów Kazimiery Iłłakowiczówny Elżbieta Szmytka śpiewała wielokrotnie w całej chyba Europie, podobnie Pieśni Hafiza.
W Polsce, zdaje się, jest to jej pierwsze nagranie płytowe.
Laureatkę Nagrody im. Karola Szymanowskiego za ubiegły rok znamy głównie z nagrań płytowych EMI - rattlowskiego Króla Rogera i Stabat Mater.

* * *

Na dobry początek "współpracy" z EMI skrzypek Janusz Wawrowski nagrał z udziałem pianisty z Argentyny Jose Gallardo cztery utwory: K.Szymanowskiego Mity, Maurycego Ravela Sonatę nr 2 na skrzypce i fortepian, Eugeniusza Ysaye'a 6 sonat na skrzypce op. 27 i Witolda Lutosławskiego Subito na skrzypce i fortepian.
Wabiący, zmysłowy tytuł Aurora.


Atma ożywa
XXXVI Festiwal w Zakopanem

17 lipca, godz. 19.00 - Willa "Atma"
Recital fortepianowy - Beata Bilińska
W programie: Szymanowski, Musorgski

18 lipca, godz. 19.00 - Willa "Atma"
Wieczór wokalno-fortepianowy
Petro Radejko (Ukraina) - baryton
Serhij Hryhorenko (Ukraina) - fortepian
W programie: Rachmaninow, Szymanowski

19 lipca, godz. 19.00 - Willa "Atma"
Recital fortepianowy - Erica Chicu (Japonia)
W programie: Paderewski, Szymanowski

20 lipca, godz. 19.00 - Willa "Atma"
Recital skrzypcowy
Dominika Falger (Austria) - skrzypce
Evgeny Sinayskiy (Rosja) - fortepian
W programie: Szymanowski, Brahms

21 lipca, godz. 19.00 - Galeria Orskiego
Recital fortepianowy
Mateusz Borowiak (Polska/Wielka Brytania)
W programie: Chopin, Albeniz, Szymanowski

22 lipca, godz. 19.00 - Willa "Atma"
Recital wokalny
Bożena Harasimowicz-Haas - sopran
Krystyna Pyszkowska - fortepian
W programie: Szymanowski, Karłowicz, Paderewski

23 lipca, godz. 16.00 - Willa "Atma"
Koncert dla dzieci i młodzieży
W programie: Szymanowski, Baird, Kilar, Lutosławski

23 lipca, godz. 19.00 - Związek Podhalan - Biała Izba
Posiady góralskie - Kapela Góralska
Mikołaj Górecki - kompozytor

24 lipca, godz. 19.00 - Galeria Orskiego
Koncert kameralny - Trio Śląskie
Joanna Domańska - fortepian
Roman Widaszek - klarnet
Tadeusz Tomaszewski - waltornia
W programie: Szymanowski, Górecki, Reinecke

25 lipca, godz. 19.00 - Willa "Atma"
Wieczór skrzypcowo-fortepianowy
Aleksandra Szwejkowska-Belica - skrzypce
Michał Rot - fortepian
W programie: Szymanowski, Laks, Bacewicz,
Łuciuk, Twardowski

26 lipca, godz. 19.00 - Jasny Pałac
Koncert kameralny - Kwartet "Prima Vista"
Krzysztof Bzówka - I skrzypce
Józef Kolinek - II skrzypce
Piotr Nowicki - altówka
Zbigniew Krzymiński - wiolonczela
W programie: Maliszewski, Szymanowski,
Penderecki


W ostatnim dniu festiwalu, 27 lipca, w Kościele pw. Św. Krzyża koncert jubileuszowy w setną rocznicę urodzin Witolda Lutosławskiego w wykonaniu Orkiestry Akademii Beethovenowskiej.

Massimiliano Caldi - dyrygent
Roman Widaszek - klarnet
Adam Wodnicki (USA) - fortepian.

W programie:
Witold Lutosławski - Preludia taneczne na klarnet, harfę, fortepian, smyczki i perkusję (1955)
Karol Szymanowski - IV Symfonia koncertująca op. 60
Witold Lutosławski - Koncert na orkiestrę (1954)



"Atma to ważkie słowo"

"Dom drewniany i dach gonciany, rozśpiewany.
Pieśnią surową, pieśnią nową,
jak skrzypce dzwonią domu ściany."

ADAM PACH (fragment)

Tak lubię tę chałupę

Z listu Karola Szymanowskiego do Matki.
Zakopane, willa Atma, ul. Kasprusie 33, piątek, 24 X 1930r.

Mamunieczko najdroższa
oto właśnie pierwszy wieczór siedzę nareszcie u siebie! Skromny, góralski dom (niedaleko "Czerwonego Dworu"), ale bardzo miły i przytulny. Mam 4 pok., sypialny, jadalny, gabinet i mały pokój gościnny. Oprócz tego porządny pokoik dla Felka. W gabinecie sofa dla jeszcze jednego ewentualnego gościa.


Pierwsza fotografia "Atmy", ok. 1895, ze zbiorów Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem.
Plan "Atmy" narysowany przez Karola Szymanowskiego, 1930, Archiwum "Atmy".


Z czasem ta parterowa, góralska chałupa po przebudowie i modernizacji, po wykupieniu w 1974 roku z rąk prywatnych, awansuje do miana willi, aby stać się Muzeum Karola Szymanowskiego jako Oddział Muzeum Narodowego w Krakowie.


Otwarcie

Kim są ludzie "Atmy"? Z pewnością Zdzisław Sierpiński, dziennikarz i sprawozdawca muzyczny Życia Warszawy. Jego mała notatka Kto zajmie się "Atmą"? - powtórzona dwa tygodnie później - poruszyła środowiska muzyczne, była też inspiracją dla Jerzego Waldorffa; i kto, jak nie siostrzenica i spadkobierczyni Karola Szymanowskiego, która wraz z mężem rozpoczęła zabiegi o wykupienie "Atmy"; pierwszym krokiem było zdobycie opinii o stanie technicznym budynku, którą sporządził inż. arch. SARP-u Zbigniew Gorazdowski - (też z grona "Ludzi Atmy"). Na pewno dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie Tadeusz Chruścicki, Maciej Pinkwart (kustosz "Atmy" przez 36 lat), muzycy i przyjaciele Karola, których poruszyła mała notatka Dyzia Sierpińskiego Kto zajmie się "Atmą"?.

A kto pamięta zespół Niebiesko-Czarni? No to przypomnijmy apel zespołu:
Przed dwoma laty red. Jerzy Waldorff oraz red. Zdziasław Sierpiński zainicjował ogólnonarodową akcję zbiórki pieniężnej na wykupienie z rąk prywatnych willi "Atma" w Zakopanem, w której żył i tworzył największy obok Chopina kompozytor muzyki polskiej - Karol Szymanowski.
Składając hołd pamięci wielkiego twórcy, jak również doceniając wagę i znaczenie pięknej inicjatywy zmierzającej do utrwalenia najcenniejszych pamiątek ogólnonarodowego dorobku kultury polskiej, zespół Niebiesko-Czarni wzywa wszystkie zespoły młodzieżowe, a także wszystkich miłośników muzyki polskiej do wzięcia udziału w tej szlachetnej akcji i wpłacenie sum pieniężnych na konto:
NBP Warszawa IV 0/M 1551-9-14435
Warszawskie Towarzystwo Muzyczne "Na Fundusz Atmy"

I tak oto, 6 marca1976 roku po historycznym okrzyku Waldorffa: "Otwieramy dziś Atmę! I co ja teraz będę robił?" "... pod przewodem kapeli "Maśniaków" barwny korowód gości przemaszerował z Domu Turysty, koło "Limby", gdzie powstawały Harnasie, do "Atmy". Tu góralskie nuty przejęła usadowiona na werandzie kapela pod kierunkiem Władysława Obrochty. Wielki tłum stanął wokół domu, a do otwartych drzwi, przegradzanych biało-czerwoną szarfą przecisnął się dyrektor Chruścicki z Krystyną Dąbrowską i Jerzym Waldorffem. Ania Ślimak podała na tacy nożyczki, siostrzenica kompozytora i przewodniczący Komitetu Akcji "Atma" przecięli wstęgę i zaczęła się historia Muzeum Karola Szymanowskiego.



Jerzy Waldorff, Krystyna Dąbrowska (Kicia, siostrzenica K. Szymanowskiego), Serge Lifar (tancerz, Harnaś w paryskim przedstawieniu baletu "Harnasie"),
Irena Lorentowicz (projektantka kostiumów do baletu "Harnasie") i Tadeusz Chruścicki (dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie).


Jerzy Waldorff - ten, który "wykupił" "Atmę" i Kaja Danczowska - "pierwsze skrzypce "Atmy" .

Okiem krytyka sztuki

Kiedy się z centrum Zakopanego, a więc spomiędzy autokarów, samochodów, gofrów, smażonej kaszanki, muzyki yé-yé, rzeźbionych talerzy, Pewexów i tym podobnych oznak nowoczesności wyjdzie na Kasprusie i zajdzie do willi "Atma", gdzie mieszkał Szymanowski - jest to oczywiście przejście do nowego świata.. Odległość między tymi dwoma światami jest jednak tak wielka, że gdy patrząc na pokój Szymanowskiego, słuchając jego muzyki z płyt, przypomni sobie człowiek to, co widział w centrum - ogarnia go rzeczywisty lęk.
(...)Zakopane lat trzydziestych, Witkacy, Szymanowski, Choromański, Iwaszkiewicz, Pawlikowscy, Kochańscy, Stryjeńscy, Rubinstein. Ich fotografie na ścianach w Atmie ogląda się jakby były relikwiami. Bo też i chyba są - jeśli ktoś o tym, co rodziło się wówczas w środowisku artystycznym Zakopanego myśli jak o rzeczy świętej (...)
Do "Atmy" człowiek przychodzi się chronić przed kakofonią kultury masowej, przychodzi szukać tu pocieszenia. Słucha cudownej muzyki, patrzy na wzruszająco skromne i proste sprzęty w pracowni kompozytora. Z fotografii, przedmiotów, cytatów - tworzy sobie coś, co chłonie z czcią: atmosferę góralskiej chaty, w której powstawały wielkie idee i arcydzieła.

ANDRZEJ OSĘKA, Wokół "Atmy" - "Kultura", nr 35. 28 VIII 1977

Przed nowym otwarciem

Jest rok 2011. Przed gwiazdką. Fundacja im. Karola Szymanowskiego otrzymała życzenia od Dyrekcji i pracowników Muzeum Narodowego w Krakowie.
Naszym gorącym pragnieniem jest spotkanie z Państwem w odrestaurowanej "Atmie" - Muzeum Karola Szymanowskiego w Zakopanem. Dzięki funduszom europejskim rozpoczęliśmy Projekt "Muzyka pod Tatrami" - obejmujący remont i modernizację tej zabytkowej willi. W 2013 roku będzie to już "Nowa Atma".

Brzmi interesująco.
W kolejnym liście adresowanym do Fundacji im. Karola Szymanowskiego otrzymujemy więcej informacji i szczegółowy plan remontu i modernizacji "Atmy". Sprawy toczą się w pożądanym kierunku.
Jedyne na świecie muzeum artysty zostało utworzone w 1976 roku w zabytkowej willi "Atma" w Zakopanem z inicjatywy Jerzego Waldorffa i Zdziaława Sierpińskiego, jako oddział Muzeum Narodowego w Krakowie.
Dzięki funduszom unijnym pozyskanym w ramach Programu współpracy Transgranicznej Rzeczpospolita Polska - Republika Słowacka 2007-2013 rozpoczęliśmy remont i częściową modernizację "Atmy". Projekt zakłada poszanowanie zabytkowej substancji willi i zachowanie panującego tu klimatu, jednocześnie ma na celu dostosowanie muzeum do współczesnych wymagań. Zdajemy sobie sprawę z tego, że największą wartością "Atmy" jest ona sama, a w niej - muzyka Kompozytora.

ZOFIA GOŁUBIEW - dyr. Muzeum Narodowego w Krakowie

10Vbr. nastąpiło nowe otwarcie "Atmy" uroczystym koncertem w wykonaniu Urszuli Kryger (mezzosopran), laureatki Nagrody im. Karola Szymanowskiego i Marioli Cieniawy (fortepian), nieformalnej, pierwszej laureatki, jeszcze nieistniejącej, ale planowanej Fundacji im. Karola Szymanowskiego. Mariola Cieniawa jest uczennicą Tadeusza Żmudzińskiego, niezrównanego interpretatora Szymanowskiego, zwłaszcza IV Symfonii koncertującej.



Gabinet kompozytora odtworzono z wielką starannością.
Nie wiemy tylko, czy przedmioty tu eksponowane mają swoich twórców i darczyńców.
Z pozyskanych kolorowych fotogramów (z otwarcia), wydaje się, że twórcy wystroju wnętrz szczególnie zadbali o gabinet.
Pozostałe wnętrza sprawiają wrażenie sterylnych.
Czekamy na opinie nowych i starych bywalców muzeum.


Fundację im. Karola Szymanowskiego reprezentował prezes Witold Juchniewicz.
Zdjęcia: Karol Juchniewicz.

Z Księgi Wpisów - przesłanie

Zamiast sprawozdania z "nowego" otwarcia "Atmy", garść wpisów sprzed trzydziestu lat, jako przesłanie dla obecnie władających "Atmą".

* Jak tu pięknie!

* Skromne, osobiste, wzruszające.

* Wielki Duch w małym domku - cześć geniuszowi - Regina i Maria Turowicz.

* Wielbiciele muzyki Szymanowskiego z Anglii i Ameryki / N. York City Zofia Wojciechowska-Dowgiłło, Zygmunt J.Jelonek

* Dziękujemy za zakątek nieskażonej polskości - Wanda i Janusz znad morza

* Nie rozumiem dlaczego tak długo trzeba było czekać, aby wreszcie powstało jedyne w Polsce muzeum największego polskiego kompozytora po Chopinie - J. Botteli z Łodzi

* Jesteśmy oczarowani wnętrzem muzeum, zwłaszcza prostotą jego mieszkania, które towarzyszyło całemu życiu wielkiego kompozytora - B. i J. T. z Wałbrzycha

* Dziwne to muzeum, w którym (chyba dzięki muzyce) wyczuwa się obecność tego, któremu jest poświęcone zostawiając wieczny ślad w nas dzięki swej nieśmiertelnej muzyce - Julia Stęszewska z obozu Poznań

* Muzyka to sama polskość - Zofia Kielan

* To nie do wiary! W tym miejscu usłyszałem po raz pierwszy jak śpiewają Tatry

* Gloire a Karol Szymanowski an Museé Atma - Serge Lifar

* Byliśmy tu okularnicy dwa, zachwyceni, że hej! Wolność polskiej muzyce

* Serdecznie winszuję tak pełnego atmosfery muzeum Atmy - W.Małcużyński

* Nareszcie Szymanowski w swoim domu. Trochę tu biednie, ale swojsko (no i muzyka)

* Kilka lat temu z zapałem harcerskich serc i ja zbierałem składki na Fundusz Odbudowy Atmy. Aldona S. z Częstochowy

* Odżywają echa wspomnień dawnej Ukrainy - J.Iwaszkiewicz

* Kilka skromnych pokoi a ileż wzruszeń. I ta z nieba płynąca muzyka

* Szczerze wzruszony z tej pięknej uroczystości, wyrażam swoją radość, że mogłem w niej uczestniczyć również w imieniu mojego ojca - Karol Taube

* Chwała tym, którzy przywrócili Szymanowskiego Atmie, a Atmę polskiej kulturze narodowej

* Muzeum to ma niesamowity urok - drewno, blask słońca za oknem i muzyka. Dziękujemy!


"Król Roger" w Teatro de Amazonas

14 (premiera), a następnie 18 i 20 kwietnia, w Teatro de Amazonas w Brazylii odbyły się estradowe przedstawienia Króla Rogera, opery Karola Szymanowskiego.
W roli Rogera wystąpił Marcin Bronikowski, Orkiestrą Amazonas Filharmonica dyrygował dyrektor artystyczny Festiwalu Luiz Fernando Malheiro.


Japoński kompozytor, laureat Konkursu
im. Karola Szymanowskiego Ryuji Kubota w Polsce


W dniach 16 i 17 kwietnia 2013 o godz.19.00 w Sali koncertowej AM Katowice odbędą się koncerty Akademickiej Orkiestry Symfonicznej pod dyr. Szymona Bywalca. W programie koncertów znajdzie się m.in. utwór kompozytora japońskiego Ryuji Kuboty “Stein / Stern II”. Utwór ten zdobył III nagrodę na I Międzynarodowym Konkursie Kompozytorskim im. Karola Szymanowskiego w Katowicach, w grudniu 2012. I Międzynarodowy Konkurs Kompozytorski im. Karola Szymanowskiego został ogłoszony przez Towarzystwo Muzyczne im. K.Szymanowskiego w 130. rocznicę urodzin kompozytora, przypadającą w 2012. Konkurs, którego przedmiotem był utwór na wielką orkiestrę symfoniczną o czasie trwania 10 - 16 minut spotkał się z wielkim zainteresowaniem. Partytury zostały nadesłane z całego świata (z 36 krajów ze wszystkich kontynentów) w rekordowej liczbie 176.

Nagrodzone kompozycje będą miały swoje prawykonania w Polsce w latach 2013 - 2014. Jako pierwszy zostanie zaprezentowany publiczności polskiej utwór wyróżniony III nagrodą. Jego światowe prawykonanie przez Akademicką Orkiestrę Symfoniczną jest nagrodą ufundowaną przez JM Rektora Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach (wykonanie w sezonie koncertowym 2013/ 2014).
Kompozytor Ryuji Kubota przybędzie do Katowic i podczas koncertu 16-go kwietnia zostanie mu uroczyście wręczony dyplomu konkursu.


Wieczory z Muzyką

XVI edycję Wieczorów z Muzyką Towarzystwo im. Karola Szymanowskiego, organizator koncertów, poświęca twórczości Witolda Lutosławskiego w 100 rocznicę urodzin Kompozytora, uroczyście obchodzoną pod patronatem UNESCO. Wszelako Wieczory w dniach 26 - 28 lutego w Sali koncertowej Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego zatytułowali: SZYMANOWSKI / LUTOSŁAWSKI.

Lutosławski studiował w Konserwatorium Warszawskim w latach 1932-37. Było to tuż po dymisji Szymanowskiego ze stanowiska rektora (kwiecień 1932), która nastąpiła w wyniku nagonki zachowawczych pedagogów konserwatorium sprzeciwiających się jakimkolwiek reformom. Jednak działalność Szymanowskiego pozostawiła trwały ślad w dziejach szkoły - wystarczył krótki okres dwóch lat, by stał się on duchowym przywódcą młodych kompozytorów, którzy popierali jego reformy i orientację estetyczną. Szymanowski pisał : "… nie wątpię, iż idea moja - idea muzyki polskiej idącej w przyszłość, zwycięży i że za mną pójdą (..) młodzi patrzący jak i ja w przyszłość…"
Witold Lutosławski należał do nich.
P.S. Lutosławski był członkiem założycielem Towarzystwa Muzycznego im. Karola Szymanowskiego.

Wieczór I 26.02.2013

 

Witold Lutosławski
Wariacja Sacherowska na wiolonczelę solo (1976)
Grave. Metamorfozy na wiolonczelę i fortepian (1981)
Epitafium na obój i fortepian (1979)
Trio na obój, klarnet i fagot (1944-45)

 

Karol Szymanowski
Słopiewnie op.46
Pieśni kurpiowskie op.58
(wybór)
Aria Roksany z opery "Król Roger"

Wykonawcy: Adam Krzeszowiec - wiolonczela, Anna Gburek - fortepian, Dagmara Świtacz - sopran, Piotr Sałajczyk - fortepian, Krakowskie Trio Stroikowe

 

Wieczór II 27.02.2013

Witold Lutosławski
Partita na skrzypce i fortepian (1984)
Subito na skrzypce i fortepian (1992)

 

Karol Szymanowski
Trzy kaprysy Paganiniego op. 40
Romans D -dur op. 23
Nokturn i Tarantella op. 28

Wykonawcy: Łukasz Błaszczyk - skrzypce, Marcin Sikorski - fortepian

 

Wieczór III 28.02.2013

 

Karol Szymanowski
Metopy op.29
Mazurki op. 50 (wybór)

 

Witold Lutosławski
Wariacje na temat Paganiniego na 2 fortepiany (1941)
Kwartet smyczkowy (1964)

Wykonawcy: Piotr Sałajczyk - fortepian, Monika Sikorska-Wojtacha - fortepian, Joanna Domańska - fortepian, Kwartet Academos

* * *

Lutosławski o Szymanowskim

(...)Dla kompozytorów mojej generacji Szymanowski był idolem. Pamiętam koncert na którym wykonano jego III Symfonię. Było to przeżycie, które mną dosłownie wstrząsnęło. Miałem wówczas jedenaście lat. Koncert odbywał się z okazji rocznicy Młodej Polski, cały program był poświęcony kompozytorom tej formacji: Karłowiczowi, Różyckiemu, Szymanowskiemu. Wtedy III Symfonia po raz pierwszy przemówiła do mnie swoim bogatym, nieprawdopodobnie przyciągającym, powiedziałbym narkotycznym językiem dźwiękowym, który mnie oszołomił. Przez kilka tygodni chodziłem jak zaczadziały, czułem się jak człowiek po silnej dawce narkotyku. Usiłowałem, grając na fortepianie, odtwarzać z pamięci brzmienia zasłyszane wówczas w Filharmonii. Przy tej okazji, odkryłem dla siebie gamę całotonową, która nie przypadkiem pojawiła się w moich kompozytorskich próbach i improwizacjach. Ten wyjątkowy zachwyt i wyjątkowe zaangażowanie uczuciowe związane z muzyką Szymanowskiego środkowego okresu jego twórczości, trwały kilka lat. Wszystkie wykonania I Koncertu skrzypcowego, takich utworów jak Mity, Maski czy Metopy zawsze były dla mnie przeżyciem wyjątkowym, niepodobnym do przeżyć wywoływanych muzyką romantyczną, a tym bardziej klasyczną. Później, kiedy zacząłem dojrzewać jako kompozytor i inna estetyka mnie przyciągała, nastąpiła pewnego rodzaju reakcja na wpływ Szymanowskiego, co być może jest widoczne nawet w moich utworach z tego okresu. Niemniej jednak, Szymanowski pozostał dla mnie wielkim kompozytorem do dziś, a wówczas wszystkie premiery jego dzieł przeżywałem z dużym zaangażowaniem i wielkim przejęciem.

Zanotowała - Elżbieta Markowska, 1981
Źródło: Szymanowski i jego Europa, W-wa 21-26 IV 1997.
Festiwal Muzyczny Polskiego Radia


Podaruj muzyce 1%
Towarzystwo Muzyczne im. Karola Szymanowskiego posiada status organizacji pożytku publicznego (OPP) od 2004 roku. Prowadzimy działalność non-profit. Wszelkie darowizny, dotacje i inne datki przeznaczamy wyłącznie na realizację celów statutowych. Naszą działalność możecie Państwo wesprzeć przekazując nam 1% Swojego podatku. Wystarczy podać w zeznaniu podatkowym nasz numer KRS 0000085929
Darowiznę pieniężną w dowolnej kwocie można przekazać bezpośrednio na konto Towarzystwa:
Bank Ochrony Środowiska: 47 1540 1128 2112 7004 6528 0001
Pragniemy zachęcić Państwa do uczestniczenia w naszych działaniach.
Nagrodą za Państwa pomoc będą niezapomniane koncerty. Gorąco dziękujemy wszystkim darczyńcom!

Brawo! Chwalą Was

Laureaci Nagrody Karola Szymanowskiego z 2005 roku - Kwartet Szymanowskiego - stale rezydujący w Niemczech, nadal jest wysoko notowany przez krytykę. Ostatnio za nagranie dla HYPERIONU Kwintetu fortepianowego g-moll op.34 Juliusza Zarębskiego.
Szymanowski Quartet w skladzie: Andrej Bielow (który zastąpił Marka Dumicza), Grzegorz Kotow, Vladimir Mykytka, i Marcin Sieniawski oraz angielski pianista Jonathan Plowright.


Elżbieta Szmytka
Laureatką Nagrody Fundacji im. Karola Szymanowskiego

Jury dorocznej Nagrody Fundacji im. Karola Szymanowskiego obradujące w dniu 5 stycznia 2013 roku w Warszawie, w składzie: Teresa Chylińska, Agnieszka Chwiłek, Zofia Helman, Witold Karol Juchniewicz, Jan Krenz (przewodniczący), Helena Łazarska i Zdzisław Szakiewicz postanowiło Nagrodę im. Karola Szymanowskiego za 2012 rok przyznać Elżbiecie Szmytce, za wspaniałą artystycznie interpretację wielu dzieł wokalnych Karola Szymanowskiego, ze Stabat Mater, Królem Rogerem i Rymami dziecięcymi na czele.


GLORIA ARTIS W ZŁOTE RĘCE

Ambasador RP we Francji pan Tomasz Orłowski, wręczył Nagrodę im. Karola Szymanowskiego Maestro Pierre Boulezowi, Laureatowi Fundacji za 2011 rok.

W Salle Pleyel w Paryżu, przy udziale osobistości ze świata kultury Francji, Anglii i Polski, ambasador Tomasz Orłowski wręczył kompozytorowi i dyrygentowi francuskiemu Pierre Boulezowi Złoty Medal Zasłużony dla Kultury Polskiej GLORIA ARTIS przyznawany przez Ministra Kultury. W imieniu Fundacji im. Karola Szymanowskiego pan ambasador wręczył również Maestro Boulezowi Nagrodę im.Szymanowskiego.
Tego samego dnia, w salonach ambasady, muzykolog, autor monografii o Szymanowskiem, również laureat Fundacji p. Didier van Moere odebrał z rąk polskiego ambasadora Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej nadany przez Prezydenta Bronisława Komorowskiego.
Medalami of Honors BENE MERITO przyznawanymi przez Ministra Spraw Zagranicznych uhonorowani zostali: Valery Georgijew, dyrygent i dyrektor Teatru Maryjskiego w Petersburgu i stały dyrygent London Symphony Orchester oraz Laurennty Bayle, prezes Cite de la Musique i Salle Pleyel. Brązowy Medal Gloria Artis otrzymał dyrektor Produkcji Cite de la Musique Emanuel Hondre.


Tomasz Orlowski, ambasador RP we Francji i Pierre Boulez (fot. Piotr Rosiński)

POST SCRIPTUM EN ROUTE VERS SZYMANOWSKI
Wręczenie nagrody im. Karola Szymanowskiego Pierre Boulezowi planowaliśmy po koncercie w Palais des Beaux-Arts w Brukseli 3 maja, na zakończenie cyklu koncertów muzyki polskiej, a szczególnie muzyki Karola Szymanowskiego. Zaplanowany cykl przez Instytut Mickiewicza otwierał Król Roger kończyły Pieśń o Nocy i Koncert na skrzypce i orkiestrę nr1.
Właśnie 3 maja, Londyńska Orkiestra Symfoniczna pod batutą Pierre'a Bouleza miała wykonać te dwa dzieła Szymanowskiego świeżo nagrane na płyty. To nagranie Fundacja im. Karola Szymanowskiego uznała za olśniewająco piękne. Niestety choroba Mistrza pokrzyżowała te plany.
Szczęśliwie z pomocą przyszedł nam Instytut Polski w Paryżu (wielkie dzięki!). Ten sam program, ta sama orkiestra tyle, że nie w Palais des Beaux-Arts w Brukseli ale w Salle Pleyel w Paryżu, nie Pierre Beaux ale dla N I E G O! dyrygował Valery Gieorgijew!
Historia z pięknym zakończeniem, czyli Paryż był wart mszy.


Hiszpan Oscar Prados Sillero Laureatem I Nagrody
w I Międzynarodowym Konkursie im.Karola Szymanowskiego

Jury I Międzynarodowego Konkursu Kompozytorskiego im.Karola Szymanowskiego złożone z członków Towarzystwa Muzycznego K.Szymanowskiego w składzie: Eugeniusz Knapik - przewodniczący, Krzysztof Meyer, Rafał Augustyn i Sławomir Czarnecki - członkowie, postanowiło:
I nagrodę ufundowaną przez Marszałka Województwa Śląskiego w wysokości 15 000 PLN oraz zaproszenie na Festiwal Musica Electronica Nowa Wrocław 2013 otrzymuje p.Oscar Prados Sillero (Hiszpania) za utwór Chant des nuages du soir.
II nagrodę ufundowaną przez Stowarzyszenie Autorów ZAIKS w wysokości 10 000 PLN otrzymuje p.Paolo Boggio (Włochy) za utwór The Stained Glass Island II.
III nagrodę ufundowaną przez Marszałka Województwa Małopolskiego w wysokości 5 000 PLN oraz Nagrodę JM Rektora Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach otrzymuje p.Ryuji Kubota (Japonia) za utwór Stein/Stern II.
Przyznano również nagrody specjalne i wyróżnienia. Ogółem na konkurs wpłynęło 176 prac z całego świata.


Wiadomości dobre i pożyteczne

Nic się nie stało. Bogu dzięki, że nikt, albo prawie nikt nie wpadł na pomysł, jak to bywało, aby 130 rocznicę urodzin Karola Szymanowskiego świętować uroczyście, z pompą! Zwykle zresztą łączono obie rocznice - urodzin i śmierci - w jedno. Z tej okazji w urzędach, instytucjach, redakcjach, prywatnie itp, ble, ble, ble, planowano publikację dzieł kompozytora, monografii...

Tymczasem, po Festiwalu w Edynburgu, gdzie Londyńska Orkiestra Symfoniczna pod batutą swojego głównego dyrygenta Walerija Giergijewa wykonała wszystkie cztery symfonie i oba Koncerty Skrzypcowe Szymanowskiego, rusza w świat. Dyrygent zapowiedział powtórzenie tego cyklu w Londynie, Paryżu, Luksemburgu i Nowym Jorku (patrz na stronie Fundacji: "Szymanowski przynosi szczęście").

W kraju w II programie Polskiego Radia bardzo piękna audycja, słuchowisko pt. "Wstęp do pamiętnika" Wacława Tkaczuka w reżyserii Janusza Kukuły.

Wszelako, Towarzystwo Muzyczne im. Karola Szymanowskiego ogłosiło I Międzynarodowy Konkurs na utwór symfoniczny - poświęcony lub dedykowany Szymanowskiemu. 20 listopada upływa termin nadsyłania prac (podobnie jak do końca listopada upływa termin zgłoszeń do Nagrody im. Karola Szymanowskiego). W tym pierwszym przypadku Jury będzie obradowało pod przewodnictwem Eugeniusza Knapika, Fundacji - jak zwykle na początku stycznia - Jury złożone z członków Zarządu.

Ogromnie jesteśmy ciekawi tego pierwszego konkursu. Pewnie to już za późno na życzenia, aby za muzykę odpowiedzialne muzy natchnęły twórców nutą taką jak "smak w ustach dojrzałego z raju spadającego grejpfruta".

Również Teresa Chylińska, niestrudzona badaczka życia i twórczości K Szymanowskiego, chciałoby się rzec "oficer śledczy" różnych przekrętów w rodzinnym gnieździe Szymanowskich, wykryła tym razem przekręt w dacie urodzin Zioki - Zofii, najmłodszej siostry kompozytora, matki Kici, autorki "Karola z Atmy". Okazało się, że Zofia jest starsza o kilka lat niż dotychczas sądzono. Za to Karola T.Chylińska już przed laty odmłodziła o zaledwie trzy dni!

Ale to jeszcze nic - Chylińska napisała niezapowiadaną książkę o drugiej siostrze kompozytora Stanisławie, znanej śpiewaczce (Roksana w "Królu Rogerze", operze wystawionej w 1926 roku w Teatrze Wielkim w Warszawie).


Stanisława Korwin-Szymanowska

Jeszcze schnie atrament na ostatnim wersie opowieści o Stanisławie, a my spieszymy w dniu zadusznym powiadomić Prezesa Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, członka Komitetu Honorowego d/s remontu Atmy: Panie Prezesie "nowość jest do wzięcia!

A propos Atmy.
Zwyczajowo tego typu przedsięwzięcia mają też swoje uroczyste daty. W liście z ubiegłego roku zapowiadającym remont Atmy mówiło się, że spotykamy się już w najbliższą "gwiazdkę". Wszelako w połowie lata tego roku było oficjalne dementi MN w Krakowie. Myśleliśmy, że starym, dobrym zwyczajem odbędzie się uroczystość w rocznicę śmierci, przypadającej w marcu.
Też nie!
Otwarcie odbędzie się w maju.
Witaj Majowa Jutrzenko...
P.S. Mamy w Fundacji kilka niezałatwionych spraw. Ciąży na sumieniu Zarządu niewręczona - prawda, że z powodu choroby Maestro Bouleza - Nagroda im. Karola Szymanowskiego za rok 2011, a właściwie za całość, za odkrycie Szymanowskiego i cudowne spełnienie jego muzyki w 85 roku swoich urodzin. Bardzo bylibyśmy radzi spotkać się z laureatem za pulpitem.
Ad multos annos Maestro.


W stronę... Sycylii

Trzydniowy Festiwal Muzyki Kameralnej (17, 18,19 września) De Musica rozpoczął się "wisienką na torcie" - nowym periodykiem Diagonali redagowanym przez prof. Michała Bristigera, który ideę festiwalu przygotował. (W tym miejscu godzi się przypomnieć rolę jaką profesor odegrał w tworzeniu I Festiwalu Polskiego Radia - "Szymanowski i jego Europa" w 1997 roku). Tym razem również Festiwal Muzyki Kameralnej jest kolejną próbą spojrzenia na związki kultury śródziemnomorskiej z kulturą polską. Oto w pierwszym zeszycie Diagonali (pismo będzie ukazywać się dwa razy do roku) Michał Bristiger zwraca uwagę na Sycylię!
A zatem Szymanowski i jego Król Roger, który wędruje coraz śmielej po świecie.

W małej ojczyźnie Szymanowskiego

Dała o sobie znać "muzyczna Ukraina", po tym jak w operze kijowskiej wystawiono Króla Rogera. Kirowograd (dawniej Elizawietgrad) organizuje w dniach 3-7 października konferencję "Karol Szymanowski i jego mała ojczyzna". Animatorowi konferencji p.Aleksandrowi Polaczkowi brawa na stojąco! Z Polski udział w spotkaniu weźmie m.in. p.Elżbieta Jasińska.

Warszawskie Koło Towarzystwa Muzycznego
im. Karola Szymanowskiego

Dnia 22 czerwca 2012 roku przy Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie powstało Koło Towarzystwa Muzycznego im. Karola Szymanowskiego, które celem jest szeroko pojęta działalność propagująca osobę i twórczość Kompozytora.
Członkami założycielami Koła są: Tomasz Baranowski, Beata Bolesławska, Magdalena Borowiec, Agnieszka Chwiłek, Teresa Czarnecka, Sławomir Czarnecki, Katarzyna Janczewska-Sołomko, Elżbieta Jasińska-Jędrosz, Bronisława Kawalla, Marcin Krajewski, Iwona Lindstedt, Piotr Maculewicz, Katarzyna Naliwajek.
Na Zebraniu Założycielskim powołano tymczasowy Zarząd Koła w osobach: Elżbiety Jasińskiej-Jędrosz (Prezes), Magdaleny Borowiec (Sekretarz) i Marcina Krajewskiego (Członek Zarządu).
Pierwszym zadaniem Koła jest zorganizowanie wystawy planszowej, zatytułowanej "Karol Szymanowski - źródła i inspiracje", ukazującej facsimilia autografów muzycznych Kompozytora. Wystawa czynna będzie od 4 do 14 września b. r. w Galerii Uniwersytetu Warszawskiego (ul. Krakowskie Przedmieście 26/28, hall Pałacu Kazimierzowskiego).


Szymanowski przynosi szczęście

Jeszcze wiosną tego roku Walerij Giergijew zapowiadał wykonanie wszystkich symfonii Szymanowskiego w zestawieniu z symfoniami Brahmsa. Przedsięwzięcie wydawało się mało realne, na granicy ryzyka. Dwie "młodzieńcze" symfonie Szymanowskiego, zwłaszcza pierwsza, to utwór mało "atrakcyjny", ale... Trzecia, Pieśń o nocy, i czwarta - Symfonia koncertująca mogły liczyć na aplauz publiczności. Dyrygent włączył ponadto do programu oba koncerty skrzypcowe Szymanowskiego.
Jak mu się powiodło? Odwołajmy się do opinii cenionego krytyka muzycznego Jacka Hawryluka.

Symfonie Szymanowskiego powstawały w różnych okresach. Słychać w nich różne fascynacje: od Richarda Straussa, Skriabina, poprzez francuskich impresjonistów, po rodzimy folklor. Długa droga poszukiwania własnego stylu. Pierwszej (z lat 1906-07) nie mógł jednak pomóc ani dyrygent, ani Londyńczycy będący na festiwalu w znakomitej formie. To dzieło dość nieporadne i mimo wszystko mało atrakcyjne. II Symfonia (1909-10) ma bardzo piękne fragmenty(...), a Giergijew dobrze ją rozplanował i doskonale poprowadził, zwłaszcza finałową fugę. W Trzeciej "Pieśń o nocy" (1914-16) LSO aż mieniła się paletą kolorów i emocji (może chwilami nawet za bardzo rozbudzonych). Świetnie wypadł Chór Festiwalu w Edynburgu, znakomicie zaśpiewał partię solową Australijczyk Steve Davislim.

I wreszcie ekstatyczny finał, czyli IV Symfonia "Koncertująca" (1932). Niestety, z powodu pianisty Denisa Matsujewa, który z siłą drwala maltretował instrument, (...) wykonanie pozostawiło niedosyt.

Zjawiskowo natomiast zabrzmiały oba koncerty skrzypcowe. Pierwszy wykonała Szkotka Nicola Benedetti, która tym utworem wygrała w 2004 r. konkurs BBC Young Musician of The Year, potem zaś nagrała go na swą pierwszą płytę dla Deutsche Grammophon. Szymanowski przyniósł jej szczęście. Benedetti włożyła w wykonanie liryzm i delikatność, ale jeszcze bardziej porywający był Grek Leonidas Kavakos, który z II Koncertu zrobił prawdziwy majstersztyk. (...)

"Szymanowski w Edynburgu" - to nie było pojedyncze przedsięwzięcie, ale część szeroko zakrojonego planu, bo czas, by dzieła naszego kompozytora grywane były regularnie w całej Europie. - Wszyscy wiedzą, że to fantastyczny kompozytor, ale tak naprawdę niewielu słyszało jego muzykę - mówi Giergijew, który z symfoniami nie zamierza się rozstawać. Cykl zostanie powtórzony w Londynie w Barbican Center (siedzibie orkiestry) i zarejestrowany na płytach (które wyda wytwórnia LSO Live). Szymanowskiego i Brahmsa będzie można posłuchać w tym sezonie w Paryżu, Luksemburgu, Frankfurcie i Nowym Jorku. To część urodzinowej trasy - 2 maja przyszłego roku rosyjski dyrygent skończy 60 lat.

Źródło: Jacek Hawryluk, Polskie Radio, Gazeta Wyborcza

Post scriptum

Na marginesie Festiwalu w Edynburgu.
Fundacja im. Karola Szymanowskiego działa już 15 lat. 21 wybitnych dyrygentów, solistów, muzykologów, obdarzonych zostało Nagrodą im. Karola Szymanowskiego. Listę laureatów otwierają wielcy polskiej muzyki: Wanda Wiłkomirska, Stefania Woytowicz..., ale drogę do Europy otwierali po wojnie również cudzoziemcy. Simon Rattle (Wielka Brytania) rozpoczął błyskotkiwie! Ma w swoim dorobku (i jego orkiestra i chór z Bbirmingham) wszystkie dzieła symfoniczne Szymanowskiego, wydane przez EMI. Rainild Mees, pianistka (Holandia), wydała w Channel Classic wszystkie pieśni (Complete Songs for Voice and Piano) z udziałem polskich śpiewaków: Piotra Beczały, Juliany Gondek, Urszuli Kryger, Iwony Sobotki. Frank Peter Zimmermann (Niemcy), skrzypek, obdarował nas oboma koncertami skrzypcowymi Karola z Atmy. Wreszcie, niesłychanie cudowny Pierre Boulez, w 85 roku życia wraca do Szymanowskiego i daje wspaniałą Pieśń o nocy z I Koncertem skrzypcowym w wykonaniu Christiana Tetzlafa i Viener Philhalmoniker (Deutsche Grammophon).
Fundacjo! Dzisiaj W.Giergijew z Rosji, N.Wadsworth (ostatnio z Santa Fe)...


Stephen Wadsworth o Królu Rogerze


Opera "Król Roger" Karola Szymanowskiego w reżyserii Stephena Wadswortha
miała premierę w Santa Fe 21 lipca 2012 roku - z Mariuszem Kwietniem w roli tytułowej.
To pierwsza nowa produkcja amerykańska od czasu wyreżyserowania dzieła przez Lecha Majewskiego
w Bard College w 2008 roku (wraz z baletem Szymanowskiego "Harnasie").

Po Krzysztofie Warlikowskim (Paryż - 2009), Davidzie Pountneyu (Warszawa - 2011), mamy kolejną nową interpretację Króla Rogera według Stephena Wadswortha (Santa Fe - 2012). Kolejne, oryginalne spojrzenie.

"Szymanowski był niezwykle wrażliwym człowiekiem. Oczywiście, był intelektualistą o analitycznym umyśle i potrzebie doznań zmysłowych, był także głęboko nieusatysfakcjonowany w życiu emocjonalnym. (...) Jego fascynacja melanżem ras i narodowości na Sycylii oraz wielokulturowym, otwartym dworem Rogera II mówi nam nieco o jego intelektualnej i emocjonalnej postawie. Dwór Rogera był dla Szymanowskiego prawdopodobnie fantazją lub ideałem tolerancyjnej dyskusji na wszelkie tematy, a sama Sycylia była miejscem łączącym wiele kultur - zachodniej, wschodniej, środkowo-wschodniej, chrześcijańskiej, islamskiej, itp. - które pozornie się wykluczały, jednak tu, na tej wyspie mogły współistnieć dość harmonijnie. W tej produkcji na dworze pojawiają się postaci ze Wschodu. (...) Opera posiada elementy symboliczne, chrześcijańskie, poza-chrześcijańskie, trochę muzułmańskie i północno-afrykańskie.(...)

Twórczość Szymanowskiego zawiera fascynującą i tajemniczą mieszankę nieznanych nam wpływów wschodnich. W historii Wschodniej Europy wciąż widać ślady ciągłego zagrożenia ze strony Imperium Osmańskiego. W Polsce wpisuje się ono w pamięć narodową. I jest to ten rodzaj strachu, który również pociąga.

Strach przed erotyzmem był również częścią zachodniej fascynacji i obawy przed wschodem. Tamtejsza ekstaza pojmowana jest i wyrażana na różne sposoby, które mają niewiele wspólnego z tym, jak wyrażano ją w Zachodniej Europie, czyli poprzez wstrzemięźliwość emocjonalną. Ten zachwyt był oczywiście bardzo naiwny i idealistyczny, i równie często błędny. Jednak kontakt ze wschodnim myśleniem i sztuką stanowił motywację dla Europy XVIII, XIX i XX wieku. Szymanowski stawia przed Rogerem wyzwanie w postaci nowego, radykalnie innego, zainspirowanego Wschodem, sposobu życia: co będzie, jeżeli w pełni się na nie otworzysz?

Czy pod tym względem "Król Roger" jest dziełem właśnie na dziś?

Zastanawiam się nad tym. Myślę, że jest ono bardziej na miarę naszych czasów w związku z przedziwną uniwersalnością elementu mitycznego w fabule. W tym właśnie sensie "Król Roger" jest jedną z najwspanialszych historii. Roger dochodzi do wszystkiego z wielkim trudem. Jego poszukiwania są jak igranie z ogniem - są niebezpieczne. On parzy się, rani, gubi, boi się. Jednak w końcu spogląda inaczej na świat, co przynosi mu ulgę. Jest szczęśliwy, że doszedł właśnie do takiego momentu."

Źródło: Dwutygodnik.com (88 2012); rozmawiał Alan Lockwood; tłum. Monika Rokicka; fot. Ken Howard


Król Roger i Hagith w Argentynie


Wojciech Grabowicz. Teatr Wielki w Warszawie.

W Teatro Colon w Buenos Aires wystawiony w 1981r. po raz pierwszy w Argentynie Król Roger Karola Szymanowskiego śwęcił nadzwyczajny sukces. Obsada po częsci krajowa, ale jaka! Roger - Andrzej Hiolski, Roksana - Beata Betley, Pasterz - Wiesław Ochman. W pozostałych rolach: Edrisi - Horatio Massternago, Archireios - Viktor de Nerke, Diakonissa - Ana Rujanowa. Przedstawienie reżyserowali: A.Bardini i L.Komornicki, dyrygował Stanisław Wisłocki.

W tym roku (lipiec - sierpień) na scenę Teatro Colon trafiła na scenę w Buenos Aires "nieszczęsna" Hagitha - jednoaktowa opera Karola Szymanowskiego - za sprawą Michała Znanieckiego, inscenizatora i reżysera tej opery w Operze Wrocławskiej w 2006 roku.

Hagith, zamówiona u Szymanowskiego przez Operę Wiedeńską została ukończona w 1913 roku, tuż przed zamachem na Arcyksięcia Ferdynanda w Sarajewie i wybuchem I wojny światowej, nigdy nie była przez Operę Wiedeńską grana. Prapremierę miała dopiero w 1922r. w Teatrze Wielkim w Warszawie pod dyrekcją Emila Młynarskiego. Trzy lata póżniej operę wystawił Hessische Landstheater w Darmstadt pod dyrekcją Josefa Rosenstocka. Po II wojnie opera Szymanowskiego Hagith była grana dwukrotnie: w Operze Bytomskiej (dyr. W.Ormicki) i w Miejskim Teatrze Muzycznym w Krakowie (dyr. K.Kord).

Po latach próbę wskrzeszenia Hagith podjęła Opera Wrocławska w inscenizacji i reżyserii Michała Znanieckiego w 2006r.

Ogromnie jesteśmy ciekawi, jak ta mało znana opera o tematyce biblijnej została przyjęta w Argentynie?

W tym samym czasie, co Hagith, w Santa Fe Opera wystawiono Króla Rogera w międzynarodowej obsadzie: Roger - Mariusz Kwiecień, Roksana - Erin Marley, Pasterz - William Burden. Reżyserzy: Stephen Wadsworrth, Evan Register - dyrygent.


 

XXXV Dni Muzyki Karola Szymanowskiego

Towarzystwo Muzyczne im. Karola Szymanowskiego zaprasza w lipcowe wieczory do uczestnictwa w XXXV Dniach Muzyki Karola Szymanowskiego oraz Uroczystym Koncercie Jubileuszowym z okazji 130. rocznicy Urodzin Karola Szymanowskiego. Dziewięć lipcowych koncertów w Zakopanem wypełnią perły polskiej muzyki fortepianowej, kameralnej i orkiestrowej, zawsze w najlepszych wykonaniach.

Historia Dni Muzyki Karola Szymanowskiego sięga 1977 roku, kiedy to z inicjatywy Macieja Pinkwarta, kustosza Muzeum Karola Szymanowskiego, zorganizowano w Zakopanem pierwszy festiwal poświęcony Karolowi Szymanowskiemu. Do 1987 roku Dni Muzyki Karola Szymanowskiego odbywały się w marcu, a później we wrześniu. Począwszy od X edycji festiwal odbywa się w lipcu - miesiącu największego natężenia turystyki na Podhalu. Koncerty symfoniczne i kameralne organizowane są w okazałych kościołach i atrakcyjnych galeriach Zakopanego. Tak też będzie w tym roku, ponieważ ze względu na trwający remont zabytkowej "Atmy" muzyka Szymanowskiego powędruje do Galerii Orskiego, Miejskiej Galeriii Sztuki im. H. Zamoyskiego, Jasnego Pałacu i Kościoła pw. Św. Krzyża.


Muzeum Karola Szymanowskiego "Atma" tymczasem w remoncie

Program XXXV Dni Muzyki Karola Szymanowskiego w Zakopanem 12-20 lipca 2012

12 lipca 2012 Miejska Galeria Sztuki im. Zamoyskiego
INAUGURACJA
Koncert w 80 rocznicę urodzin Wojciecha Kilara promocja płyty CD: Polska muzyka kameralna na instrumenty dęte ("Polish Chamber Music for Wind Instruments")
W programie: Kilar, Baird, Lessel, Szymanowski
Wykonawcy: Joanna Domańska - fortepian, Roman Widaszek - klarnet, Tadeusz Tomaszewski - waltornia.
Wykonanie utworów Tadeusza Bairda odbywa się i jest współfinansowane w ramach programu Instytutu Muzyki i Tańca "Nowe interpretacje"

13 lipca 2012 Galeria Orskiego
Koncert promujący płytę CD Karol Szymanowski - Complete Violin-Piano Works nagrodzoną "Fryderykiem" 2011
W programie: Szymanowski, Paderewski
Sławomir Tomasik - skrzypce / Robert Morawski - fortepian

14 lipca 2012 Galeria Orskiego
Recital. W programie: Szymanowski, Lipiński, Chaczaturian, Gershwin
Anna Gutowska - skrzypce, Lubow Nawrocka - fortepian
Wykonanie utworów Karola Lipińskiego odbywa się i jest współfinansowane w ramach programu Instytutu Muzyki i Tańca "Nowe interpretacje"

15 lipca 2012 Jasny Pałac
Koncert chóralny - OCTAVA ensemble
W programie: Szymanowski, Czarnecki, Gospels

16 lipca 2012 Galeria Orskiego
Koncert laureatów Konkursów: Wokalnego im. Ady Sari w Nowym Sączu i Pianistycznego - Szymanowski im Memoriam w Warszawie
Ewelina Siedlecka - Kosińska - sopran / Yumi Palleschi - fortepian (Włochy)
Tomasz Ritter - fortepian
W programie: Beethoven, Strauss, Rachmaninow, Szymanowski

17 lipca 2012 Związek Podhalan
Posiady.
Red. Adam Rozlach

18 lipca 2012 Galeria Orskiego
Koncert kameralny: Michajło Zakhariya - cymbały (Ukraina) , Dana Zakhariya - fortepian (Słowacja)
W programie: Bach, Chopin, Szymanowski, Kotiuk, Cikker, Haidenko, Burdin, Zakhariya

19 lipca 2012 Galeria Orskiego
Koncert laureatki Konkursu Wokalnego im. Adama Didura w Bytomiu 2012
Ewa Wąsik - sopran / Grzegorz Biegas - fortepian
W programie: Mozart, Bellini, Gounod, Rachmaninow, Turina, Szymanowski

20 lipca 2012 Galeria Orskiego
Koncert Mistrz i uczeń - prof. Bronisława Kawalla - fortepian, Andrzej Karałow - fortepian
W programie: Bach, Chopin, Szymanowski

Impreza towarzysząca Festiwalowi:
21 lipca 2012
Kościół pw. Św. Krzyża
Uroczysty Koncert Jubileuszowy z okazji 130. rocznicy Urodzin Karola Szymanowskiego
Wykonawcy: Orkiestra Akademii Beethovenowskiej, dyr. Massimiliano Caldi
Łukasz Błaszczyk - skrzypce
Program: J. Poniatowski - Uwertura do opery "Pierre de medicis"
F. Lessel - Finale molto presto
Karol Szymanowski - II Koncert skrzypcowy
J. Brahms - III Symfonia

Adresy: Miejska Galeria Sztuki im. Władysława hr. Zamoyskiego, ul. Krupówki 41
Galeria Orskiego, ul. W. Broniewskiego 4
Jasny Pałac, ul. Tetmajera 24
Biała Izba Związku Podhalan, ul. Kościuszki 2

Organizator: Towarzystwo Muzyczne im. Karola Szymanowskiego.
Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Projekt realizowany przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego. Dofinansowano ze środków Urzędu Miasta Zakopane.
Współorganizatorzy: Instytut Muzyki i Tańca Tatrzańska Agencja Rozwoju, Promocji i Kultury, Biuro Promocji Zakopanego Galeria Orskiego - Zakopane Miejska Galeria Sztuki.
Sponsorzy: Krakowski Park Technologiczny, Stowarzyszenie Autorów ZAiKS, Związek Artystów Wykonawców Stoart. Patronat medialny: Radio Kraków, WWW.polskamuza.eu


Wystawa o Karolu Szymanowskim

Od 20 kwietnia 2012 w Filharmonii Narodowej czynna jest wystawa poświęcona Karolowi Szymanowskiemu z okazji 130 rocznicy Jego urodzin i 75 rocznicy śmierci. Ekspozycja ta objechała cały świat, ostatnio była w Pekinie.
Wystawa przygotowana została w Gabinecie Zbiorów Muzycznych Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie (scenariusz i opracowanie: Elżbieta Jasińska-Jędrosz, projekt graficzny: Janusz Jędrosz, współpraca: Magdalenia Borowiec i Piotr Maculewicz). Wystawę można oglądać przed i po koncertach do 15 czerwca 2012.


I Międzynarodowy Konkurs Kompozytorski
im. Karola Szymanowskiego

Towarzystwo Muzyczne im.Karola Szymanowskiego we współpracy z Akademią Muzyczną im. Karola Szymanowskiego w Katowicach ogłasza I Międzynarodowy Konkurs Kompozytorski im.Karola Szymanowskiego zorganizowany dla uczczenia 130 rocznicy urodzin kompozytora.
Przedmiotem konkursu jest utwór na wielką orkiestrę symfoniczną - czas trwania 10 - 16 min.
Do konkursu mogą przystąpić kompozytorzy wszystkich narodowości bez limitu wieku.
Nadesłane prace nie mogą być wcześniej opublikowane drukiem ani nagrodzone na innych konkursach.
Termin nadsyłania prac: do 20 listopada 2012. Prace będzie oceniać jury złożone z kompozytorów - członków Towarzystwa Muzycznego im.Karola Szymanowskiego: Eugeniusz Knapik - przewodniczący, Krzysztof Meyer, Rafał Augustyn, Sławomir Czarnecki.
Oprócz nagród finansowych (15000, 10000, 5000 zł) przewidziane są nagrody specjalne w postaci wykonań nagrodzonych kompozycji przez Narodową Orkiestrę Symfoniczną Polskiego Radia, Filharmonię im.K.Szymanowskiego w Krakowie i Orkiestrę Symfoniczną Akademii Muzycznej im.K.Szymanowskiego w Katowicach w latach 2013- 2014. Będą także przyznane nagrody w postaci karnetów na koncerty Międzynarodowego Festiwalu Muzyki współczesnej "Warszawska Jesień" 2013 i Festiwalu Musica Electronica Nova, Wrocław 2013, a także komplet polskich partytur współczesnych.
Szczegóły na: www.am.katowice.pl i www.szymanowski-competition.com.


"Ludzie Atmy"... odchodzą

Pewnie nie przywiązywano większego znaczenia do muzeum, w starej góralskiej chałupie, skoro stanowisko kustosza powierzono dwudziestoośmioletniemu dziennikarzowi, ceprowi w dodatku - Maciejowi Pinkwartowi. Wszelako "ruch wokół Atmy" - Muzeum Karola Szymanowskiego przerósł wszelkie oczekiwania.
"Ludzie Atmy", to grupa nieformalna, bez wpisowego, bez legitymacji, prezesów, sekretarzy - ludzi, którzy nie z obowiązku, ale z potrzeby ducha, z potrzeby kultu, tak, kultu wielkiego kompozytora o którym niepamięć pokryła wojna, okupacja i... niemrawość państwa polskiego (tak pamiętamy - kraj w ruinie!).
Na czołowym miejscu "ludzi Atmy", czy się to komuś ze współczesnych spodoba czy nie, umieszczam dyrektora Muzeum Narodowego w Krakowie dr Tadeusza Chruścickiego. Nie musiał. Chciał. O innych wiecie. Jeśli nie, to zajrzyjcie do wydanej pod auspicjami Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego broszury "30 lat Muzeum Karola Szymanowskiego w willi Atma w Zakopanem" autorstwa Macieja Pinkwarta.
Pasjonująca lektura, pouczająca dokumentacja.
Maciej Pinkwart, Laureat Nagrody im. Karola Szymanowskiego, Fundacji utworzonej przez spadkobierców kompozytora, odchodzi z "powodów" remontu Atmy po 36 latach "gazdowania" w Atmie. Nie na emeryturę.
Jak to jest to u starego Moniuszki?: "Prawdę mówił Maciej stary są tu duchy, są tu czary".
Panie Macieju, głowa do góry, "jeszcze się Atmie przydacie". Pan jako historyk bez trudu rozpozna tę parafrazę sprzed lat.
P.S. Na stronie 126 wspomnianej broszury jest rozmowa z Krystyną Dąbrowską, siostrzenicą Karola Szymanowskiego, (przedruk z Ruchu Muzycznego z 9 kwietnia 1976 roku). To jest przesłanie do "nowo-starych" gazdów Atmy. Warto przeczytać na "wyższych szczeblach".


XV Wieczory z muzyką Karola Szymanowskiego i Zoltána Kodály'a
Katowice, 25 - 28 marca 2012

W roku 2012 obchodzimy 130 rocznicę urodzin oraz 75 rocznicę śmierci Karola Szymanowskiego - jest to również rok "małego" jubileuszu festiwalu: w dniach 25 - 28 marca 2012 odbędzie się 15. edycja Wieczorów.

1882 to rok urodzin Karola Szymanowskiego, ale również Igora Strawińskiego i Zoltana Kodaly'a. Ponieważ formuła festiwalu pozwala na przedstawienie twórczości jednego tylko kompozytora obok utworów Karola Szymanowskiego, zatem Wieczory 2012 poświęcone będą kompozytorowi węgierskiemu.
Program czterech festiwalowych koncertów został zaplanowany tak, by przedstawić mało znaną u nas twórczość Zoltana Kodaly'a w możliwie najpełniejszym oświetleniu. Przewidziany został koncert chóralny z towarzyszeniem organów oraz trzy koncerty kameralne ze znakomitą obsadą artystów, m.in.: Sławomir Tomasik (nagroda Fryderyk 2011 za nagranie kompletu dzieł na skrzypce i fortepian K. Szymanowskiego), Magdalena Lisak, Kwartet Śląski.
Niewątpliwą atrakcją będzie koncert utworów fortepianowych Kodaly'a w wykonaniu węgierskiego pianisty Balazsa Reti, który przedstawi również swoją interpretację Szymanowskiego.
Festiwal organizują Towarzystwo Muzyczne im. Karola Szymanowskiego oraz Śląskie Towarzystwo Muzyczne.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zrealizowano ze środków Urzędu Miasta Katowice.

SZCZEGÓŁOWY PROGRAM:
25 marca 2012, Kościół pw. NMP ul. Graniczna 26, godz.19.00
Zoltán Kodály - Missa brevis na chór i organy (1942); Karol Szymanowski - Pieśni kurpiowskie na chór a cappella (wybór), Stabat Mater op.53 (fragment). Wykonawcy: OCTAVA ensemble, Wojciech Gracz - organy.
26 marca 2012, Sala Koncertowa Akademii Muzycznej, godz.19.00
Zoltán Kodály - Duo na skrzypce i wiolonczelę op.7, Allegro serioso, non troppo, Adagio, Maestoso e largamente, ma non troppo lento. Presto.
Karol Szymanowski - 12 Etiud op.33, Mity op.30 na skrzypce i fortepian, Źródło Aretuzy, Narcyz, Driady i Pan. Wykonawcy: Beata Warykiewicz - Siwy - skrzypce, Natalia Woźniak - wiolonczela, Magdalena Lisak - fortepian, Hanna Holeksa - fortepian.
27 marca 2012, Sala Koncertowa Akademii Muzycznej, godz.19.00
Zoltán Kodály - Méditation sur un motif de Claude Debussy (1907), Gyermektáncok (1945); Karol Szymanowski - Preludia op. 1 (nr 1,3,7,8,9); Zoltán Kodály - Marosszéki táncok (1927); Zoltán Kodály - Kwartet smyczkowy nr 2 op. 10 (1916-18), Allegro, Andante quasi recitativo - Andante con moto - Allegro giocoso; Karol Szymanowski - II Kwartet smyczkowy op. 56 (1927), Moderato, dolce e tranquillo, Vivace, scherzando Lento. Wykonawcy: Balazs Reti - fortepian (Węgry), Kwartet Śląski: Szymon Krzeszowiec - I skrzypce, Arkadiusz Kubica - II skrzypce, Łukasz Syrnicki - altówka, Piotr Janosik - wiolonczela.
28 marca 2012, Sala Koncertowa Akademii Muzycznej, godz.19.00
Zoltán Kodály - Sonata op. 8 na wiolonczelę solo, Allegro maestoso ma appassionato, Adagio (con gran espressione), Allegro molto vivace; Karol Szymanowski - Sonata d - moll na skrzypce i fortepian op.9, Allegro moderato, Andantino tranquillo e dolce Finale. Allegro molto, quasi presto, Pieśń Roksany na skrzypce i fortepian (1926), Taniec z Harnasiów na skrzypce i fortepian (1931). Wykonawcy: Adam Krzeszowiec - wiolonczela, Sławomir Tomasik - skrzypce, Joanna Domańska - fortepian.

* * *

Pit u bram!

Przekaż 1% podatku na Towarzystwo Muzyczne im. Karola Szymanowskiego w Zakopanem.
KRS nr 0000085929.


KTO TAM TAK POLONEZA WODZI Nr 2

Zgoła nadzwyczajnym zbiegiem okoliczności ukazała się kolejna płyta Rafała Blechacza z recitalem pianisty zapowiedzianym na 14 marca tego roku w Palais des Beaux-Arts w Brukseli.
Pianista raz już nagrał Szymanowskiego na swojej debiutanckiej płycie promowanej po wygraniu XV Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina (Wariacje b-moll, op 3), a na nowej płycie dla Deutsche Grammophon, nagrał Preludium i fugę cis-moll oraz Sonatę c-moll op.8. "Istnieje szczególny związek pomiędzy Szymanowskim a Blechaczem" - pisze we wstępie do sylwetki R.Blechacza - Jürgen Otten. "Odczuwa on wyjątkową bliskość z Szymanowskim, a zwłaszcza z Sonatą c-moll, wczesnym gigantycznym dziełem kompozytora, które można uznać za kontynuację Beethovenowskiego ideału swobodnej formy sonatowej kulminującej w fudze, ujętym jednak w kategoriach ekspresjonistycznych. W rezultacie utwór ten jest pełen uczuć, ostatecznie dlatego, że jest on kombinacją monumentalnej formy z sonorystyką od klasycyzmu do Skriabina".


Rafał Blechacz wykona Partitę na fortepian nr 3, DWV 827 Jana Sebastiana Bacha, Sonatę na fortepian nr 7 Ludwiga van Beethovena op.10/3,
Balladę nr 1 op. 23, Polonezy z op. 26 Fryderyka Chopina, Sonatę na fortepian c-moll op.8 Karola Szymanowskiego.

Recital polskiego pianisty w Palais des Beaux-Arts w Brukseli, w wielkim festiwalu polskiej muzyki, ze szczególnym akcentem na twórczość Karola Szymanowskiego, zbliża się do WIELKIEGO FINAŁU! 15 kwietnia w Concertgebouw w Bruggi będą wykonane kwartety Debussy'ego, Sibeliusa i Szymanowskiego. Ale już dwa ostatnie koncerty w Brukseli bierze we władanie Maestro Pierre Boulez.
W wypowiedzi dla Omara Caralaix na osobnej płytce dołączonej do swego nagrania I Koncertu skrzypcowego i III Symfonii - Pieśń o nocy Karola Szymanowskiego Pierre Boulez mówi: "Dlaczego Szymanowski? Odkryłem go znacznie wcześniej, kiedy byłem jeszcze uczniem w Lyonie wybrałem się na koncert Jacques'a Thibaux, który grał jeden z Mitów. Nezwykłe wrażenie zrobił na mnie pierwszy utwór z tego cyklu - Źródło Aretuzy, nigdy tego nie zapomnę (...) takie niespodziewane momenty, przeżycia tak intensywne zostają trwale w pamięci. Tak było z muzyką Szymanowskiego, przez lata krążyła wokół mnie - teraz postanowiłem się nią zająć."
Ostatnie dwa dni, dwa ostatnie koncerty, 3 maja i 4 maja, w Palais des Beaux-Arts w Brukseli będą należały do Pierre'a Bouleza - laureata tegorocznej Nagrody Fundacji im. Karola Szymanowskiego. Maestro poprowadzi 3 maja III Symfonię Pieśń o nocy z udziałem Londyńskiej Orkiestry Symfonicznej i Chóru oraz solisty Steve'a Davislima (tenor), a 4 maja I Koncert skrzypcowy Karola Szymanowskiego z udziałem skrzypka Christiana Tatzlaffa i Londyńskiej Orkiestry Symfonicznej.
P.S. Na koniec przytoczmy opinię wybitnego francuskiego muzykologa i krytyka muzycznego, autora jedynej na rynku francuskim biografii Szymanowskiego Didiera van Moer'a o Pierre Boulezie: "Myślę, że jeśli od lat sześćdziesiątych minionego wieku muzyka Szymanowskiego rzadko rozbrzmiewała we francuskich salach koncertowych (...) to fakt, że Pierre Boulez utrwala po raz pierwszy na płytach muzykę tego twórcy, że Frank Peter Zimmermann ośmiela się wykonać w trakcie jednego wieczoru oba jego koncerty skrzypcowe (...) pozwala na uzasadniony optymizm".
"(...) Każda nowa interpretacja Bouleza utrwalona na płycie staje się wydarzeniem. Jeśli tak sławny kompozytor - dyrygent sięga u schyłku życia po dzieła polskiego twórcy - daje to dużo do myślenia".


Pierre Boulez
Laureatem Nagrody Fundacji im Karola Szymanowskiego

Jury dorocznej Nagrody Fundacji im Karola Szymanowskiego obradujące w dniu 7 stycznia 2012 roku w Warszawie, w składzie: Teresa Chylińska, Agnieszka Chwiłek, Jerzy Godziszewski, Zofia Helman (przewodnicząca), Witold Karol Juchniewicz, Eugeniusz Knapik i Zdzisław Szakiewicz postanowiło Nagrodę im. Karola Szymanowskiego za 2011 rok przyznać Pierre Boulezowi za mistrzowską, odkrywczą interpretację III Symfonii i I Koncertu skrzypcowego Karola Szymanowskiego oraz za ich niezrównane muzycznie i edytorsko nagranie płytowe.

"Dlaczego Szymanowski. Odkryłem go znacznie wcześniej. Przez przypadek. Kiedy byłem jeszcze uczniem w Lyonie, wybrałem się na koncert Jacquesa Thibaud, który grał jeden z Mitów. Niezwykłe wrażenie zrobił na mnie pierwszy utwór z tego cyklu - Źródło Aretuzy, nigdy tego nie zapomnę. Tak jak nie zapomnę pieśni Słowik, którą usłyszałem w radiu, w tym samym czasie - był to chyba rok 1942. To takie niespodziewane momenty, przeżycia tak intensywne, że zostają trwale w pamięci.Tak było i z muzyką Szymanowskiego. Przez lata "krążyła" wokół mnie - teraz postanowiłem się nią zająć."
(Z wypowiedzi Pierra Bouleza na płytce dołączonej do nagrania dla Deutsche Grammophon I Koncertu skrzypcowego i III Symfonii "Pieśń o nocy" Karola Szymanowskiego. Patrz Ruch Muzyczny nr 1 z 9 stycznia 2011)


Atma cała w gwiazdach

Jeszcze przed gwiazdką betlejemską otrzymaliśmy od dyrekcji i pracowników Muzeum Narodowego w Krakowie zaproszenie następującej treści: "Naszym gorącym pragnieniem jest spotkanie z Państwem w odrestaurowanej "Atmie" - Muzeum Karola Szymanowskiego w Zakopanem. Dzięki funduszom europejskim rozpoczęliśmy projekt "Muzyka pod Tatrami", obejmujący remont i modernizację tej zabytkowej wilii. W 2013 roku będzie to już Nowa Atma".
I Bogu dzięki. Jakaż ulga. I to właśnie dzięki europejskim funduszom!
Zapowiadana modernizacja Atmy - w Roku Jubileuszowym Szymanowskiego ogłoszonym przez Sejm Rzeczpospolitej - spełzła na niczym, podobnie jak dokończenie Dzieł Karola Szymanowskiego przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne (opery "Hagith" i II Symfonii).
Byłoby dobrze, gdyby Nowa Atma zachowała jednak starą ideę. Stara Atma była muzeum, z którego gospodarz wyszedł tylko na chwilę... - "Jak tu cicho i tylko ta muzyka" wpisał ktoś w Księdze Pamiątkowej. Byłoby dobrze, gdyby ten klimat został zachowany. Przyzwyczailiśmy się do niego przez 36 lat. Niech tak będzie również pod gwiazdami Unii Europejskiej.

* * *

Otwarcie Atmy w 1976r. było nadzwyczajnym wydarzeniem. Atma, bez przesady, była "dziełem" całego społeczeństwa. Wystarczy zajrzeć do Księgi Pamiątkowej z otwarcia i lat następnych. Na stronie internetowej Fundacji drukujemy garść tych wypowiedzi - kilka słów, jedno zdanie...
W wywiadzie dla "Ruchu Muzycznego" (nr z 25 kwietnia 1976r.) siostrzenica Szymnowskiego mówi: "Był to jedyny dom na świecie, w który wierzył. Wierzył gorąco, że do tej chałupy góralskiej śmierć nie ma dostępu, że tu znajdzie jeśli nie szczęście, to przynajmniej spokojne życie."
Ewa Kofin z "Ruchu Muzycznego" zadaje pytanie:
- Czy biurko jest autentyczne?
- Nie, pada odpowiedź. Biurko jest wielkim oszustwem. Po pierwsze dlatego, że Szymanowski nie pisał przy biurku, ale przy zwyczajnym stole na krzyżakach. A po drugie dlatego, że był to duży stół, na tym biureczku żaden papier nutowy by się nie zmieścił.
- Czy uważa Pani, że należy to zmienić?
- Z czasem tak, bo stolik daje fałszywe wyobrażenie jak Szymanowski pracował.
- Co jeszcze należałoby w tym pokoju zmienić?
- Usunąć stamtąd obie szafki przerobione na gablotę. Tę z pamiątkami i frakiem. W tym miejscu stała kiedyś półka z książkami, które Szymanowski lubił i stale chciał mieć pod ręką. Ten wiszący frak i leżące ordery, to Szymanowski umarły. Te eksponaty psują całą koncepcję pokoju, który ma robić wrażenie, że gospodarz nie umarł, tylko wyszedł na chwilę!
- Co jeszcze można zrobić, żeby duch Szymanowskiego wrócił do Atmy?
- Nie dopuścić do tego, aby było to tylko muzeum, wystawa do oglądania. Tu musi się coś dziać.

Siostrzenica Szymanowskiego zwraca również uwagę na to, by "góralszczyzna" nie zdominowała ekspozycji. Mówi: - "Tu w Zakopanem takie niebezpieczeństwo istnieje. Góralszczyzna była przecież epizodem w Jego twórczości. Aby tego uniknąć należy eksponować nie tylko projekty kostiumów do Harnasi, ale i do Króla Rogera(...) Byłoby to lepsze na pewno niż pedantyczna faktografia Jego życiorysu. Na przykład Hymny to ważna część twórczości Szymanowskiego.(...) Jestem i płaczę w scenerii jakichś przydrożnych świątków stałoby się tutaj akcentem bijącym w oczy".

Oto garść wybranych opinii od bardzo wiarygodnego i wrażliwego świadka. Dobrze byłoby, gdyby nie umknęły oku autorom nowej ekspozycji, jak to się stało 36 lat temu.


Na zdjęciu: Krystyna Dąbrowska-Szakiewicz, Kicia - siostrzenica Karola Szymanowskiego,
Serge Lifar - Harnaś w wystawionym w Paryżu balecie Szymanowskiego "Harnasie"
i Irena Lorentowicz, autorka scenografii.
Zakopane. 6 marca 1976 roku.


Wiadomości spod Tatr

Z Tatr spłynęły też inne, ważne wieści. 3 grudnia 2011r. odbył się w Krakowie XI Walny Zjazd Towarzystwa Muzycznego im. K. Szymanowskiego, o jeden rok młodszego od Muzeum Atma.
Komunikat ze Zjazdu głosi, że zostały wybrane nowe władze. "Zarząd ukonstytuował się następująco: prezes prof. Joanna Domańska (gratulacje), wiceprezesi - prof. Eugeniusz Knapik i mgr Elżbieta Jasińska-Jędrosz, skarbnik - dr hab. Sławomir Czarnecki, sekretarz - Magdalena Borowiec, członkowie Arkadiusz Kubica i Józef Kolinek.
Zjazd nadał godność Członka Honorowego i tytuł Prezesa Honorowego dr Karolowi Buli w uznaniu jego zasług dla Towarzystwa. Dr Karol Bula piastował funkcję prezesa Towarzystwa od 1996r. - przez kolejnych 5 kadencji.
"Szanowny i Drogi Panie Karolu! Gorące gratulacje, ale nade wszystko podziękowania za, co tu dużo mówić, utrzymanie Towarzystwa przy życiu w najtrudniejszych latach, kiedy to Państwo skąpiło grosza na wspomaganie inicjatyw Towarzystwa.
Dzisiaj Towarzystwo im. Karola Szymanowskiego więdnie - liczy 107 członków! Podobnie jak Łódzkie Towarzystwo im. Karola Szymanowskiego, które - raz na cztery lata - organizuje konkursy z coraz smutniejszymi efektami, bo coraz smutniejsze są dotacje państwowe, a sponsorów prywatnych jakoś nie widać!


Na zdjęciu: Joanna Domańska i Karol Rafał Bula - prezes Towarzystwa Muzycznego
im. Karola Szymanowskiego w Zakopanem oraz Andrzej Tatarski
po koncercie na Zamku Królewskim w Warszawie


Witamy nowe nagranie

Zapewne trudno dostępne nagranie najpiękniejszych, najbardziej lubianych i najczęściej wykonywanych arcydziełek skrzypcowych Karola Szymanowskiego ukazało się nakładem Musica Sacra. Aleksandra Szwejkowska-Belica, z udziałem pianisty Cezarego Saneckiego nagrała dla tej wytwórni Mity op.30 - Źródło Aretuzy, Narcyz, Driady i Pan, Taniec z baletu Harnasie, Pieśn Roksany z opery Król Roger, Nokturn i Tarantelę op.28, a ponadto Sonatę D-moll op.9.
Aleksandra Szwejkowska-Belica studia muzyczne pod kierunkiem prof. Bartosza Baryły ukończyła z wyróżnieniem w 1995r. w Poznańskiej Akademii Muzycznej. Dwa lata później z najwyższą notą studia podyplomowe w Wyższej Szkole Muzycznej w Mannheim u prof. Wandy Wiłkomirskiej.
Do wydania płyty przyczynili się m.in. Towarzystwo Muzyczne im. Karola Szymanowskiego w Zakopanem oraz Filharmonia Częstochowska.


Kto tam tak poloneza wodzi

Wielki polski "impresario" Instytut im. Adama Mickiewicza zorganizował na wielką skalę prezentację polskiej kultury, a muzyki w szczególności, z akcentem w Europie. W czasie polskiego przewodnictwa Unii Europejskiej, w stolicy Unii, w Brukseli, rozpoczął się festiwal muzyki, który potrwa do maja 2012. W programie szesnaście koncertów. Poloneza wodzi Karol Szymanowski. Towrzyszą mu wielcy z epoki: B.Bartok, C.Debussy, M.Ravel, R.Strauss, J.Sibelius, S.Prokofiew, a także polscy - M.Karłowicz, G.Bacewicz i współcześni W.Lutosławski, H.M.Górecki, K.Penderecki, P.Szymański...

Festiwal muzyki polskiej w Belgii rozpoczął się 10 września, w La Monnaie estradowym wykonaniem opery Szymanowskiego Król Roger z udziałem Andrzeja Dobbera (Roger), Olgi Pasiecznik (Roksana), Johna Grahama-Halla (Edrisi), Erica Cutlera (Pasterz), Jarosława Kitały (Archireos) i Beaty Morawskiej (Diakonisa). Orkiestrą symfoniczną La Monnaie, Zespołem Śpiewaków Miasta Katowice - Camerata Silesia i Polskiego Radia z Krakowa dyrygował Hartmut Haenhen.
Festiwal kończy się również wielkimi dziełami Szymanowskiego - 3 maja Londyńska Orkiestra Symfoniczna pod dyrekcją wielkiego Pierra Bouleza wykona III Symfonię - Pieśń o nocy op.27, a następnego dnia, 4 maja, z tą samą orkiestrą i udziałem skrzypka Christina Tetzlaffa, Pierre Boulez wykonają I Koncert Skrzypcowy op.35 Karola Szymanowskiego. Oba koncerty w Palais des Beaux-Arts. Wcześniej wystąpią dwie polskie śpiewaczki - Urszula Krygier i Elżbieta Szmytka, pianista Rafał Blechacz, skrzypek Kuba Jakowicz, Antoni Wit z Filharmonikami Brukselskimi wykona III Symfonię Pieśń o nocy, a Marc Minkowski z orkiestrą Sinfonia Varsovia II Koncert skrzypcowy op.61 Karola Szymanowskiego. Ponadto m.in. Koncert na wiolonczelę W.Lutosławskiego, III Symfonia op.36, Symfonia pieśni żałosnych M.H.Góreckiego, Agnus Dei Polskie Rekwiem K.Pendereckiego.

Wiedzę o brukselskim Festiwalu zaczerpnęliśmy z programu wydanego przez ambasadę RP w Belgii. To miła niespodzianka. Program, przewodnik o życiu i twórczości Karola Szymanowskiego oraz kalendarium ukazał się po francusku i flamandzku. Autorami tekstów są Zofia Helman (Uniwersytet Warszawski), Alistair Wightman (Stafford, Wielka Brytania), Didier van Moere (Uniwersite Stendhal Grenoble III), Maciej Pinkwart (Muzeum Karola Szymanowskiego "Atma"), Joelle van Hyfte (Bruksela). Nad całością czuwała Maria Winiarska z ambasady.
Teraz coś pro domo sua. Wśród autorów tekstów i wykonawców dostrzegliśmy pięcioro laureatów Fundacji Nagrody Karola Szymanowskiego: Didier van Moer'a, Zofię Helman, Urszulę Kryger, Macieja Pinkwarta i Antoniego Wita.


Nagrody * Wyróżnienia * Plany

Szymanowski - Song of the night (Pieśń o nocy)
Pierre Boulez i Wiener Philharmoniker nagrodzeni doroczną nagrodą Deutsche Musikpreis Klasik w kategorii "Symphonic Recording of the Year".
Nagrodę DMK otrzymał Piotr Anderszewski (laureat Fundacji Karola Szymanowskiego) za nagranie utworów Roberta Schumana.

Hagith
Nieoficjalnie dowiedzieliśmy się, że w przyszłym sezonie, w Buenos Aires, Łukasz Borewicz poprowadzi wykonanie jednoaktowej opery Karola Szymanowskiego Hagith. Partię Młodego Króla będzie kreował Piotr Beczała.

Mandragora. Nieznany Szymanowski
W willi Decjusza, 4 września w Krakowie. Wcześniej, w "porze deszczowej" w czerwcu, Zespół Teatru Wielkiego w Poznaniu wystawił Mandragorę w plenerze (remont teatru) w inscenizacji i reżyserii Michała Znanieckiego. Orkiestrą Kameralną Teatru Wielkiego dyrygował Krzysztof Słowiński.

Szymanowski w Korei
Joanna Domańska, wiceprezes Towarzystwa Muzycznego im. Karola Szymanowskiego na zaproszenie Piano Society of Korea wygłosiła w Ewon Cultural Center odczyt na temat twórczości kompozytora.

O Królu Rogerze raz jeszcze
W Ruchu Muzycznym z 7 sierpnia. Adam Suprynowicz w "Król Roger kontra stręczyciel", po komplementach o scenografii Rajmunda Bauera, nie zostawia suchej nitki na inscenizacji Dawida Pountneya. "Przewodnik dusz skupiający w sobie synkretyczne cechy Dionizosa-Hermesa-Erosa-Chrystusa-Indry staje się pełnym nieuzasadnionego samozachwytu rajfurem." (...) W rezultacie "Pasterz nie uwodzi, Roksana jest niedobrą żoną, a Edrisi grzebie w odpadkach masarskich. Dużo emocju, mało myśli, szkoda czasu".

Koryfeusz Muzyki Polskiej
Nowa nagroda polskiego środowiska muzycznego. Szczegóły: www.koryfeusz.org.pl


Nie ten Roger, nie ten Pasterz, nie ten Szymanowski

Po kontrowersyjnej inscenizacji Króla Rogera na scenie narodowej Paryża - Krzysztofa Warlikowskiego (czerwiec/lipiec 2009) w lipcu 2011r. oglądaliśmy Rogera, spektakl wyreżyserowany przez Davida Pountneya .
Jaki jest ten Roger? Skąpany we krwi w barbarzyńskiej orgii? Czy urzeczony - uwiedziony przez Pasterza, fałszywego proroka podąża ku swej zgubie?
W paryskiej inscenizacji Roger jest narkomanem, a Pasterz nie jest prorokiem, Pasterz jest gejem - ma wymalowane paznokcie u rąk i nóg, u szyi kolorowe świecidełka, damską torebkę, i nie ulega wątpliwości, że dostarcza Rogerowi prochy. Ale śpiewa "mój Bóg jest piękny jako ja"!

W zamieszczonej na łamach tygodnika "Przegląd" (17 lipca) w recenzji "Baczność! Fałszywy Prorok" Bronisław Tumiłowicz komplementuje Davida Pountneya za "trafne, wyraziste odczytanie" przesłania libretta Iwaszkiewicza i Szymanowskiego. Ten fałszywy prorok, który doprowadził Rogera do upadku, a nie wolności grozi również - przewodniczącej Radzie UE Polsce w czasie trudnej sytuacji kryzysowej.

"Premiera Króla Rogera zbiegła się z polityczną galą inauguracji polskiej prezydencji. Unijna "wierchuszka" stawiła się w Warszawie niemal w komplecie. Zaprezentowanie takiemu towarzystwu "polskiej ikony kultury wyższej" miało znaczenie nie tylko informacyjne, opera bowiem niesie też pewien przekaz ideowy. Nie każdy inscenizator umie jednak odczytać przesłanie Szymanowskiego i Iwaszkiewicza, na szczęście reżyser David Pountney zrobił to trafnie i wyraziście. Pasterz, który pojawia się w kraju Rogera i pociąga za sobą jego lud, to fałszywy prorok, mamiący uśmiechem i czarami niby jakiś Harry Potter, ale prowadzący do niechybnej zguby, nie do wolności. Europie w trudnym okresie polskiej prezydencji taka rada może być bardzo potrzebna."

Raczej we krwi, w barbarzyńskiej orgii widzi Króla Rogera Jacek Hawryluk (Polskie Radio, 4 lipca 2011).

"Europa pokochała Króla Rogera Karola Szymanowskiego. Sankt Petersburg, Edynburg, Paryż, Bonn, Bregencja, Barcelona, Madryt - w tych miastach wystawiano w ostatnich latach operę naszego kompozytora. Nic więc dziwnego, że na inaugurację polskiej prezydencji w UE wybrano utwór Szymanowskiego, co więcej - w reżyserii Anglika Davida Pountneya. Pountney przedstawia historię Rogera gdzieś w zawieszeniu między współczesnością i antykiem. Nic tutaj nie jest jednoznaczne i oczywiste. (...)
Później padają same pytania z tym najważniejszym: kim jest dla Pountneya od początku rozedrgany emocjonalnie, błąkający się po scenie Król Roger? Jakby przeczuwał, że wraz z nadejściem Nieznajomego jego życie radykalnie się odmieni. Pojawienie się Pasterza, całego w złocie, w jego i tak chaotycznym życiu wzbudza jeszcze większy ferment. Gość jest wysłannikiem zupełnie innego świata, przedstawicielem odmiennego systemu wartości. Stąd napięcia. Ale u Pountneya ważniejszy od relacji między Królem i Pasterzem jest stosunek obu mężczyzn do Roksany. Obaj jej pożądają. (...)
Finał tej opowieści - już u Szymanowskiego wieloznaczny - komplikuje się tu jeszcze bardziej. Na scenie mamy barbarzyńską orgię. Wszystko i wszyscy skąpani są we krwi - zwierzęta składane zostają w ofierze. Ale nie tylko. Ginie też Roksana. Jest w tym finale coś przerażającego, ale do końca nie wiadomo, co się tu tak naprawdę wydarzyło. Błąkający się Roger zostaje sam. Bez królestwa, bez żony, bez najbliższych. W blasku rozświetlającego całość Słońca. Więc jednak triumfuje? (...)
U Pountneya mamy wiele niekonsekwencji i uproszczeń. Spektakl jednak nie dorównuje dwóm realizacjom Mariusza Trelińskiego, zwłaszcza drugiej, wrocławskiej, która zamienia się w psychologiczny dramat w obrazach, które pamięta się długo - jak początek w bizantyjskiej świątyni w której hula wiatr. U Pountneya takich momentów nie ma.
Kolejna inscenizacja Króla Rogera pokazana w Polsce stała się faktem. To, że dzieło Szymanowskiego podoba się, i to nie tylko u nas, przestaje dziwić. Ale mieliśmy okazję oglądać ciekawsze inscenizacje."

* * *
Nie ten Roger, nie ten Pasterz, nie ta estetyka...


XXXIV Dni Muzyki Karola Szymanowskiego

Zakopane 24 - 31 lipca 2011

Towarzystwo Muzyczne im. Karola Szymanowskiego zaprasza w lipcowe wieczory do uczestnictwa w XXXIV Dniach Muzyki Karola Szymanowskiego w Zakopanem.
Siedem festiwalowych koncertów wypełnią perły polskiej muzyki fortepianowej i kameralnej.

Historia Dni Muzyki Karola Szymanowskiego sięga 1977 roku, kiedy to z inicjatywy Macieja Pinkwarta, kustosza Muzeum Karola Szymanowskiego, zorganizowano w Zakopanem pierwszy festiwal poświęcony Karolowi Szymanowskiemu. Do 1987 roku Dni Muzyki Karola Szymanowskiego odbywały się w marcu, a później we wrześniu. Począwszy od X edycji festiwal odbywa się w lipcu - miesiącu największego natężenia turystyki na Podhalu. Koncerty symfoniczne i kameralne organizowane są w kościołach i galeriach Zakopanego, natomiast stanowiące przewagę występy solistów odbywają się w pomieszczeniach "Atmy" - muzeum Karola Szymanowskiego. Niezwykła atmosfera tego miejsca przyciąga publiczność, zaś dla artystów koncert tutaj jest niezwykłym, wzruszającym przeżyciem.

Gośćmi festiwalu było wielu znakomitych polskich muzyków, aktorów, muzykologów oraz wykonawcy z Anglii, Austrii, Belgii, Czech, Danii, Francji, Holandii, Niemiec, Rosji, Szwajcarii, Szwecji, Ukrainy, Włoch, a także z USA, Chile, Chin, Korei Południowej, Japonii, Tajwanu. Szwajcarii, Szwecji, Ukrainy, Włoch, a także z USA, Chile, Chin, Korei Południowej, Japonii, Tajwanu.

Podczas tegorocznej, XXXIV edycji Dni Karola Szymanowskiego w Zakopanem wystąpią pianiści: Maciej Łukaszczyk (Niemcy), Jia Wang (Chiny), Magdalena Lisak (Polska) oraz kameraliści: Ewa Jabłczyńska i Dariusz Kupiński (gitary), Jarosław Kitala (baryton), Piotr Pławner (skrzypce) i Wojciech Świtała (fortepian) oraz Kwartet Śląski. Każdy z koncertów poprzedzony będzie prelekcją, a gościem tradycyjnych góralskich posiadów będzie prof. Eugeniusz Knapik.

Szczegółowy harmonogram imprez: Zakopane, 24 - 31 lipca 2011

24 lipca
Willa Atma - godz.19.00
Recital fortepianowy - Maciej Łukaszczyk (Niemcy)
25 lipca
Galeria Orskiego - godz.19.00
Koncert gitarowy Ewa Jabłczyńska, Dariusz Kupiński
26 lipca
Związek Podhalan - godz.19.00
Posiady - Eugeniusz Knapik - kompozytor
27 lipca
Willa Atma - godz.19.00
Recital fortepianowy - Teresa Czekaj (Francja)
28 lipca
Willa Atma - godz.19.00
Recital wokalny - Jarosław Kitala - baryton, Mateusz Lasatowicz - fortepian
29 lipca
Willa Atma - godz.19.00
Recital fortepianowy - Magdalena Lisak
30 lipca
Willa Atma - godz.19.00
Recital kameralny - Piotr Pławner - skrzypce / Wojciech Świtała - fortepian
31 lipca
Jasny Pałac - godz.20.00
Koncert kameralny
Kwartety smyczkowe - Kwartet Śląski

Organizator: Towarzystwo Muzyczne im. Karola Szymanowskiego.
Współorganizatorzy: Muzeum Karola Szymanowskiego w willi ATMA (oddział Muzeum Narodowego w Krakowie) Tatrzańska Agencja Rozwoju, Promocji i Kultury, Galeria Orskiego - Zakopane
Mecenat: Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego
Sponsorzy: Krakowski Park Technologiczny, Konsulat Generalny Republiki Federalnej Niemiec w Krakowie, Gmina Poronin, ZAiKS, Biuro Promocji Zakopanego, Cukiernia "Samanta", Pensjonat "Carlton"
Patronat medialny: Radio Kraków, Polska Muza
Projekt zrealizowano przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego.


A jednak Król Roger

Polska Prezydencja w Radzie Unii Europejskiej rozpocznie się oficjalnie 1 lipca 2011r. Jej uroczystą inaugurację otworzy premiera opery Król Roger w Teatrze Wielkim - Operze Narodowej w Warszawie. Inscenizacji dzieła Karola Szymanowskiego podjął się wybitny brytyjski reżyser operowy David Pountney.
Podczas Zagranicznego Programu Kulturalnego Polskiej Prezydencji 2011 muzyki Karola Szymanowskiego wysłuchać będzie można w najbardziej prestiżowych salach koncertowych: Bruksela - La Monnaie, Bruksela - Palais des Beaux-Arts, Berlin - Berliner Philharmonie, Mińsk - Białoruska Filharmonia Narodowa, Kijów - Filharmonia Narodowa, Kijów - Narodowa Opera Ukrainy im. Tarasa Szewczenki, Londyn -Royal Festival Hall, Londyn - Cadogan Hall, Madryt - Teatro Real, Paryż - Theatre de Chatelet, Paryż - Salle Pleyel, Warszawa - Filharmonia Narodowa, Pekin - Centralne Konserwatorium Pekińskie, Tokio - Asahi Koncert Hall.

Koncertowe wykonanie opery Król Roger Karola Szymanowskiego
La Monnaie, Bruksela
9 i 10 września 2011
Organizatorzy: Instytut Adama Mickiewicza, La Monnaie
Orkiestra Symfoniczna La Monnaie, Camerata Silesia - Zespół Śpiewaków Miasta Katowice, Chór Polskiego Radia w Krakowie, Anna Szostak - przygotowanie chórów, Hartmut Haenchen - dyrygent. Obsada: Roger II - Andrzej Dobber, Roksana - Olga Pasiecznik, Edrisi - John Graham-Hall, Pasterz - Eric Cutler, Archiereios - Jarosław Kitała, Diakonisa - Beata Morawska.

Karol Szymanowski - ElettroVoce
październik Neues Museum (TBC), Berlin
Koncert Szymanki kurpianowskie firmowany przez ElettroVoce - kompozytorsko-wykonawczy duet Agaty Zubel i Cezarego Duchnowskiego. Koncert stanowić będzie opracowanie Pieśni kurpiowskich pochodzących z lat 1930-32, ostatniego cyklu wokalnego w twórczości Karola Szymanowskiego.

SONOSFERA - Metropolie i Mity
październik - listopad 2011
Bruksela, Berlin, Mińsk, Moskwa

Organizatorzy: Polskie Towarzystwo Muzyki Współczesnej Sonosphere, Promesa
Projekt SONOSFERA - Metropolie i Mity, to prezentacja nowych kompozycji zadedykowanych czterem miastom : Brukseli, Berlinowi, Mińskowi i Moskwie.
Każdy utwór-spektakl jest skonstruowany na bazie muzycznego scenariusza, z wykorzystaniem muzycznych improwizacji, nagrań i transmitowanych na żywo dźwięków charakterystycznych dla wybranych światowych metropolii oraz muzycznych cytatów z Mitów Karola Szymanowskiego.

Karol Szymanowski, muzyka ponad granicami
wrzesień 2011
Mińsk, Kijów

Organizatorzy: Polska Filharmonia Bałtycka im. Fryderyka Chopina, Instytut Polski w Kijowie, Instytut Polski w Mińsku, Państwowa Filharmonia Białoruska

Polska Filharmonia Bałtycka im. Fryderyka Chopina w Gdańsku pod batutą dyrektora artystycznego i dyrygenta - Kaia Bumanna zagra dwa koncerty symfoniczne: Mińsk (Białoruś) - 13 września 2011 w Sali Koncertowej Białoruskiej Filharmonii, Kijów (Ukraina) - 15 września 2011 w kościele św. Mikołaja.
Partię solową wykona skrzypaczka Agata Szymczewska. Muzyce Karola Szymanowskiego towarzyszyć będzie twórczość współczesnych polskich kompozytorów - Witolda Lutosławskiego i Wojciecha Kilara.

Perły polskiej kameralistyki
Cadogan Hall, 5 Sloane Terrace, Londyn
28 października

W programie koncertu "Perły kameralistyki polskiej" znalazły się utwory współczesnych polskich kompozytorów: Karola Szymanowskiego i Juliusza Zarębskiego, a także Roxanny Panufnik - córki Andrzeja Panufnika.
Utwory w wykonaniu Olgi Pasiecznik (sopran), Kevina Kennera (fortepian) i Szymanowski Quartet.
Koncert to niepowtarzalna okazja do wysłuchania w wykonaniu Olgi Pasiecznik Pieśni kurpiowskich, niezwykłego utworu Karola Szymanowskiego inspirowanego polską muzyką ludową.
Wykonawcy: Olga Pasiecznik - soprano, Kevin Kenner - fortepian, Szymanowski Quartet
Program: Karol Szymanowski, choice of Kurpian Songs; Karol Szymanowski, String Quartet No. 2 op. 56; Roxana Panufnik, Second Home - version for string quartet, piano and voice; Janusz Zarębski, Piano Quintet in g minor op. 34 .

Kwartesencja
Auditorio Nacional de Musica
Królewskie Wyższe Konserwatorium Muzyczne, Madryt
październik 2011

Organizatorzy: Stowarzyszenie Kwartesencja, Instytut Polski w Madrycie, Promesa, Auditorio Nacional

W ramach promocji twórczosci Karola Szymanowskiego w Hiszpanii Royal String Quartet wystąpi w dwóch najważniejszych instytucjach muzycznych w Hiszpanii: w madryckiej filharmonii (Auditorio Nacional de Musica) i Królewskim Wyższym Konserwatorium Muzycznym w Madrycie. W programie obu koncertów utwory Karola Szymanowskiego.

Kwartet im. Szymanowskiego - koncert, kurs mistrzowski, sympozjum
Centralne Konserwatorium Muzyczne, Pekin
15-16 października 2011

Organizator: Centralne Konserwatorium Muzyczne, Instytut Adama Mickiewicza
Występ polsko-ukraińskiego Kwartetu im. Szymanowskiego w Pekinie jest częścią trasy promującej muzykę naszego kompozytora w Chinach, obejmującej również Hong Kong, Tajpej i Xi'an. Centralne Konserwatorium Muzyczne w Pekinie oprócz koncertu zespołu zorganizuje kurs mistrzowski dla chińskich studentów oraz dwudniowe sympozjum z udziałem polskich muzykologów, poświecone muzyce polskiej XX wieku. Postacią centralną sympozjum będzie Karol Szymanowski.

Polish Contemporary Music Across Europe with Friends
Cadogan Hall
25 października 2011

Organizatorzy: Związek Kompozytorów Polskich (Promesa)

Projekt Polskiego Centrum Informacji Muzycznej "Polish Contemporary Music Across Europe With Friends" prezentuje Karola Szymanowskiego jako ,,ojca" współczesnej muzyki polskiej. W czterech stolicach europejskich Brukseli, Londynie, Moskwie Mińsku odbędą się koncerty uzupełniających główne wydarzenia Prezydencji. Utwory Szymanowskiego będą stanowiły motto każdego koncertu.

SINFONIA VARSOVIA
Salle Pleyel, Paryż
11 listopada 2011

Organizatorzy: Salle Pleyel, Cité de Ia musique, Instytut Adama Mickiewicza, Promesa

W niezwykle prestiżowym miejscu koncertowym Paryża - Salle Pleyel odbędzie się uroczysty koncert w wykonaniu pianisty Rafała Blechacza i orkiestry Sinfonia Varsovia pod dyrekcją Grzegorza Nowaka.
W programie koncertu: - Uwertura koncertowa op. 12 Karola Szymanowskiego, II Koncert fortepianowy Fryderyka Chopina, IV Symfonia Włoska Feliksa Mendelssohna-Bartholdy'ego.

Koncerty Pro Musica Viva
Panstwowa Filharmonia Białoruska, Mińsk
12 listopada 2011
Narodowa Filharmonia Ukrainy, Kijów
19 listopada 2011

Organizatorzy: Fundacja Pro Musica Viva, Promesa

Fundacja Pro Musica Viva planuje organizację w Mińsku i Kijowie dwóch koncertów symfonicznych z muzyką Karola Szymanowskiego. W koncertach wezmą udział orkiestry symfoniczne oraz chóry mieszane Mińska i Kijowa, a także polscy wykonawcy - dyrygent Roman Rewakowicz i pianista Jan Krzysztof Broja. Partnerami Fundacji w Mińsku będzie Mińska Filharmonia, zaś w Kijowie - Narodowa Orkiestra Symfoniczna Ukrainy.

W warszawskim spektaklu inaugurującym polskie przewodnictwo w Radzie Unii Europejskiej udział wzieli: Król Roger - Scott Hendricks, Mikołaj Zalasinski, Roksana - Olga Pasiecznik, Edrisi - Karol Kozłowski, Pasterz - Will Hartmann, Archiereios - Mieczysław Milun, Diakonissa - Agnieszka Rehlis, Chór i Orkiestra Teatru Wielkiego - Opery Narodowej, Tancerze oraz Chór Chłopięcy pod kierownictwem Danuty Chmurskiej. Spektakl reżyserował brytyjski reżyser operowy David Pountney, scenografia Raimunda Bauera, kostiumy Marie-Janne Lecca, choreografia Beate Vollack. Kierownictwo muzyczne - niestrudzony w promowaniu muzyki Karola Szymanowskiego Jacek Kaspszyk.


Z Unią lepiej

Dotarł do nas całoroczny plan programu "MUZYKA POD TATRAMI". Projekt współpracy transgranicznej Rzeczpospolita Polska - Republika Słowacka, współfinansowany przez Unię Europejską.
29 maja nastąpiło uroczyste otwarcie pod hasłem "Poznajmy się - Zamek Orawski w fotografii". W willi "Atma" odbył się też koncert artystów słowackich (Agneška Vráblová - sopran; Erik Jambor - fortepian).

Ale już 12 czerwca na Zamku Orawskim, po otwarciu wystawy "Poznajmy się - Atma w fotografii" koncert Tatrzańskiej Orkiestry Klimatycznej pod dyrekcją Agnieszki Kreiner.
Wykonawcy: Pavlina Arvayova - śpiew
Janusz Miryński - skrzypce
Tatrzańska Orkiestra Klimatyczna
Agnieszka Kreiner - dyrygent
W programie: muzyka kompozytorów polskich i słowackich, m.in. Karol Kurpiński, Ján Cikker, Mikuláš Schneider-Trnavský, Karol Szymanowski, Wojciech Kilar

W lipcu i sierpniu zabawy dla dzieci z dźwiękami i motywami plastycznymi - inspiracjami Karola Szymanowskiego.
Od września rozpoczyna się gra terenowa śladami Karola Szymanowskiego i artystów zakopiańskich, do której zaproszone będą dzieci z Polski i Słowacji.
Miejsce: Zakopane

7 października
Muzeum Karola Szymanowskiego w willi "Atma" w Zakopanem - Oddział Muzeum Narodowego w Krakowie, Zakopane, ul. Kasprusie 19
godz. 17.00 - koncert wykonawców z Państwowej Szkoły Muzycznej im. Mieczysława Karłowicza w Katowicach
W programie: Mieczysław Karłowicz, Karol Szymanowski oraz muzyka słowacka

3 listopada
Muzeum Karola Szymanowskiego w willi "Atma" w Zakopanem - Oddział Muzeum Narodowego w Krakowie, Zakopane, ul. Kasprusie 19
godz. 17.00 - koncert wykonawców z Zespołu Państwowych Szkół Muzycznych nr 4 im. Karola Szymanowskiego w Warszawie
W programie: Mieczysław Karłowicz, Karol Szymanowski oraz muzyka słowacka

29 grudnia
Miejska Galeria Sztuki w Zakopanem, ul. Krupówki 41
godz. 17.00 - koncert noworoczny
Wykonawcy: Chór Towarzystwa Edukacji Artystycznej, zespół z Orawy, soliści jazzowi
W programie: muzyka świąteczna polska i słowacka


W gościnie Opery Wrocławskiej

MIĘDZYNARODOWY KONGRES RICHARDA WAGNERA
2 - 5 czerwca 2011

PROGRAM

2 czerwca
Inauguracja Międzynarodowego Kongresu Richarda Wagnera
Opera Wrocławska

3 czerwca
Zebranie delegatów - foyer Opery Wrocławskiej
Borys Godunow Modest Musorgski - Opera Wrocławska

4 czerwca
Sympozjum Międzynarodowego Towarzystwa Richarda Wagnera
Foyer Opery Wrocławskiej
Parsifal Richard Wagner - Opera Wrocławska

5 czerwca
Koncert kameralny w wykonaniu młodych artystów Opery Wrocławskiej
Opera Wrocławska
Król Roger Karol Szymanowski - Opera Wrocławska


Zasłużona nagroda wręczona!

" Szymanowski ma wszelkie szanse na dotarcie do szerokiej światowej publiczności" - mówi francuski muzykolog Didier van Moere, który 11 maja br. odebrał nagrodę Fundacji Karola Szymanowskiego za prace "poświęcone życiu i dziełu Szymanowskiego oraz działania w upowszechnianiu jego muzyki we Francji".
Didier van Moere przybył do Polski na zaproszenie Instytutu Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie wygłosił odczyt na temat Chopina i Szymanowskiego (Chopin au mirror de Szymanowski).
Nagrodę Fundacji wręczyli laureatowi - w imieniu przewodniczącego jury prof. Jerzego Godziszewskiego - Witold Juchniewicz, prezes i prof. Zofia Helman, członek zarządu.
W rozmowie Leszka Bernata z francuskim muzykologiem, opublikowanej na łamach "Ruchu Muzycznego" ("Urzeczony Szymanowskim", Nr 9 z 1 maja 2011r.) znajdujemy kilka interesujących opinii. Na pytanie: "Dlaczego poprzez ostatnie kilkadziesiąt lat utwory Szymanowskiego wykonywano we Francji zaledwie sporadycznie?" - Didier vam Moere odpowiada: "Myślę, że jeśli od lat sześćdziesiątych minionego wieku muzyka Szymanowskiego rzadko rozbrzmiewała we francuskich salach koncertowych (choć trzeba tu wspomnieć poświęcony mu cykl zorganizowany przez Radio France w sezonie 2000/2001 oraz Festiwal Szymanowskiego w paryskim Théâtre Bouffes du Nord w 2005r., zainicjowany przez Piotra Anderszewskiego), to głównej tego przyczyny należy upatrywać w przesunięciu zainteresowań środowiska muzycznego w stronę bardziej radykalnej estetyki. Jednak fakt, że Pierre Boulez utrwala po raz pierwszy na płytach muzykę tego twórcy, że Frank Peter Zimmermann ośmiela się wykonać w trakcie jednego wieczoru oba jego koncerty skrzypcowe, jak to miało miejsce pod koniec marca w paryskiej sali Pleyela, albo młody i utalentowany pianista Frederic Vaysse-Knitter nagrywa wcześniejsze utwory Szymanowskiego, pozwala na uzasadniony optymizm.
- Wydaje się, że zwłaszcza dwupłytowy album Bouleza z I Koncertem skrzypcowym i III Symfonią może przyczynić się do rozbudzenia szerszego zainteresowania tą muzyką?
- Tak, bowiem każda nowa interpretacja Bouleza, utrwalona na płycie, staje się wydarzeniem skupiającym powszechną uwagę. Jeśli tak sławny kompozytor - dyrygent sięga u schyłku życia po dzieła polskiego twórcy - daje to do myślenia."


Wieczory w "Atmie"

Muzyka pod Tatrami - projekt współfinansowany przez Unię Europejską zawitał do "Atmy".
Koncerty organizowane są w ramach polsko-słowackiego projektu "Muzyka pod Tatrami", realizowanego wspólnie przez Muzeum Karola Szymanowskiego w willi "Atma" w Zakopanem - oddział Muzeum Narodowego w Krakowie oraz Muzeum na Zamku Orawskim - oddział Muzeum Orawskiego.
W dniu 29 marca wystąpili w "Atmie" uczniowie i nauczyciele Państwowej Szkoły Muzycznej I i II stopnia im. Fryderyka Chopina w Nowym Targu.
6 kwietnia wystąpią uczniowie Państwowej Ogólnokształcącej Szkoły Muzycznej II stopnia im. Karola Szymanowskiego w Katowicach: Magdalena Milińska - skrzypce, Paulina Juszczak - skrzypce, Marcin Gembarski - fortepian, Maciej Łyczek - gitara, Marzena Lempa - fortepian (akompaniament).
W programie: utwory Karola Szymanowskiego, Fryderyka Chopina, Grażyny Bacewicz, Henri Vieuxtempsa, Pabla Sarasatego, Štefana Raka, Johann Kaspara Mertza, Johna Dowlanda i Leo Brouwera.


A widmo nadal krąży...

...widmo "Nynie otpuszczajeszi". 7 marca zawitało na stronę Fundacji im. Karola Szymanowskiego. Widmo przyszło z programem kolejnego festiwalu "Wieczory z muzyką Karola Szymanowskiego", tym razem Szymanowskiego i de Falli. Organizatorem czternastego już festiwalu jest Towarzystwo Muzyczne im. K.Szymanowskiego w Zakopanem. Koncerty zaplanowano na 29 - 31 marca w Katowicach.
Skąd to "Nynie" - "dusza potępiona" trafiło do tak cenionej instytucji muzycznej? Publikując na stronie Fundacji program 14 festiwalu "Wieczór z muzyką Karola Szymanowskiego i Manuela de Falli" "utwór widmo" opatrzyliśmy przypisem: utwór przypisywany Karolowi Szymanowskiemu. Wiemy, że na skraju Puszczy Białowieskiej, w Hajnówce, przed paru laty chóry z Polski, Białorusi i Ukrainy, z błogosławieństwem ministra dziedzictwa narodowego wykonywały "Nynie". Nie zaskoczyła nas również Filharmonia w Lublinie. Rewelacje Romualda Twarodowskiego też nie były nam obce... Ale żeby Towarzystwo Muzyczne noszące imię Karola Szymanowskiego?
Na szczęście już 14 marca dotarła do nas pośrednio wiadomość, że niezawodna jak zawsze Teresa Chylińska zareagowała. W liście do organizatorów festiwalu pisze: "(...) z wielkim zainteresowaniem zapoznałam się z bogatym programem Wieczorów z muzyką Karola Szymanowskiego i Manuela de Falli, więc z tym większą przykrością muszę z całą mocą i dobitnie oświadczyć, że Karol Szymanowski nigdy nie napisał utworu chóralnego "Nynie otpuszczajeszi". To jest całkowita mistyfikacja. Nie godzi się pod szyldem Towarzystwa Muzycznego im. Karola Szymanowskiego rozpowszechniać i petryfikować fałszywek. "
Tak więc koniec z "Widnem". Nynie i na wieki wiekow. Amin.


Festiwal "Wieczory z muzyką Karola Szymanowskiego" odbywa się w Akademii Muzycznej w Katowicach od 1997 roku. Formuła Festiwalu zestawia kompozycje K. Szymanowskiego z kompozycjami twórców jemu współczesnych, ukazując jego twórczość w bogatym kontekście kultury światowej. Daje okazję nie tylko do porównań technik kompozytorskich w traktowaniu podobnych form muzycznych, ale pozwala również przybliżyć publiczności kompozycje rzadko goszczące na estradach koncertowych lub w naszym kraju zupełnie nieznane. Poprzednie edycje festiwalu poświęcone były twórczości: L. Janačka, G. Bacewicz, M. Ravela, B. Bartóka, R. Straussa, S. Prokofiewa, S. Rachmaninowa, D. Szostakowicza, C. Debussy'ego, C. Nielsena i w 2010 roku Fryderyka Chopina.
Tegoroczna 14. edycja festiwalu poświęcona będzie twórczości kompozytora hiszpańskiego - Manuela de Falli, z którym Szymanowski działał w Towarzystwie Muzyki Współczesnej w latach dwudziestych ubiegłego stulecia. Obaj bohaterowie festiwalu czerpali inspirację z folkloru swoich krajów - festiwal da więc okazję do porównań w jaki sposób inspiracje te zostały twórczo przetworzone, w jaki sposób kompozytorzy zespolili elementy archaiczno-prymitywne z nowoczesnym językiem dźwiękowym XX wieku. Zestawienie to wydaje się frapujące już chociażby ze względu na kontrast kulturowy.
Festiwal będzie największą dotychczas promocją muzyki kameralnej Manuela de Falli w Polsce. O ile twórczość symfoniczna de Falli jest obecna na polskich estradach koncertowych, o tyle jego twórczość kameralna jest u nas mało znana. Utwory takie jak : Koncert Klawesynowy (napisany przez de Fallę dla polskiej klawesynistki Wandy Landowskiej), czy Psyche na mezzosopran i zespół kameralny zabrzmią na estradzie w Katowicach po raz pierwszy.
Udział wybitnych artystów takich jak: Marek Toporowski, Urszula Kryger, Joanna Domańska, Karol Radziwonowicz, Zbigniew Raubo, Kwartet Śląski, Camerata Silesia gwarantuje wysoki poziom wykonawczy.

Program:

29 marca - godz. 19.00
Manuel de Falla
Trois mélodies (1909)
Tus ojillos negros (1902)
Canción del amor dolido z baletu "El amor brujo"
Canción del fuego fatuo z baletu "El amor brujo"
Manuel de Falla
" Psyche " ( 1924) na mezzosopran, flet, harfę, skrzypce, altówkę i wiolonczelę.
Manuel de Falla
Koncert na klawesyn, flet, obój, klarnet, skrzypce i wiolonczelę (1926).
K.Szymanowski
pieśń "Nynie otpuszczajeszi" *
K.Szymanowski
"Spraw niech płaczę" fragment oratorium "Stabat mater" op.53
K.Szymanowski
Sześć pieśni kurpiowskich na chór a capella (1929).
Wykonawcy: Urszula Kryger - mezzosopran, Lidia Zdulska - fortepian, Marek Toporowski - klawesyn, Maria Grochowska - flet, Piotr Pyc - obój, Roman Widaszek - klarnet, Szymon Krzeszowiec - skrzypce, Piotr Janosik - wiolonczela, Anna Trefon - harfa, Łukasz Syrnicki - altówka, Szymon Bywalec - dyrygent Camerata Silesia - Zespół Śpiewaków Miasta Katowice pod dyrekcją Anny Szostak.
30 marca - godz. 19.00
K.Szymanowski
Maski op.34
Manuel de Falla
Andaluza z Cuatro piezas espanolas (1906)
Fantasía Bética (1919)
K.Szymanowski
Wariacje b moll op. 32
Mazurki op. 50
2 Mazurki op. 62
Fantazja C - dur op.14.
Wykonawcy: Joanna Domańska - fortepian, Paweł Zawadzki - fortepian, Karol Radziwonowicz - fortepian.
31 marca -- godz. 19.00
Manuel de Falla
Hommage pour le tombeau de C.Debussy na gitarę
Danza del Corregidor z baletu "El sombrero de tres picos" (wersja na 2 gitary)
Danza del Molinero z baletu "El sombrero de tres picos" (wersja na 2 gitary)
Danza espagnole z baletu "La vida breve" (wersja na 2 gitary)
Danza del fuego z baletu "El amor brujo" (wersja na 2 gitary)
Manuel de Falla
C
anciones populares espanolas (1914) (wersja na altówkę i fortepian)
K.Szymanowski
I Kwartet smyczkowy op. 37
II Kwartet smyczkowy op. 56.
Wykonawcy: Ewa Jabłczyńska - gitara, Dariusz Kupiński - gitara, Elżbieta Mrożek - altówka, Zbigniew Raubo - fortepian, Kwartet Śląski.
---
* od redakcji: utwór przypisywany Karolowi Szymanowskiemu.


Ach, gdzież są nasi dobrodzieje kultury

Do naszej Fundacji wpływa, bądź to na adres internetowy (http:// www.free.art.pl/fundacja.szymanowskiego) bądź na adres pocztowy niemało listów. Nasi korespondenci proszą o informacje, oferują współpracę jako wolontariusze, jeszcze inni proszą o stypendium. Z reguły odpowiadamy na listy indywidualnie, tym razem postanowiliśmy rzecz "upowszechnić ".

(...)"Możliwość kształcenia się w Londynie otwiera mi drogę do multikulturowego świata, kalejdoskopu odczuć, różnorodnych poglądów i indywidualnych spojrzeń. Przesiąknięta atmosferą licznych sal koncertowych i galerii sztuki stolica Wielkiej Brytanii daje możliwość znalezienia inspiracji w każdym zakątku. Studia w Royal College of Music gwarantują mi wszechstronne wykształcenie pod okiem najwybitniejszych profesorów, które umożliwi mi start w największych konkursach pianistycznych (w Leeds, Brukseli, Moskwie, Warszawie, czy w wielu innych). Znaczenie i rola uczelni pozwolą mi na stopniowe wchodzenie w działalność koncertową w Polsce, Europie, Ameryce i Azji.
W dalszej części listu czytamy: "Jedyną przeszkodą stojącą na drodze ku podjęciu studiów w Royal College of Music są koszty studiowania. Jeden rok akademicki w Londynie wiąże się z wydaniem 14 - 15 tys. funtów."

Radziśmy pomóc młodemu wirtuozowi, ale cele Fundacji K.Szymanowskiego niestety nie przewidują takich gestów, to leży w możliwościach bądź Państwa bądź dobrodziejów kultury, wszak w minionym dwudziestoleciu powstały milionowe fortuny! Jeśli Autor listu nie znajdzie w Polsce ani wybitnych profesorów pianistyki ani czułych na sztukę mecenasów, można pracując w Londynie zarobkowo poznawać ten "multikulturowy świat", smakować "kalejdoskop uczuć".


Muzyka wokalna Karola Szymanowskiego

Światowej sławy sopranistka Alison Pearce pod hasłem "Dzień koloru, wyobraźni, inspirujący i pełen zabawy" organizuje cykl spotkań na których, z perspektywy śpiewaka, będzie mówić o enigmatycznym stylu Szymanowskiego, tak wyróżniającym go na tle innych kompozytorów z tego samego okresu. Przeanalizuje również inspiracje muzyczne Szymanowskiego oraz rozwój jego twórczości.
W programie przewidziana jest też prezentacja operetki kompozytora Loteria na mężów lub Narzeczony nr 69. Pierwsze spotkanie już 26 lutego 2011.
Szczegółowe informacje: www.bbk.ac.uk/study/ce/music/courses/ARMC023N0.html lub: www.bbk.ac.uk - wybierz: "Cerificates and Short Courses" - enter "Szymanowski".


Cudze chwalicie...

"Z naszymi tańcami i tradycyjnymi kostiumami, z Halką czy Strasznym dworem, nie mamy szans się przebić w największych teatrach, bo te przedstawienia nie są traktowane serio przez światowych producentów" - zwierza się Pawłowi Dybiczowi na łamach noworocznego Przeglądu, światowej sławy polski śpiewak Mariusz Kwiecień. "Jedyną polską operą, która mogłaby się nadawać na światowe sceny - dodaje - jest Król Roger Szymanowskiego (Śpiewak kreował Króla Rogera w Opera Bastille w Paryżu, w inscenizacji K.Warlikowskiego, inscenizacji, którą zgodnie, krytycy uznali za spartaczoną.
Rozwiewając wątpliwości czy opera mogłaby trafić na światowe sceny przypomnijmy, że w latach 2008/2009 Roger był wystawiany w: Berlinie, Bonn (reż. Hans Hollmann), Edynburgu i Petersburgu (wrocławska inscenizacja Mariusza Trelińskiego), w Paryżu w Opera Bastille (reż.Kszysztofa Warlikowskiego), w USA - Festival Board Sommer Sapce (reż. Lecha Majewskiego), w Bregencji (Bregenzer Festspiele) i Barcelonie na scenie Gran Teatre del Liceu (reż. Davida Pountneya).
Właśnie ta inscenizacja zamknie w dniach 1, 3 i 5 lipca sezon 2010/2011 Teatru Wielkiego - Opery Narodowej. Nie bez powodu. W tych dniach Polska obejmuje Prezydencję w Unii Europejskiej. Warszawa gościć będzie europejskie elity. Ta inscenizacja ma zapewne dowieść Europie, że nie jakieś tam karabele, kontusze, Jontki i Halki, ale mamy też operę , co to może zainteresować "światowych producentów", i że na polu współpracy jesteśmy otwarciu na śwat! Trochę jesteśmy tym konceptem zasmuceni. Nie wiemy, czy ta wizja Rogera jakże inna od "magicznej" wizji M.Trelińskiego spodoba się warszawskiej publiczności. Treliński mówi: "Bagaż intelektualny Króla Rogera i jego na wskroś nowoczesna muzyka pozwalają sądzić, że to dzieło należy raczej do przyszłości niż przeszłości. Myślę, że jeszcze wciąż do niego nie dorośliśmy."


Uwaga, PIT u bram!

Rozliczając PIT za 2010 rok nie zapomnij Przyjacielu odpisać ze swego podatku 1% na potrzeby Towarzystwa Muzycznego im. Karola Szymanowskiego w Zakopanem.

Od stycznia 2011 nowy numer konta: 47 1540 1128 2112 7004 6528 0001


Didier van Moere
laureatem Nagrody Fundacji im. Karola Szymanowskiego

Jury dorocznej Nagrody Fundacji im Karola Szymanowskiego obradujące w dniu 8 stycznia 2011 roku w Warszawie, w składzie: Teresa Chylińska, Agnieszka Chwiłek, Jerzy Godziszewski (przewodniczący), Zofia Helman, Witold Karol Juchniewicz, Jan Krenz, Helena Łazarska i Zdzisław Szakiewicz postanowiło Nagrodę im. Karola Szymanowskiego za 2010 rok przyznać: Didierowi van Moere za prace poświęcone życiu i dziełu Karola Szymanowskiego oraz za działania organizacyjne w upowszechnianiu jego muzyki we Francji.


Wspaniałe nagranie

W notce "Wspaniały jubileusz" informowaliśmy, że obchodzący swoje 85 urodziny (25 marca 1925r.) Pierre Boulez zapowiedział nagranie dla Deutsche Grammophon I Koncert skrzypcowy i III Symfonię (Pieśń o nocy) Karola Szymanowskiego z udziałem Wiedeńskich Filharmoników. I oto, po niemałych trudach, mamy oczekiwane, wspaniałe nagranie.
Koncert skrzypcowy Nr I op.35 (1916r.) gra Christian Tetzalff z towarzyszeniem Wiedeńskich Filharmoników, III Symfonię (Pieśń o nocy) op. 27 (1914-1916) na tenor i orkiestrę wykonują Steve Davislim, Chór Stowarzyszenia Muzyków Wiedeńskich (kier. Chóru Johannes Prinz) oraz Wiedeńscy Filharmonicy pod dyrekcją Pierra Bouleza. Zachwyca gra Christiana Tetzalffa, a powierzenie partii solowej w Pieśni o nocy (tak jak chciał Szymanowski) było znakomitą decyzją Bouleza, Steve Divislim przywrócił Pieśni o nocy jej pierwotne zamierzenia.
Tę partię śpiewała głównie siostra Kompozytora - Stanisława-Korwin-Szymanowska, śpiewał również pod Fitelbergiem Adam Dobosz, ale żadne z tych wykonań nie zostało zarejestrowane. Po II wojnie śpiewała głównie, i do jej wykonania byliśmy przyzwyczajeni i znamy je z nagrań, Stefania Woytowicz z Chórem Filharmonii Krakowskiej i Orkiestrą Filharmonii Narodowej pod dyrekcją Witolda Rowickiego (rok 1955).


Nareszcie

Wydana w 2008 roku praca Teresy Chylińskiej "Karol Szymanowski i jego epoka" (Musica Iagellonica) została wznowiona i chwała wydawnictwu. Książka w nakładzie (jak pisaliśmy) "akademickim" była nie do zdobycia przez "zwyczajnych" acz najważniejszych czytelników. Wyszło na nasze.
Autorka Teresa Chylińska, otrzymała na zakończenie VI Festiwalu Muzyki Polskiej w Krakowie, prestiżową nagrodę Stowarzyszenia Muzyków Polskich "Złotą Polską Muzę", przyznawaną za promowanie muzyki polskiej w świecie.
Nagroda przyznawana jest raz na dwa lata. Pierwszymi laureatami zostali dyrektor artystyczny Opery Wrocławskiej Ewa Michnik i koncern płytowy EMI.


Bristiger i przyjaciele

Wieczór poświęcony prof. Michałowi Bristigerowi w Teatrza Wielkim - Operze Narodowej uwieńczony został koncertem z wykonaniem utworów Karola Szymanowskiego, Ferrucia Busoniego, Mieczysława Weinberga i Domenica Scarlatiego. Prof. Bristiger jest członkiem Rady Artystycznej Opery Narodowej. Pamiętamy udział profesora w I Festiwalu Muzycznym Polskiego Radia z 1997r. pt. Szymanowski i jego Europa.


Król Roger wraca z Bregencji

Wraca w postaci zarejestrowanego przedstawienia na Bregenzer Festspiele i w Gran Teatre del Liceu w Barcelonie, w reżyserii Davida Pountneya i pod dyrekcja Marka Edlera.
Król Roger Karola Szymanowskiego w minionym roku grany był w Berlinie, Bonn, Edynburgu, Petersburgu, Paryżu i w USA (Festival Board Sommer Scape). Przedstawienie austriacko - hiszpańskie zostało uznane przez znawców za najciekawsze, odczytane przez reżysera zgodnie z intencją kompozytora, znakomicie wykonane przez śpiewaków (Scott Hendricks, Olga Pasiecznik, Will Hartman, John Graham - Hill), zagrane przez Viener Symphoniker i Chór Polskiego Radia z Krakowa. Warto mieć to nagranie. Polecamy.


Fundacja im. Karola Szymanowskiego przypomina, że termin nadsyłania zgłoszeń do Nagrody im. Karola Szymanowskiego za 2010 rok upływa 30 listopada br.
Udokumentowane wnioski (kasety, nagrania, filmy, wykaz koncertów lub publikacji) zgłaszać mogą organizacje, stowarzyszenia i instytucje muzyczne oraz sami zainteresowani.

Zgłoszenia winny być kierowane pod adresem: Instytut Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego
ul. Krakowskie Przedmieście 32
00-325 Warszawa
z adnotacją: "Nagroda im. Karola Szymanowskiego - dla Fundacji"

Nagroda w wysokości 2500 euro lub jej równowartość w walucie krajowej wręczona będzie w marcu 2011 roku, w rocznicę śmierci Kompozytora.
Dodatkowe informacje można uzyskać pod tel. 22 844 16 84.


XXXIII Dni Muzyki Karola Szymanowskiego

Tegoroczne XXXIII Dni Muzyki Karola Szymanowskiego zaplanowano z dużym rozmachem: 11 koncertów (w tym 4 koncerty kameralne, 6 recitali, koncert improwizacji jazzowych z udziałem 24 artystów z kraju i z zagranicy oraz forum dyskusyjne z udziałem Macieja Łukaszczyka - prezesa Towarzystwa Chopinowskiego w Darmstadt.

Z uwagi na Rok Chopinowski festiwal przebiega pod hasłem: "Drugi po Chopinie - Karol Szymanowski". Każdy z festiwalowych koncertów zawiera utwory obu naszych największych kompozytorów.


Piotr Anderszewski i przyjaciele


Piotr Anderszewski i Iwona Sobotka

Filharmonia Łódzka zaprasza w dniach 17, 18 i 19 czerwca na "mały festiwal" Anderszewski i przyjaciele. Wystąpią: Claudio Mehner, (fortepian), Piotr Anderszewski (fortepian), Quartet Balcea, Krzysztof Chorzelski (altówka), Dorota Anderszewska (skrzypce), Iwona Sobotka (sopran) - w programie Szymanowski i Szuman.

W podobnym składzie (Piotr Anderszewski, Iwona Sobotka, Henning Kraggorud, Quartet Balcea) polski pianista wystąpił dwukrotnie na prestiżowej scenie Carnegie Hall. Były to dwa ostatnie koncerty z cyklu "Szymanowski Project". New York Times napisał, że bardzo szeroki repertuar artysta wzbogacił o muzykę Szymanowskiego, którego twórczością interesuje się w sposób szczególny. Zdaniem NYT renoma Szymanowskiego bardzo wzrosła w ostatnim dziesięcioleciu.


KONCERTY * PŁYTY * KSIĄŻKI * WYSTAWY

Noc w Atmie


(Fot: TVP INFO)

W dniach dlugiego weekendu, 2 maja, od godziny 19 do 24 muzyczne święto w Atmie. Wieczór rozpocznie się od otwarcia wystawy Jerzy Waldorff w stulecie urodzin. Muzeum Karola Szymanowskiego w Zakopanem jest najlepszym miejscem na świecie, by uczcić pamięć Jerzego Waldorffa. Całość w świetnej oprawie muzycznej: Krzysztof Tomasik, Robert Morawski, Andrzej Tatarski oraz Maciej Pinkwart - kustosz Atmy - muzykę okrasi pięknym słowem. Mamy też wstępną zapowiedź letniego festiwalu muzyki Szymanowskiego XXXIII. Tak, tak, już trzydzieste trzecie Dni Muzyki Karola Szymanowskiego w Zakopanem, w dniach 18 - 31 lipca. Swój udział zapowiedzieli m.in. Maxima Sitarz (skrzpce), laureatka I Nagrody na Międznarodowym Konkursie im. K. Szymanowkiego 2009 w Łodzi, Jolanta Kowalska, (sopran), laureatka Międzynarodowego Konkursu im. Ady Sari, w Nowym Sączu, pianiści Zuzana Paulechova (Slowacja), Otto Niederdorfer (Austria), Joanna Domańska (Polska), Adam Wodnicki (USA) oraz kwartet Camerata.


Wieczór w Nowym Yorku

Natomiast ze świata (Nowego świata) donoszą nam, że 13 kwietnia w Carnegie Hall, odbył się występ Piotra Anderszewskiego. Polski pianista wykonał z Filadelfijską Orkiestrą Symfoniczną pod batutą Charles' a Dutoit'a Symfonię koncertującą Karola Szymanowskiego. Wiemy, że Anderszewski nosi się od dawna z zamiarem nagrania Czwartej i nie mielibyśmy nic przeciw, by to nagranie odbyło się w tym samym wykonaniu co w Carnegie Hall. Nieco wczesniej bo 31 marca, w Cuenca (Hiszpania) Piotr Anderszewski, Iwona Sobotka i młody skrzypek norweski Henning Kraggerud wykonali utwory kameralne Karola Szymanowskiego - Metopy, Mity, Pieśni księżniczki z baśni.


Wspaniały jubileusz!

Pierre Boulez (ur. 25 marca 1925 r.) w swoje 85 urodziny zainaugurował w Wiedniu, z udziałem wiedeńskich filharmoników cykl koncertów. 26 marca znakomity dyrygent i kompozytor, ze znakomitą orkiestrą wykonają III Symfonię (Pieśń o nocy) Karola Szymanowskiego. Jubilat zna doskonale i bardzo ceni twórczość naszego kompozytora, dziwi się, że jeszcze dzisiaj uważa się muzykę K.Szymanowskiego za trudną. W cyklu sześciu koncertów wykonane zostaną dzieła Claude'a Debussy'ego, Igora Strawińskiego i Leosa Janaczka.
Deutshe Grammophone nagra z Jubilatem, jeszcze w tym roku, nową płytę z III Symfonią (Pieśń o nocy) i koncertem skrzypcowym Karola Szymanowskiego w wykonaniu Filharmoników Wiedeńskich i skrzypka Christiana Tetzlaffa.
W Warszawie również uroczyście i podniośle. W trakcie koncertu (24 III) w ramach XIV Wielkanocnego Festiwalu Ludwiga van Beethovena (org. Elżbieta Penderecka) Antoni Wit, prowadzący koncert, odebrał, przy ogromnym aplauzie publiczności, doroczną nagrodę Fundacji im. Karola Szymanowskiego z rąk prezesa Witolda Juchniewicza i prof. Zofii Helman. Dyrygent zapowiedział, że pójdzie w ślady laureata z ubiegłego roku - Franka Petera Zimmermanna - i swoją nagrodę przekaże na Dom Muzyka Seniora.


...a w Katowicach Chopin i Szymanowski

XIII Wieczory z muzyką Karola Szymanowskiego i Fryderyka Chopina
22 - 25 marca 2010

Sala Koncertowa Akademii Muzycznej w Katowicach

Wieczór I - 22 marca, godz.19.00
F.Chopin - Koncert f-moll op.21; K.Szymanowski - I Kwartet smyczkowy op.37, II Kwartet smyczkowy op.56
Wykonawcy: Katarzyna Popowa - Zydroń - fortepian; Kwartet Camerata: Włodzimierz Promiński - I skrzypce, Andrzej Kordykiewicz - II skrzypce, Piotr Reichert - altówka, Roman Hoffmann - wiolonczela

Wieczór II - 23 marca, godz.19.00
F.Chopin - 12 Etiud op.10; K.Szymanowski - 3 Kaprysy Paganiniego na skrzypce i fortepian op.40; K.Szymanowski - 4 Etiudy op.4, 12 Etiud op.33
Wykonawcy: Magdalena Lisak - fortepian, Anna Szabelka - skrzypce, Hanna Holeksa - fortepian, Joanna Domańska - fortepian

Wieczór III - 24 marca, godz.19.00
F.Chopin - Fantazja f-moll op.49, Barkarola op.60, Walc As - dur op.34 nr 1, Walc As - dur op.42, Ballada f-moll op.52; K.Szymanowski - Preludia op.1 (nr 1,2,4,5,6,7), 4 Mazurki op.50 (nr 1,2,3, 14), Mazurek op.62 nr 1, Wariacje b-moll op.3
Wykonawca: Wiesław Szlachta - fortepian

Wieczór IV - 25 marca, godz.19.00
F.Chopin - 3 Pieśni op.74; K.Szymanowski - 3 Pieśni op.32 do sł. Dymitra Dawidowa, 7 Pieśni op.54 do sł. James'a Joyce, Łabędź op.7 do sł. Wacława Berenta, Daleko został cały świat op.2 nr 1 do sł. Kazimierza Tetmajera, K.Szymanowski - Sonata d-moll op.9 ( wersja na wiolonczelę i fortepian - opr. K.Wiłkomirski); F.Chopin - Trio g-moll op.8
Wykonawcy: Eugenia Rezler - mezzosopran, Agnieszka Świtała - fortepian, Piotr Tarcholik - skrzypce, Łukasz Frant - wiolonczela, Joanna Galon - Frant - fortepian


Jeszcze raz o Rogerze i... nie tylko


Jerzy Godziszewski w "Atmie"

Oj uzbierało się, uzbierało. Józef Kański donosi na łamach "Ruchu Muzycznego" (27.12.2009), że Polskie Radio "wydobyło ze swych archiwów i opublikowało komplet dzieł fortepianowych Szymanowskiego nagrany przez Jerzego Godziszewskiego w latach 1993-97. Taki komplet zawsze jest atrakcją dla miłośników muzyki, a jednocześnie znakomicie ukazuje walory sztuki pianistycznej tego muzyka i jego wyjątkową wszechstronność. (...) Jeden z najświetniejszych polskich pianistów właściwie nie jest znany - albo w minimalnym stopniu - większości melomanów". Dziwne, bo my mamy komplet dzieł fortepianowych Karola Szymanowskiego w nagraniu Jerzego Godziszewskiego już od 1998 roku. W tym samym roku za to właśnie nagranie artysta otrzymał Nagrodę im. Karola Szymanowskiego, podobnie jak, o czym w tej rubryce niżej Antoni Wit za nagrania wszystkich dzieł symfonicznych i orkiestrowych Karola Szymanowskiego.

Rzadkość to niesłychana, żeby prasa zajmowała się muzyka klasyczną, zwaną również poważną. Piotr Wierzbicki na łamach Gazety Wyborczej (korzystamy z wersji elektronicznej - 08.01.2010r) pisze: "Gdyby mnie poproszono, żebym wskazał największe tu, w Polsce, wydarzenie kulturalne minionego dwudziestolecia, bez wahania wymieniłbym monumentalną, kilkunastotomową edycję korespondencji Karola Szymanowskiego przygotowaną z całym aparatem komentarzy przez Teresę Chylińską. To coś więcej niż przyczynek do historii muzyki. To fantastyczna, pisana przez dokumenty panorama życia duchowego polskiej inteligencji w czterech pierwszych dekadach minionego stulecia". Teresa Chylińska nad korespondencją Karola Szymanowskiego pracowała również przez cztery dziesięciolecia ub. wieku. Tom I, obejmujący lata 1903-1919 ukazał się jednak 28 lat temu, w 1982 roku. Szanujmy szczegóły!

Nie sposób w tym miejscu pominąć jedynego konkursu muzycznego, poświęconego muzyce Karola Szymanowskiego. Prawda, odbywa się raz na cztery lata. Wszelako jest...

VII Międzynarodowy Konkurs im. Karola Szymanowskiego odbył się pod koniec ub. roku (9.XI-5.XII 2009) w Łodzi, w dwóch kategoriach - skrzypiec i śpiewu solowego. W kategorii skrzypiec Jury, pod przewodnictwem Konstantego Andrzeja Kulki, dwie pierwsze nagrody ex aequo przyznało paniom Maximie Sitarz i Kamili Wąsik, za to w kategorii śpiewu Jury, któremu przewodniczył Eugeniusz Sąsiadek nagrodziło I miejscem Aleksandrę Kubas. Nie rozwodzimy się nad kolejnymi nagrodami, gratulujemy nagrodzonym i życzymy im sukcesów. Wszelako Towarzystwu Muzycznemu im. Karola Szymanowskiego w Łodzi dedykujemy tytuły recenzji Witolda Paprockiego z ostatnich dwóch konkursów: "Konkurs prowincjonalny" i "Wciąż niezbyt międzynarodowy".

I wreszcie Roger. W "Dużym Formacie" Gazety Wyborczej (17.I.2010) czytamy długą rozmowę Zbigniewa Basry z Mariuszem Kwietniem, znakomitym Rogerem na scenie paryskiej Opery Narodowej, w czerwcu ub. roku. Wywiad długaśny, o wszystkim: o dzieciństwie, pochodzeniu, pierwszych krokach i pierwszych sukcesach. I o Królu Rogerze kilka wierszy.

"Pociąga mnie - mówi Mariusz Kwiecień - odgrywanie na scenie postaci, która nie jest mną - maniaka seksualnego, starca. Może dlatego sterylne, konserwatywne produkcje mnie nudzą. Za to olśnieniem była dla mnie praca z Krzysztofem Warlikowskim nad "Królem Rogerem" Karola Szymanowskiego w Operze Paryskiej.

- Co było tym olśnieniem?

- Warlikowski postawił przede mną jako śpiewakiem schody, które wydawały się nie mieć końca. Jego koncepcja roli Króla Rogera była tak nietypowa, że z równym powodzeniem mógł mnie poprosić, bym zagrał oko żaby. Ale w ciągu ostatnich dwóch dni prób schody znikły i zmieniło się moje nastawienie do opery i teatru (...)

- Publiczność w Paryżu owacyjnie przyjęła śpiewaków, ale wybuczała Warlikowskiego, u którego Pasterz przybrał kształt podstarzałej cioty o pomalowanych paznokciach. Taka inscenizacja nie przeszłaby pewnie w MET".

Artysta nie podejmuje już tego tematu. Skąd inąd wiemy, że Mariusz Kwiecień marzy, by na scenie Metropolitan zagrać Króla Rogera. Szczerze tego artyście życzymy, byle nie w postaci "oka żaby". "


Antoni Wit laureatem Nagrody Fundacji im. Karola Szymanowskiego za rok 2009


Zdjęcie ze strony www.filharmonia.pl

Jury dorocznej Nagrody Fundacji im. Karola Szymanowskiego obradujące w dniu 9 stycznia 2010 r. w Warszawie w składzie: Zofia Helman, Witold Karol Juchniewicz, Jan Krenz (przewodniczący), Zbigniew Pawlicki i Zdzisław Szakiewicz postanowiło Nagrodę im. Karola Szymanowskiego za 2009 rok przyznać Antoniemu Witowi za wybitne kreacje artystyczne rozsławiające muzykę Karola Szymanowskiego w kraju i na świecie, a zwłaszcza za nagrania kompletu Jego dzieł symfonicznych i wokalno-orkiestrowych.


KONCERTY * PŁYTY * KSIĄŻKI * WYSTAWY

Marzenia się spełniają


Kolejna płyta z tego cyklu zgłoszona do Grammy

Tytuł tej notatki, i zdanie: "Rok Szymanowskiego za nami, a strumyk płyt z nagraniami jego utworów nie wysycha", zapożyczyliśmy z recenzji ostatniego "krążka" NAXOS-u pióra K.Miklaszewskiego (Ruch Muzyczny Nr 23).

Ukazała się czwarta, ostatnia płyta z utworami symfonicznymi Karola Szymanowskiego nagrana, podobnie jak trzy poprzednie przez Orkiestrę Symfoniczną Filharmonii Narodowej pod dyrekcją jej kierownika artystycznego Antoniego Wita, (o poprzednich trzech na stronie fundacji: "Wybaczcie błędy autorowi", "Wyróżnienie dla nagrania Filharmonii Narodowej", "NAXOS na fali").
Idea nagrania kompletu utworów orkiestrowych K.Szymanowskiego powstała z inicjatywy Antoniego Wita w Roku Jubileuszowym - bez fanfar, werbli itp. A że strumyki płyną wolno i cicho, to z biegiem dni, z biegiem lat zapomnieliśmy...
A tu niespodzianka - komplet dzieł orkiestrowych wykonanych przez tych samych wykonawców - orkiestrę i chór, pod dyrekcją znakomitego artysty. Chciałoby się więc zawołać: a jednak się kręci! (a jednak płyną!).
Dobrze się stało, że Kacper Miklaszewski przypomniał o tym zdaniem, które zacytowaliśmy na wstępie.
Ostatni krążek NAXOS-u zawiera kilka utworów z wczesnych opusów (Uwertura koncertowa, I Symfonia F-moll, a także słynną Etiudę b-moll w opracowaniu orkiestrowym Grzegorza Fitelberga) oraz jedno z ostatnich dzieł K.Szymanowskiego - IV Symfonię (Koncertującą) op. 60, której wykonanie Antoni Wit powierzył Janowi Krzysztofowi Broji. Tak więc na listę znakomitych wykonawców (Artur Rubinstein, Tadeusz Żmudziński, Piotr Paleczny) wpisał się artysta zupełnie nowy. Jego Koncertująca, to również jego debiut płytowy! Powodzenia!

P.S. Antoni Wit ma jeszcze jedną płytę z tą samą orkiestrą, ale już dla innego wydawcy (Sony Classical): I i II Koncerty skrzypcowe K.Szymanowskiego z Frankiem Peterem Zimmermannem, laureatem Nagrody im. K.Szymanowskiego.


Opus magnum / opus vitae

Nagroda im. Jana Długosza przyznana!
Jury Nagrody pod przewodnictwem prof. Władysława Stróżewskiego przyznało tegoroczną nagrodę Teresie Chylińskiej za monografię p.t. "Karol Szymanowski i jego epoka".

Takie dzieło - mówił podczas uroczystości prof. Leszek Polony - wydarza się raz na dziesięciolecia. (...) Monografia Teresy Chylińskiej jest (...) pasjonującą opowieścią. Po pierwsze jest to epopeja Europy na granicy dwóch epok: epoki XIX-wiecznego mieszczaństwa, czy jeszcze ziemiańskiego salonu oraz XX-wiecznej epoki buntu mas, rewolucji i wojen światowych, bezkrytycznej fascynacji techniką, ale i zarazem rozbudzających nadziei na nowy świat.
W takie właśnie czasy (...) "rzucone" zostało życie Karola Szymanowskiego. (...) Intelektualne horyzonty Szymanowskiego wykraczały niepomiernie poza samą muzykę, obejmowały sztukę wszelkich epok oraz wiedzę humanistyczną w całej jej rozległości. Nikt dotąd nie ukazał postaci Karola Szymanowskiego, nurtujących go idei i przemyśleń, w tak wszechstronny i pełny sposób.
(...)Trzeba w tym miejscu przypomnieć także rolę, jaką odgrywał Szymanowski w życiu muzycznym odrodzonej, międzywojennej Polski, nie tylko jako kompozytor, ale i pisarz, wypowiadający się zarówno o muzyce, jak i problemach szeroko pojętej kultury.
Był "indywidualnością z gatunku duchowych przewodników" - powiada autorka w końcowych słowach monografii.

(z laudacji prof. Leszka Polonego)


To już piąty

W dniach 9 - 15 listopada odbędzie się w Krakowie, już po raz piąty, Festiwal Muzyki Polskiej. Organizatorzy - Stowarzyszenie Muzyki Polskiej i Polskie Radio S.A. - obie instytucje, ostatnio biedne jak mysz kościelna - zapewniły sobie możnego sponsora: Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo, w skrócie PGNiG.
Biednej również Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie przypadnie ważka rola - Orkiestra i Chóry będą towarzyszyć wybitnym artystom i dziełom.
Opera Wrocławska, która 9.XI. otwiera Festiwal operą K. Szymanowskiego Król Roger w inscenizacji Mariusza Trelińskiego z Andrzejem Dobberem w roli tytułowej, liczy na gorące przyjęcie krakowskich melomanów.
13.XI. w Filharmonii wystąpi Ivo Pogorelich - w programie Z. Noskowski, M. Karłowicz i Fr. Chopin.
14.XI. w Sali Złotej Filharmonii odbędzie się koncert uczestników Mistrzowskiego Kursu Wokalnego prof. Heleny Łazarskiej.
Przez cały tydzień muzyka będzie obecna w całym Krakowie - w Zamku Królewskim na Wawelu, czcigodnych murach Uniwersytetu i kościołach.
Już po Festiwalu, 27.XI., jako suplement, zabrzmi Szymanowski w wykonaniu japońskiej skrzypaczki Midori i Orkiestry Filharmonii pod dyrekcją Pawła Przytockiego.


XIV edycja Nagrody im. Karola Szymanowskiego

Fundacja im. Karola Szymanowskiego informuje, że termin nadsyłania zgłoszeń do Nagrody za 2009 rok upływa 30 listopada br.
Udokumentowane wnioski (kasety, nagrania, filmy, wykaz koncertów lub publikacji) zgłaszać mogą stowarzyszenia organizacje i instytucje muzyczne oraz sami zainteresowani.

Zgłoszenia prosimy nadsyłać na adres:
INSTYTUT MUZYKOLOGII UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO
ul. Krakowskie Przedmieście 32
00-325 Warszawa

z adnotacją: Nagroda im. Karola Szymanowskiego - dla Fundacji.

Fundacja im. Karola Szymanowskiego powstała w 1996 roku z inicjatywy wybitnych osobowości polskiego życia muzycznego z myślą o wszechstronnym promowaniu muzyki kompozytora.
Fundacja przyznaje raz do roku nagrodę za szczególne osiągnięcia estradowe, fonograficzne, prace badawcze i edytorskie.
Regulamin Nagrody, dotychczasowi laureaci i ich biogramy znajdują się pod odpowiednimi odnośnikami na stronie głównej.


KONCERTY * PŁYTY * KSIĄŻKI * WYSTAWY

Szymanowski w Paryżu

Szanowni Państwo!
Pragnę zaprosić wszystkich, którzy będa 15 i 16 listopada w Paryżu na koncerty zorganizowane dla promocji książki Didier van Moere Karol Szymanowski (Fayard 2008).
Będziemy bardzo wdzięczni za przekazanie tej informacji wszystkim zainteresowanym.
Dziękuję w imieniu swoim, autora książki oraz wszystkich wykonawców i organizatorów.

Elzbieta Zapolska-Chapelle
Śpiewaczka, członek-założyciel Stowarzyszenia Polskich Artystów Muzyków we Francji

15 Listopada o 16.30 w Salonie Fibert (43-45, rue St-Pétersbourg, Paryż) i 16 Listopada o 19.00 w Bibliotece Polskiej w Paryżu (Wyspa Św.Ludwika)
Koncert - Spotkanie z Didier van Moere wokół jego książki Karol Szymanowski (Fayard 2008), Prix des Muses 2009 i Nagroda Najlepszej Książki w dziedzinie Muzyki 2009 przyznanej przez Syndicat de la critique.
Udział wezmą:
Michel Le Naour, dziennikarz
Barbara Halska, fortepian
Beata Halska, skrzypce
Elisabeth Zapolska, mezzosopran
Michaël Wladkowski, fortepian


Kto to jest Alessandro Martinisi?

W minionym roku ukazały się dwie ważne prace poświecone Karolowi Szymanowskiemu - w Polsce, fundamentalna, liczaca 1500 stron , praca Teresy Chylińskiej (Szymanowski i jego epoka) i we Francji, nakładem Fayarda Karol Szymanowski autorstwa Didier'a van Moere'a.
W lipcu tego roku, we Włoszech, ukazał się obszerny esej publicysty, wykładowcy Uniwersytetu w Logano, poświęcony operze Karola Szymanowskiego Król Roger - Il sogno sognato di Karol Szymanowski. Autorem napisanego z pasją i znawstwem eseju jest właśnie Alessandro Martinisi.


Anderszewski z Szymanowskim jedzie do Ameryki


Piotr Anderszewski z siostrą Dorotą, skrzypaczką w Atmie.
Fot. Renata Piżanowska

W lutym 2010 roku Piotr Anderszewski wystąpi w Polsce (czy nie za rzadko?) ale już w kwietniu (9, 10, 11, IV) pianista wystapi z Filadelfijską Orkiestrą pod batutą Charles'a Dutoit'a z IV Symfonią Karola Szymanowskiego. Ponadto w nowojorskiej Carnegie Hall wykona Metopy. W amerykańskim tournee pianiście towarzyszą Iwona Sobotka - sopran (Słopiewnie i Pieśni księżniczki z baśni), skrzypek Henning Kraggerud (Mity na skrzypce i fortepian) oraz kwartet Balcewa z oboma kwartetami Szymanowskiego.
W maju Anderszewski, I.Sobotka, H.Kraggerud i kwartet Balcewa wystąpią w Wigimore Hall w Londynie.


Wybaczcie błędy autorowi

W notatce "Naxos na fali", prezentując dorobek tego zasłużonego wydawnictwa w promowaniu muzyki Karola Szymanowskiego w 2008 roku - I i II koncerty skrzypcowe, Nokturn i Tarantela, II i III symfonia (Pieśn o nocy), oraz utwory wokalno-instrumentalne: Stabat Mater, Veni Creator Litania do Najświętszej Marii Panny, zgubiliśmy nazwiska wykonawców, za co zostaliśmy surowo skarceni. Pełni skruchy kajamy się i podajemy co należy - ten krążek, nominowany do Grammy, nagrali: Iwonna Hossa (sopran), Ewa Marciniec (mezzosopran), Jarosław Bręk (baryton) z towarzyszeniem Orkiestry i Chóru Filharmonii Warszawskiej, pod dyr. A. Wita.


Książka Teresy Chylińskiej nominowana do Nagrody Długosza

Informujemy, że Jury Konkursu im. Jana Długosza w składzie prof. Leszek Polony, prof. Jerzy Wyrozumski, prof. Władysław Stróżewski, prof. Piotr Sztompka, prof. Jan Ostrowski, prof. Ryszard Nycz, podczas posiedzenia, które odbyło się 2 października 2009 roku w Krakowie, wytypowało 10 książek, które ubiegać się będą o statuetkę dłuta prof. Chromego. Wśród nich - książka Teresy Chylińskiej "Karol Szymanowski i jego epoka".


KONCERTY * PŁYTY * KSIĄŻKI * WYSTAWY

Zaproszenie

Muzeum Karola Szymanowskiego w Willi ATMA w Zakopanem
Oddział Muzeum Narodowego w Krakowie
Dyrektor: Zofia Gołubiew

Grupa Twórcza CASTELLO
Przewodniczący: Krzysztof Sadłowski
Dyrektor artystyczny: Małgorzata Janicka-Słysz

zapraszają na koncert "urodzinowy" Karola Szymanowskiego w sobotę, 10 października 2009 o godz. 18.00, do Muzeum Karola Szymanowskiego w Willi ATMA w Zakopanem, ul. Kasprusie 19.
Wystąpią: Izabela Matuła - sopran, Sebastian Szumski - baryton, Maria Rydzewska - fortepian.
W programie znajdą się pieśni Fryderyka Chopina, Mieczysława Karłowicza, Karola Szymanowskiego i... niespodzianki.
Koncert połączony będzie z promocją CD Izabeli Matuły i Marii Rydzewskiej, "Jesteśmy z pieśni" z liryką Karola Szymanowskiego, wydanej w lipcu 2009 przez Grupę Twórczą CASTELLO.

Wstęp wolny!


KONCERTY * PŁYTY * KSIĄŻKI * WYSTAWY

Szymanowski według Francuza

Książka Didier van Moere'a, "Karol Szymanowski", jest pierwszą monografią życia i twórczości kompozytora wydaną we Francji. Obszerna, licząca 695 stron praca, składa się z dziewięciu rozdziałów, ukazujących w układzie chronologicznym biografię kompozytora z wplecionymi w tok narracji prezentacjami jego utworów. Rozważania Autora osadzone są zawsze w realiach historycznych, kulturowych, ideowych i artystycznych epoki, w której kształtowała się osobowość Szymanowskiego. Książka zawiera ponadto katalog dzieł kompozytora oraz wykaz wybranych pozycji bibliograficznych.
O Szymanowskim pisano wiele. Lektura ksiązki Didier van Moere'a przekonuje, że życie i dzieło polskiego kompozytora można drążyć wciąż na nowo i ukazywać w nowym świetle, zwłaszcza, gdy dokonuje tego Autor o głębokiej kulturze humanistycznej, doskonale znający polską historię i polską muzykę, a zarazem patrzący na nią z europejskiego dystansu.
Didier van Moere, filolog i muzykolog, wykłada na Uniwersytecie Stendhal-Grenoble 3; ponadto jest stałym współpracownikiem czasopism "L'Avant-Scene Opera" i strony internetowej ConcertoNet.com. Od wielu lat zajmuje się badaniami nad dziełem Karola Szymanowskiego; zna język polski, uczestniczy w naszych konferencjach muzykologicznych i interesuje się naszym życiem muzycznym.

Didier van Moere, Karol Szymanowski, Paryż 2008, Librairie Artheme Fayard


Złota Gloria Artis dla Simona Rattle'a

Po raz pierwszy w Polsce, w Filharmonii Narodowej w Warszawie, w dniu 26 września wystąpią Berliner Philharmoniker z Simonem Rattle'm. Po raz pierwszy w Polsce jest również Simon Rattle uznawany przez polskie środowiska muzyczne za tego, który utorował drogę muzyce Szymanowskiego w Europie promując ze swoja ukochaną Birmingham Symphony Orchestra twórczość polskiego kompozytora. Rattle jest jedynym dyrygentem, który wykonywał i nagrał na płyty, z wyjątkiem II Symfonii, wszystkie dzieła symfoniczne Karola Szymanowskiego: Króla Rogera, III Symfonię /Pieśń o nocy/, IV Symfonię koncertującą, Harnasie, Stabatt Mater, I i II koncerty skrzypcowe, Litanię do Marii Panny, Miłosne pieśni Hafiza, Pieśni księżniczki z baśni.
Tylko Witold Rowicki nagrał absolutnie wszystko.
Sir Simon Rattle odbierze w Warszawie Złotą Gloria Artis.
Nieskromnie przypominamy, że uroczystość ta odbędzie się w 10 lat po tym (1999r.), jak Jury Nagrody im. Karola Szymanowskiego pod przewodnictwem prof. Heleny Łazarskiej przyznało Simonowi Rattle'owi Nagrodę im. Szymanowskiego za "odkrywcze interpretowanie dzieł Karola Szymanowskiego, wykonania koncertowe i płytowe, które przyczyniają się do pozyskiwania nowych wielbicieli muzyki kompozytora".


Fascynujący świat Szymanowskiego

Ukazała się kolejna recenzja książki Teresy Chylińskiej "Karol Szymanowski i jego epoka" pióra Józefa Opalskiego. Jest to interesujący przyczynek do triumfalnego pochodu Króla Rogera przez europejskie sceny operowe w tym roku.
Teresa Chylińska poświęciła życie dla zbadania osobowości Karola Szymanowskiego. Jej książka to ukoronowanie starań o docenienie jego geniuszu - pisze Józef Opalski.

Czym jest ta książka? Monografią - zapewne; owocem benedyktyńskiego wysiłku - także; ukoronowaniem 50 lat pracy nad twórczością wielkiego kompozytora - bezsprzecznie. Przede wszystkim jednak wyznaniem wiary i wielkiej fascynacji, które przez lata starań i wysiłków Teresy Chylińskiej doprowadziły do tego, że w ostatnim czasie Karol Szymanowski grany i wystawiany jest na całym świecie (...).
Książkę czyta się jednym tchem. Sylwetka kompozytora przedstawiona jest na tle epoki. Fakty z jego życiorysu przeplatają się z obrazami historii i kultury, fascynująca biografia połączona została z największymi nazwiskami artystów tworzących krajobraz kulturalny Polski i Europy pierwszej połowy XX wieku. Do tego styl autorki, jej krystaliczna polszczyzna, przemawiać będą nie tylko do miłośników muzyki, ale i literatury. (...)
Czyta się tę książkę jak powieść detektywistyczną. Przez bogactwo cytatów ma się często wrażenie, że oto Szymanowski opowiada sam o sobie. O swojej zawikłanej osobowości artystycznej i ludzkiej. W trakcie lektury wyłania się portret tego wielkiego artysty i niezwykłego człowieka obdarzonego na dodatek samoświadomością, której dostępują tylko nieliczni. (...)
Lata fascynacji Chylińskiej dziełem i osobowością Szymanowskiego sprawiły, że książka ta, "myślana" przez długi czas, stała się niebywałym dokonaniem, które dla rozszerzającego się coraz bardziej kręgu miłośników wielkiego kompozytora będzie dziełem fundamentalnym. (...)
To właśnie dzięki niej przede wszystkim trwa światowy festiwal utworów Szymanowskiego. (...)
Rzadko się zdarza, żeby znawca i miłośnik poświęcający życie dla ukazania światu walorów twórczości osobowości uwielbianego artysty miał tak wymierną satysfakcję z urzeczywistnionego dzieła. Teresa Chylińska ją ma. (...) Dobrze jest mieć świadomość własnego bogactwa.

"Dziennik" 14.08.2009


Zainteresowanie Szymanowskim nie słabnie

Po premierze Króla Rogera w Opera Bastille w Paryżu krytyka skupiła się na inscenizacji (według "Le Monde" Roger został "spartaczony" przez reżyserię), polscy krytycy i sprawozdawcy również nie szczędzili gorzkich słów autorowi inscenizacji.

"Największym grzechem Warlikowskiego jest to, że odarł Króla Rogera z poezji, zastosował zbytnią dosłowność, nie przystającą do klimatu muzyki. Szymanowski na to nie zasługuje. Nic więc dziwnego, że gdy reżyser wyszedł do końcowych ukłonów, powitało go gromkie i zdecydowane buczenie." (J.Marczyński, "Bastylia śpiewa po polsku", Rzeczpospolita).

"Jeśli kiedykolwiek będziemy wspominać paryskiego Rogera, to tylko za to, w jaki sposób został przygotowany muzycznie. Japoński dyrygent Kazushi Ono fenomenalnie poprowadził dzieło Szymanowskiego, wydobywając z partytury moc niuansów, szczegółów, przepięknie budując orkiestrowe kulminacje, inteligentnie współpracując z solistami. Ci zaś przeszli samych siebie. To była wymarzona obsada! Partię Rogera zaśpiewał Mariusz Kwiecień, który odnalazł się w niej idealnie, pokazując, jak wielkim jest śpiewakiem i aktorem zarazem. Niezrównana była Olga Pasiecznik, jako Roksana śpiewająca czysto, naturalnie, przejmująco. Śpiewacy dali z siebie wszystko pokazując, jak powabna wokalnie i pociągająca jest partytura Szymanowskiego. Cóż z tego, skoro dla reżysera nie miało to najmniejszego znaczenia. (...) Warlikowskiego nie interesuje libretto Iwaszkiewicza, trudno nawet powiedzieć, co go w tej operze pociąga. (...) Dla Warlikowskiego najważniejszy jest wątek homoerotyczny, na którym buduje cały spektakl. Tworzy spektakl na prymitywnych skojarzeniach - Pasterz, ów tajemniczy wysłannik, którego pojawienie się w królestwie Rogera wywraca świat do góry nogami, został ubrany w szaty podstarzałego, hippisowskiego geja, w T-shircie, dżinsach, defilującego z torebką, pomalowanymi na czerwono paznokciami stóp i dłoni. W kluczowej dla opery postaci nie ma nic frapującego i zagadkowego. Jest płytka i błaha, pusta...". (Jacek Hawryluk, "Triumf i klęska, czyli Król Roger w Paryżu", Gazeta Wyborcza)

"Tak, przyznaję, jestem "polskim betonem" (pisze Dorota Szwarcman na swoim blogu >Co w duszy gra<. Szwarcman nawiązuje w ten sposób do wypowiedzi Warlikowskiego z przedpremierowego spotkania, który miał się wyrazić, że "polski beton" i tak nie zrozumie jego wzniosłych idei. "No i miał słuszność. Tym bardziej, że idei tam nijakich nie było. Tymczasem muzycznie rzecz była zrobiona przepięknie. Kazushi Ono poprowadził całość tak płynnie i subtelnie, z takim wyczuciem, że muzyka rozkwita jak kwiat. Świetna orkiestra i chór, a soliści... po prostu marzenie. Genialna jak zwykle Olga Pasiecznik, chyba najlepsza Roksana w historii, a dla Mariusza Kwietnia rola Rogera będzie jedną z koronnych. (...) Muzycy otrzymali wielkie brawa, a reżyser został ostro wybuczany. W każdym razie "beton" był nie tylko polski. A ja jestem po prostu wściekła, ponieważ znów została zaprzepaszczona szansa. I znów wydarzyło się to Szymanowskiemu. Muzyka Rogera jest tak cudowna, ale jakość teatralna spektaklu odstraszy kolejnych widzów. A kto w Paryżu będzie miał szybko szansę zobaczyć prawdziwego Rogera..."

Nieścigani przez czas spojrzeliśmy raz jeszcze do doniesień popremierowych z Paryża. Zawód, że arcydzieło Szymanowskiego (zdaniem Mariusza Trelińskiego, który przywrócił polskiej scenie Króla Rogera opera Szymanowskiego jest najwybitniejszym polskim dziełem operowym), zawód, że dzieło zostało sknocone, szanse zaprzepaszczone. Sukces na jaki liczyliśmy, że Paryż, laboratorium, w którym dzieło dostaje blasku, certyfikat jakości, paszport "na wszystkie kraje świata" nie dokonał się.

"Kiedy prawie 3 tysiące miejsc w Opera Bastille... wypełniło się publicznością, trudno było dociec, czy premiera Króla Rogera jest wydarzeniem dla Francuzów czy dla Polaków. Nigdy nie widziałem na tej sali tylu rodaków... Trudno się dziwić temu zainteresowaniu. Żaden nasz utwór nie gościł na scenie Opera Bastille... Teraz Król Roger zagościł w jednym z najważniejszych teatrów Europy i jego premiera stała się prawdziwym triumfem Karola Szymanowskiego." (Bastylia śpiewa po polsku).

Gdy kilka dni później, 28 czerwca, zajmowaliśmy swoje miejsca w słynnej Operze licząca prawie 3 tysiące miejsc sala wypełniała się tak, jak na premierze. Nie brakowało też znakomitych gości z Polski, muzyków, krytyków, melomanów, których widujemy na koncertach w Filharmonii Narodowej, młodzieży z wycieczki do Francji, w programie której znalazło się przedstawienie w operze... z polską operą!...
I podobnie jak na premierze dotarło do nas z pierwszego balkonu buczenie nieśmiałe i zaraz ucichło. Długotrwałe oklaski były wyrazem uznania dla wykonawców - solistów, chóru i orkiestry.
Naszym zdaniem buczenie powinno pojawić się, gdy na scenę wchodzi odrażający typ - Pasterz Warlikowskiego - śpiewający swój hymn Mój Bóg jest piękny jako ja...


Źródło: Fotorzepa
Olga Pasiecznik w roli Roksany, Mariuszem Kwietniem jako Rogerem i Ericem Cutlerem jako Pasterzem


Tomasz Cyz (komisarz wystawy zorganizowanej przez Instytut Adama Mickiewicza "Piękny jako ja") próbuje na to pytanie odpowiedzieć: "Warlikowski oczywiście pyta o Pasterza. Co on wniósł do królestwa Rogera? To, co jest zabronione? Irracjonalnośc i podświadomość, które nosimy w sobie?" Spotkanie z Pasterzem odmienia Rogera i Roksanę, rodzi się dopiero mglisty domysł, że jest to coś innego niż to czego zabronili. Dopiero pod wpływem obcowania z tym człowiekiem ujawniają się pytania przeczucia coraz wyraźniej.
I wreszcie: "To jest podróż do wnętrza samego siebie w kierunku zniszczenia lub rozwoju, ku śmierci lub ku życiu wiecznemu." Warlikowski wskazuje też, "że nie ma łatwego rozwiązania dla tej opery, szczególnie dla tajemniczego finału. Ale wierzę w tę zagadkę, To, co jest najbardziej interesujące, musi być w pewien sposób niejasne."
I co odnalazł?
Zaraz po zakończeniu spektaklu gromkie brawa mieszały się z równie potężną falą buczenia. Jedno jest pewne: paryski Król Roger w reżyserii Krzysztofa Warlikowskiego nie daje spokoju"... (Tomasz Cyz, "Król Roger w Paryżu: przed premierą i już po...", Dwutygodnik)

Wystawa Instytutu Adama Mickiewicza towarzyszy operze Karola Szymanowskiego Król Roger w Paryżu (Opéra national de Paris), w Bregencji (Bregenzer Festspiele) i w Barcelonie (Gran Teatre del Liceu).


Aneks warszawski do paryskiej premiery Króla Rogera

Czym jest Król Roger?

Ludwik Erhardt: - (...) Czym jest Król Roger? Zapoznanym arcydziełem, stworzonym przez największego polskiego kompozytora po Chopinie wespół z wybitnym pisarzem? Utworem teatralnym ogniskującym myśli filozoficzne i prądy estetyczne pierwszych dziesiątków lat naszego wieku? Niezwykłym freskiem muzyczno-poetyckim ukazującym starcie idei chrześcijaństwa z antycznym pogaństwem? Amoże kolejną nieudaną próbą operową niedoświadczonego teatralnie Szymanowskiego? Na poły grafomańskim płodem początkującego poety wypełnionym pretensjonalnymi, manierycznymi stylizacjami? Pseudofilozoficznym bełkotem, w którym co chwila mówi się o jakiejś "tajemnicy"?
Odpowiedź na to pytanie wcale nie jest oczywista. Wszak nie bez powodu Roger po dziś dzień nie odniósł nigdzie takiego sukcesu, na jaki - zdaniem wielu - zasługuje.

Józef Kański: - Istotnie, mimo niewątpliwego sukcesu dyrygowanej przez Emila Młynarskiego prapremiery w warszawskim Teatrze Wielkim przed 74 laty i podobno jeszcze większego powodzenia przedstawionej inscenizacji w Pradze, nie wszedł Król Roger Szymanowskiego na trwałe do repertuaru teatrów operowych i przez czas dłuższy właściwie pozostawał w cieniu. (...)

Ludwik Erhardt: - (...) Jeżeli Króla Rogera uznaje się za arcydzieło, należy uszanować jego twórców, ich intencje i wizje zawarte w tekście utworu, w didaskaliach i komentarzach. (...) Wysiłek realizatorów powinien być skierowany na możliwie przystępne wyłożenie dzieła, wyjaśnienie środkami scenicznymi wszystkiego, co niezrozumiałe, przybliżenia widzowi i słuchaczowi myśli Iwaszkiewicza i Szymanowskiego. Przecież o coś im chodziło.

Józef Kański: - (...) wprowadzenie postaci Pasterza głoszącego nową (czy bardzo starą?) wiarę i jego późniejsza przemiana w patronującego wszelkiej radości życia Dionizosa - to już odbicie trudnych problemów własnego życia osobistego, ukrytych pragnień i marzeń samego kompozytora oraz jego librecisty. (...)

Ludwik Erhardt: - Chyba, żeby uznać, że inscenizatorów zafrapował podskórny wątek erotyczny, jaki na upartego można by w Rogerze odnaleźć. Nie jest tajemnicą, że Szymanowski i Iwaszkiewicz byli homoseksualistami, (...) i zgodnie z panującym w naszym teatrze obyczajem, pracę nad utworem rozpoczęli od wykreślenia didaskaliów i wszelkich wskazówek odautorskich. Nastepnie na ogołoconej w ten sposób partyturze zbudowali własne widowisko, z pomysłem Szymanowskiego i Iwaszkiewicza nie mające wiele wspólnego. To nie jest Król Roger Szymanowskiego/Iwaszkiewicza, lecz spektakl Trelińskiego/Kudlički na kanwie Iwaszkiewicza i do muzyki Szymanowskiego. (...)

Ruch Muzyczny Nr8, 16 IV 2000

Królewski spektakl Opery Narodowej

Byliśmy świadkami tajemniczego misterium. Wychodzimy z teatru poruszeni, nie bardzo jeszcze wiedząc, czym jest to nowe doświadczenie. To dobrze, gdyż wciąż jesteśmy - jak to ujęła w swym traktacie filozoficznym Szczeliny istnienia Jolanta Brach-Czaina - "kuszeni przez tajemnicę, pobudzeni jej przyciągającym promieniowaniem, któremu nie umiemy się oprzeć. Ożywieni niepokojem, natchnieni odwagą, omdlewający z przerażenia, zafascynowani - zawsze w niepewności. Pozostawieni wobec niewiadomego". To niewiadome popycha nas w stronę źródła - muzyki Szymanowskiego. (...)
Ponadczasowość odkryto też w Królu Rogerze. Sposób, w jaki przedstawiono tę operę, można nazwać receptą na sukces. (...) Młodzież zachwycona, akceptowała dzieło w całej okazałości. Sprzeczne opinie świadczą dzisiaj o powodzeniu. (...) Widowisko jest niezwykle barwne i wieloznaczne, urzeka mistycyzmem poetyckim (...) świadczy bowiem o wchodzeniu świata opery w nową rzeczywistość wzorców medialnych, o przekroczeniu utartych konwencji scenicznych i kodów przekazu, o zastosowaniu nowej estetyki scenicznej.(...)

Olga Deszko, Ruch Muzyczny Nr9, 30 IV 2000

Pułapka interpretacyjna

Mariusz Treliński: - (...) co jest największą pułapką interpretacyjną tej opery - próba racjonalnego wytłumaczenia zjawisk, które wymykają się naszemu doświadczeniu. Szymanowski wielokrotnie pisał o tym, że chce "zatopić w mrokach ostateczny sens i rozwiązanie tego dzieła i aktu trzeciego". Tę tajemnicę po prostu trzeba uszanować. Problem w tym, że teatr często bywa zbyt konkretny, szczególnie wtedy, gdy dotyka spraw metafizyki. (...)
Na szczęście istnieje cudowny język obrazów, znacznie bardziej pojemny, którym można mówić ze sceny. Problem tylko z racjonalistami, którzy chcą nazwać niewyrażalne. Często spłycano sens tej opery do konfliktu apolińsko-dionizyjskiego, a opera ta sięga znacznie dalej - mówi o przezwyciężeniu tego konfliktu, o zjednoczeniu przeciwieństw. To wszystko jest tam napisane - proszę dokładniej wczytać się w libretto. (...)
Ta opera w ogóle operuje parami przeciwieństw, miesza pojęcia nienawiść-miłość, bóg-diabeł, wreszcie mężczyzna-kobieta. Myślę, że powinniśmy otworzyć oczy na te problemy, zobaczyć, co dzieje się wokół nas i zrozumieć to, a nie banalizować problemów przesuwając je w obszar kultury masowej. Kultura masowa jest zbyt prostacka, by cokolwiek proponować. Ona jest jedynie krzywym zwierciadłem, która krzykliwie wyolbrzymia procesy autentyczne w nas zachodzące.(...)
Bagaż intelektualny Króla Rogera i jego na wskroś nowoczesna muzyka pozwalają sądzić, że to dzieło raczej należy do przyszłości niż przeszłości. Myślę, że jeszcze wciąż do niego nie dorośliśmy. Forma jest tylko naczyniem, w którym podaje się treść. (...)

Ruch Muzyczny Nr9, 30 IV 2000

Trudno nie zgodzić się z opinią naszych krytyków: myśl, że Król Roger może być ikoną gejów - jest niedorzeczna.


To już XXXII

Nie pierwszy raz, wspólnymi siłami, Towarzystwo Muzyczne im. Karola Szymanowskiego i Muzeum Karola Szymanowskiego ATMA w Zakopanem organizują lipcowy Festiwal Muzyki - Dni Muzyki Karola Szymanowskiego.
W programie Festiwalu koncerty i recitale Oktetu wokalnego "Octava" (18.07 - Galeria Orskiego), Anny Kijanowskiej /USA/ (19.07 - Willa "Atma"), Beaty Warykiewicz-Siwy i Joanny Domańskiej (20.07 - Willa "Atma"), Klaudii Kidoń /Dania/ (23.07 - Willa "Atma") i Anne Oland /Dania/ (23.07 i 24.07 - Willa "Atma"), Ayaki Meiwa /Japonia/ (25.07 - Willa "Atma"), Kameralistów Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia (26.07 - Miejska Galeria Sztuki), oraz posiady góralskie z Andrzejem Kosowskim - redaktorem naczelnym PWM Kraków (21.07 - Biała Izba Związku Podhalan) i wykład Knuda Kettinga - prezesa Towarzystwa im. C. Nielsena w Kopenhadze /Dania/ (23.07 - Willa "Atma").
Program koncertów komentować będzie Karol Rafał Bula - prezes Towarzystwa.


Muzyka Szymanowskiego jest dla mnie czymś w rodzaju narkotyku

23 czerwca 2009 o godz. 19.00 odbyło się w Instytucie Polskim w Wiedniu uroczyste wręczenie dorocznej Nagrody im. Karola Szymanowskiego, którą otrzymał w styczniu br. od Fundacji im. K. Szymanowskiego światowej sławy skrzypek Frank Peter Zimmermann. Uroczystość ta planowana uprzednio w kwietniu br. miała odbyć się w Ambasadzie Polskiej w dniu poprzedzającym koncert F.P.Zimmermanna z Filharmonikami Wiedeńskimi pod dyrekcją Simona Rattle'a w wielkiej sali Konzerthausu. Niestety artysta musiał spotkanie to odwołać.
Zgromadzoną 23 czerwca w sali koncertowej Instytutu publiczność powitała Dyrektor tej placówki, na pierwszym miejscu witając laureata i gratulując mu nagrody, która jest jednym jeszcze dowodem uznania, jakie powszechnie otacza kunszt i osiągnięcia światowej renomy skrzypka, Franka Petera Zimmermanna. Zapowiadając koncert i komentując wykonywany program podkreśliła aktualne i zbliżające sią rocznice dotyczące Fryderyka Chopina i Grażyny Bacewicz.

Następnie przewodnicząca jury, prof. Helena Łazarska wygłosiła laudację dotyczącą nagrodzonego. Obok krótkiego resumé dotyczącego drogi artystycznej Zimmermanna począwszy od początków jego nauki gry na skrzypcach aż do wielkich międzynarodowych sukcesów, dokonała ona charakterystyki jego wirtuozowskiego kunsztu. Wspomniała o licznych wykonaniach muzyki K.Szymanowskiego cytując te najważniejsze, które miały miejsce w ostatnich latach. Uzupełnieniem tych konkretów było przeczytanie wyjątków recenzji K. Miklaszewskiego, która ukazała się w maju br w Ruchu Muzycznym i analizowała w superlatywach płytowe nagranie dwóch koncertów skrzypcowych Szymanowskiego na koncercie w Filharmonii Warszawskiej pod dyrekcją A. Wita.

Po otrzymaniu nagrody Zimmermann raz jeszcze za nią podziękował, podkreślając jak wielkie ma ona dla niego znaczenie. Szymanowski od wielu lat jest jednym z jego najukochańszych kompozytorów i uważa że jest też jednym z największych twórców XX wieku. Trzeba mówić o nim nie jako najlepszym kompozytorze polskim PO Chopine, ale OBOK Chopina. Wspomniał o współpracy, a nawet przyjaźni z polskim pianistą Andreszewskim, u którego z podziwem oglądał wspaniałe trzytomowe dzieło Teresy Chylińskiej i żałował, że nie ma jego tłumaczenia. "Muzyka Szymanowskiego jest dla mnie czymś w rodzaju narkotyku. Jest równie bogata co nieodgadniona, nieustannie odnajduje się w niej nowe, fascynujące wątki i tematy".
Kiedy H. Łazarska zdradziła publiczności, że Zimmermann ofiarował pieniądze uzyskane z nagrody Polsce, artysta powiedział, że bez komplementów przyznaje, że czuje silny wewnętrzny związek z Polską i Polakami. Nie umie nawet wytłumaczyć, dlaczego ten kontakt jest tak szczególnie bliski. Bardzo pragnie znów zagrać w Polsce - może recitale z Andreszewskim.
Po tych słowach odbył się krótki koncert młodych wykonawców. W programie znalazły się następujące dzieła: Polonez-Fantazja Fryderyka Chopina w wykonaniu Piotra Kościka, Kwartet na 4 skrzypce Grażyny Bacewicz w wykonaniu studentów Uniwersytetu Muzycznego w Wiedniu: Anny Gutowskiej, Mateusza Kasprzaka, Krzysztofa Kokoszewskiego i Jacka Stolarczyka oraz pieśni K. Szymanowskiego w wykonaniu śpiewaczki hiszpańskiej, Any Puche Rosado z towarzyszeniem Marcina Kozieła. Uroczystość zakończył toast na cześć nagrodzonego i skromne przyjęcie.


Mój Bóg jest piękny jako ja


Rafał Bartmiński (Pasterz), reż. Mariusz Treliński. Opera Wrocławska 2008.
Zdj. M. Grotowski

Z Placu Bastylii docierają do nas coraz cieplejsze informacje. Możemy już, za Avant Scéne OPERA podać wykonawców paryskiej premiery Króla Rogera w inscenizacji Krzysztofa Warlikowskiego i pod kierownictwem muzycznym Kazushi Ono. Króla Rogera kreować będą Mariusz Kwiecień i Scott Hendricks, ten sam, który partię Rogera zaśpiewa na Festiwalu w Bregencji w Austrii. Dalej: Roksana - Olga Pasiecznik, Edrisi - Stefan Margita, Pasterz - Eric Cutler, Archireios - Wojtek Smilek, Diaconissa - Jadwiga Rappé.
Premiera 18 czerwca. Następne przedstawienia: 20, 23, 25, 28, i 30 czerwca, ostatnie 2 lipca.


Projekt scenografii w Operze Bastille. Paryż 2009.
E. Bauer

Dzięki uprzejmości wydawcy i redaktora naczelnego p. Michała Pazdry otrzymaliśmy specjalne wydanie Avant Scéne OPERA poświęcone operze Karola Szymanowskiego na scenie Opery Narodowej w Paryżu.
Wydawca już na stronie tytułowej informuje, że to szczególne wydanie zostało opracowane pod redakcją p. Didiera van Moer'a, znawcę muzyki polskiej, szczególnie muzyki Karola Szymanowskiego, autora wielkiej, wydanej w 2008 roku przez oficynę Fayarda monografii polskiego kompozytora. W publikacji znajdujemy również nazwiska polskich autorów m.in. Teresy Chylińskiej. Ale, to co nas zaskoczyło, to ikonografia zdobiąca zeszyt i rubryka pt. "Le Roi Roger a traver le monde (1926 - 2009)".
Kilka zdjęć publikujemy. Nie sposób oprzeć się przeglądowi pochodu Króla Rogera przez Europę i obie Ameryki.

Daniel Rigosa (Archireios), Cristina Anghelikova (Roksana),
reż. Krzysztof Zanussi. Teatro Massimo, Palermo 1992.
Arch. Teatru

Brigitte Hahn (Roksana), James Johnson (Roger), Douglas Nasrawi (Edrisi), reż. Johannes Schauf. Opera Amsterdam 2000.
Zdj. H.&C.B. aus.

Wojciech Drabowicz (Roger) i Adam Zdunikowski (Pasterz),
reż. Mariusz Treliński, Teatr Wielki, Warszawa 2000.
Zdj. I. Multarzyński

Felicity Lott (Roksana) i Gregory Dampsey (Roger),
reż. Anthony Besh, Londyn, 1976.
Arch. Opery

Pavlo Tolstoy (Pasterz) i Andrzej Drobber (Roger). Festiwal w Edynburgu, reż. Mariusz Treliński, 2008.
Zdj. M. Grotowski

Wojciech Drabowicz (Roger), Elżbieta Szmytka (Roksana), Agnieszka Zwierko (Diakonissa),
reż. Yannis Kokkos, Teatro Massimo, Palermo 2005.
Arch. Teatru


"Król Roger" w Theater Bonn


Foto.: www.theater.bonn.de

Opera Król Roger Karola Szymanowskiego została wystawiona na kolejnej europejskiej scenie. 10 maja 2009 roku premiera wybitnego dzieła polskiego kompozytora stała się jednym z wydarzeń sezonu artystycznego 2008/2009 w Teatrze Operowym w Bonn. Reżyserem niemieckiej wersji spektaklu jest Hans Hollmann, a towarzyszącą solistom Beethoven Orchester Bonn dyryguje Stefan Blunier. Partię Rogera śpiewa Mark Morouse, w rolę Roxany wcieliła się Asta Zubaite. Ponadto występują: Mark Rosenthal (Edrisi), George Oniani (Pasterz), Ramaz Chikviladze (Archiereios) i Anjara I. Bartz (Diakonissa). Opera jest wystawiona w języku polskim z niemieckimi napisami. Ciekawostką jest, że tytuł opery w niemieckim tłumaczeniu brzmi Der König und der Hirte, czyli "Król i Pasterz".
Od czasu nagrania dokonanego przez brytyjskiego dyrygenta Simona Rattle'a, Król Roger Karola Szymanowskiego odnosi kolejne spektakularne sukcesy na światowych scenach. Inscenizacja opery w reżyserii Mariusza Trelińskiego, wystawiona w lipcu 2008 roku w Teatrze Maryjskim w Petersburgu pod batutą Walerego Giergijewa, była jednym z najciekawszych wydarzeń zeszłorocznego Międzynarodowego Festiwalu w Edynburgu. W tym roku planowana jest także inscenizacja Krzysztofa Warlikowskiego w Operze Paryskiej oraz premiera w Austrii.
Kolejne przedstawienia w Theater Bonn: 16 maja, 23 maja, 5 czerwca, 14 czerwca, 21 czerwca, 24 czerwca.


KONCERTY * PŁYTY * KSIĄŻKI * WYSTAWY

Mistrzowskie nagranie

Rok Karola Szymanowskiego (2007) owocuje wartościowymi, wręcz zaskakująco znakomitymi dziełami. Do dzieł wybitnych należy zaliczyć nagrane w Warszawie przez Franka Petera Zimmermanna oba koncerty skrzypcowe Karola Szymanowskiego. Niecierpliwie czekaliśmy na to nagranie. I oto jest! I Koncert skrzypcowy op.35, i II Koncert skrzypcowy op.61, Frank Peter Zimmermann, Orkiestra Filharmonii Narodowej w Warszawie pod dyr. Antoniego Wita i... Stradivari.
Ta cudowna płyta ukazała się w edycji Sony Classical.

UWAGA: dobroczyńcy są wśród nas!

Poznańska Fundacja SIGNUM, założona przed siedmiu laty przez Hannę i Jarosława Przyborowskich w nabytym na dwadzieścia lat Campo San Polo w Wenecji wernisażem wystawy "Obudź się i śnij" rozpoczęła swoją działalność zagranicą. Miło nam, że pośród bogatej kolekcji, gromadzonej przez Państwa Przyborowskich, znalazło się miejsce na pokaz zarejestrowanych fragmentów opery Karola Szymanowskiego Król Roger z wrocławskiej inscenizacji Mariusza Trelińskiego.
Dziękujemy!

Wyróżnienie dla nagrania Filharmonii Narodowej

Prestiżowy brytyjski periodyk muzyczny "BBC Music Magazine" tytuł "Month's Choice" w kategorii orkiestrowej przyznał wyróżnienie nagraniu utworów Karola Szymanowskiego w wykonaniu Chóru i Orkiestry Filharmonii Narodowej pod dyrekcją Antoniego Wita. Zespołom towarzyszą na płycie soliści: Wiesław Ochman (tenor), Alexander Pinderak (tenor) i Ewa Marciniec (alt). Nagrodzony album został wydany w lutym 2009 roku przez wytwórnię Naxos i jest czwartą płytą z serii wszystkich dzieł orkiestrowych i oratoryjnych Karola Szymanowskiego, realizowanej przez Filharmonię Narodową z okazji Roku Karola Szymanowskiego 2007. Nagranie zawiera Muzykę do baletu-pantomimy Harnasie op. 55 na tenor solo, chór i orkiestrę, Muzykę do pantomimy Mandragora op. 43 oraz Kniazia Patiomkina op. 51. W najbliższym czasie ukaże się ostatnia, piąta płyta, na której zarejestrowane zostały: I Symfonia op. 15, IV Symfonia Koncertująca op. 60 na fortepian i orkiestrę, Etiuda fortepianowa b-moll op. 4 nr 3 (opracowanie na orkiestrę Grzegorza Fitelberga) i Uwertura koncertowa op. 12 Karola Szymanowskiego.

Źródło: BBC Music Magazine

Pięciogwiazdkowy Royal String Quartet

Płyta "Szymanowski i Różycki" (Hyperion 2009) kwartetu Royal String Quartet w lutowym wydaniu magazynu BBC Music została płytą miesiąca! Była odznaczona największą z możliwych ilością gwiazdek - pięć na pięć. Świetne recenzje można też przeczytać w Daily Telegraph, Stradzie oraz na stronach The Sunday Times. Ostatnio pięć gwiazdek przyznał płycie też Guardian. To pierwsza zagraniczna płyta tego kwartetu.
Znalazły się na niej: K. Szymanowski - I Kwartet C-dur op. 37, II Kwartet op. 56, L. Różycki - Kwartet d-moll op. 49.
Kwartet tworzą: Izabella Szałaj-Zimak - I skrzypce, Elwira Przybyłowska - II skrzypce, Marek Czech - altówka, Michał Pepol - wiolonczela.

Royal String Quartet wystąpi 23 kwietnia w Filharmonii Narodowej. W programie znajdą się: Kwartet smyczkowy a-moll op. 13 Mendelssohna, I Kwartet smyczkowy C-dur op. 37 Szymanowskiego, Kwartet smyczkowy F-dur op. 96 Amerykański Dvoraka. Początek koncertu o godz. 18.

Pokłosie Roku

DUX: jeszcze jedna płyta - pokłosie Roku Karola Szymanowskiego - I i II Koncert skrzypcowy Karola Szymanowskiego w wykonaniu Aleny Baevej z towarzyszeniem Filharmonii Opolskiej pod dyrekcją Bogusława Dawidowa.
Aleny Baevej (1985) związki z Polską zaczęły się w 2000 roku na II Międzynarodowym Konkursie Skrzypcowym im. Tadeusza Wrońskiego - młodziutka Baeva zdobyła wówczas I nagrodę za najlepsze wykonanie sonaty Bacha i Chiaccony Belli Bartoka. Rok później skrzypaczka - na XII Międzynarodowym Konkursie skrzypcowym im. H. Wieniawskiego - zdobyła złoty medal i szereg nagród specjalnych za najlepsze wykonanie współczesnego utworu skrzypcowego.

Szymczewska w Atmie

Agata Szymczewska (skrzypce), laureatka I nagrody Międzynarodowego Konkursu im. H. Wieniawskiego i Justyna Danczowska (fortepian) - w Muzeum Karola Szymanowskiego "Atma" w Zakopanem.
Koncert z okazji 72 rocznicy śmierci K. Szymanowskiego.
W programie: utwory Karola Szymanowskiego, Ernesta Chaussona i Maurycego Ravela.

Powrót Dionizosa

Pod tym tytułem, już w postaci książkowej ukazał się - wcześniej drukowany we fragmentach na łamach Zeszytów Literackich esej Tomasza Cyza "Powroty Dionizosa, Król Roger według Szymanowskiego i Iwaszkiewicza".
Andrzej Chłopecki, aktualnie krytyk muzyczny "Tygodnika Powszechnego", tak pisze o eseju T. Cyza: "Jak to się czyta? Niby jednym haustem. Niby. Kończymy lekturę eseju ukontentowani i mówimy sobie - zaraz, zaraz, jak to naprawdę jest, jak to naprawdę brzmi? (...) To trzeba jeszcze raz po tej lekturze wysłuchać, może obejrzeć, przemyśleć na nowo?"
W tym pytaniu coś jest, a okazji do obejrzenia Rogera w tym roku nie zabraknie: w Paryżu, Bregancji, we Wrocławiu (również Hagith)...

* * *

"Nasz człowiek" w Metropolitan Opera, Mariusz Kwiecień, w rozmowie z Jackiem Hawrylukiem na antenie TVP Kultura zwierzył się, że przygotowuje się do roli Rogera w operze Karola Szymanowskiego. "Jestem już w połowie drogi. To bardzo trudna rola, ale Roger mi mówi: musisz mnie zrobić mój Kwietniu".
Paryska premiera Króla Rogera w inscenizacji Krzysztofa Warlikowskiego odbędzie się 18 czerwca w Opera Bastille.


A więc to już siódmy?

Cztery lata temu notkę o Międzynarodowym Konkursie im. Karola Szymanowskiego w Łodzi zatytułowaliśmy "Szósty... i co dalej?". Nasze wątpliwości o rozwój i losy konkursu dzieliliśmy z krytykiem Ruchu Muzycznego p. Witoldem Paprockim. Pisał: "Nie sposób wszakże pominąć pewnego, niepokojącego zjawiska, które nasila się z każdym kolejnym konkursem, mianowicie nie wystarczającej reklamy - co sprawia, że w przesłuchaniach coraz rzadziej uczestniczą muzycy z Europy zachodniej i spoza naszego kontynentu. W tym roku mieliśmy do czynienia właściwie z pojedynkiem Polski przeciwko państwom byłego Związku Radzieckiego. (...) Źle by się działo, gdyby konkurs ograniczył swój zasięg. Wszak twórczość Karola Szymanowskiego ma znacznie większą siłę oddziaływania i uchodzi za niekwestionowane dobro kultury światowej."
Witold Paprocki swój artykuł w Ruchu Muzycznym opatrzył tytułem: "Konkurs prowincjonalny".
Minęły cztery lata. Czy zanosi się na przełom?
Z okazji VI Międzynarodowego Konkursu im. Karola Szymanowskiego przypomnieliśmy, że organizatorem konkursu jest jedno z najstarszych towarzystw muzycznych w Polsce, powstałe jeszcze w czasach zaborów - Łódzkie Towarzystwo Muzyczne. W latach sześćdziesiątych ub. stulecia obrało na swego patrona jednego z największych polskich kompozytorów.
Tymczasem konkurs się kurczy, słabnie. Jakaś prowincjonalna przyducha sprawia, że zamiera.
VII Międzynarodowy Konkurs im. Karola Szymanowskiego w tym roku zostanie "rozegrany" w dwóch dyscyplinach: skrzypiec i śpiewu solowego. Śpiew powraca więc po czterech kolejnych edycjach do łask.
Tegoroczna edycja ma wielu współorganizatorów: Akademia Muzyczna im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów, Filharmonia Łódzka im. Artura Rubinsteina. Patronują same znakomitości: minister kultury i dziedzictwa narodowego p. Bogdan Zdrojewski, wojewoda łódzki p. Jolanta Chełmińska, marszałek województwa p. Włodzimierz Fisiak i, naturalnie, prezydent Łodzi p. Jerzy Kropiwnicki - po prostu grzech bogactwa. Ale kto daje pieniądze!
Bez pieniędzy nie ma wykonawców z całego świata, nie ma zagranicznych jurorów, nie ma wysokich nagród, nie ma promocji, nie ma, nie ma...
A za pieniądze i ksiądz się modli!
Konkurs odbędzie się w dniach 27 listopada - 5 grudnia w 2009 roku.


Wieczór w Atmie

12 marca 2009 o godz. 17.00 odbył się koncert z cyklu "Mistrz i uczeń".
Wykonawcy: uczniowie i nauczyciele Państwowej Szkoły Muzycznej I i II st. w Nowym Targu.
W programie znalazły się utwory: Karola Szymanowskiego, Mieczysława Karłowicza, Grażyny Bacewicz, Fryderyka Chopina, Witolda Friemanna, Emila Młynarskiego, Henryka Wieniawskiego.


NAXOS na fali

AntoniWit, szef warszawskich filharmoników, oferuje nam kolejną swoją płytę z utworami Karola Szymanowskiego: Harnasie, Mandragora, Kniaź Piotiomkin z Orkiestrą i Chórem FN oraz Wiesławem Ochmanem w roli harnasia. Płyta ukazała się nakładem NAXOS-u. Przed laty, w końcu ubiegłego stulecia (1989)) Harnasie i Mandragora i dodatkowo Etiuda E-mol, op.4, również w edycji NAXOS-u, ale pod batutą Karola Stryji. Stryja nagrał, również dla tej samej firmy fonograficznej Króla Rogera, I i II Symfonię, Pieśni. W sumie doliczyliśmy się, że na przełomie wieków NAXOS wydał ok. 15 płyt z utworami Karola Szymanowskiego. Piękna kolekcja!
Już w tym stuleciu NAXOS wydał oba koncerty I i I skrzypcowy Karola z Atmy, (Ilia Kaler - skrzypce), II i III symfonie Pieśń o nocy (Ryszard Minkiewicz - tenor), a także Stabat Mater, Veni Creator, Litania do Marii Panny, Demeter, Penthesilea - wszystkie z Chórem i Orkiestrą Filharmonii Narodowej pod dyrekcją Antoniego Wita.
Tytuł tej notatki zapożyczyliśmy, nieco go parafrazując, z magazynu "qobuz" z bardzo fachowym szkicem o Szymanowskim Frederico Castello: "Karol Szymanowski. La Pologne en effervescene". Dopiero po latach - pisze F. Castello - dzieło Polaka, Karola Szymanowskiego, wzbudziło zainteresowanie wielu renomowanych szefów orkiestr, solistów, śpiewaków.
Święta prawda.
Idąc tym tropem, w Austrii, nad Jeziorem Bodeńskim na Bregenzer Festspiele (od 23 lipca do 1 sierpnia) zagości Król Roger. Spektakl w inscenizacji Dawida Pountey'a i pod batutą Sir Marka Eldera, w roli Rogera wystąpi Scott Hendricks, Roksany - Anne Shwanewilms, Pasterza - Will Hartmann. Polski akcent, to udział zespołu Camerata Silesia i Chóru Polskiego Radia w Krakowie.
Ponadto na Festiwalu w Bregencji zostaną wykonane Pieśni miłosne Hafiza op.26, II Symfonia (Pieśń o nocy) op.27, IV Symfonia (Symfonia koncertująca) op.60 oraz Stabat Mater op.53. Doprawdy imponująca ilość wykonań na jednym festiwalu!
Z niecierpliwością czekamy na premierę Rogera w Opera de Paris Bastille. Premiera już 18 czerwca, następne spektakle 20, 23, 25, (28 - przedpołudniowe), 30 czerwca. Ostatnie przedstawienie 2 lipca. Obsada! Palce lizać!
Wiemy, że Król Roger w listopadzie wybiera się również do Hiszpanii...


Nad pięknym, modrym Dunajem...

Polska skrzypaczka Joanna Mądroszkiewicz i austriacki pianista Paul Gulda nagrali dzieła wszystkie na skrzypce i fortepian Karola Szymanowskiego. Są to: Sonata z opusu 9, Romance op.23, Nocturn i Tarantella op.28, Mity op.30, Kołysanka d'Aitacho Enia op.52 i Trzy Kaprysy Paganiniego op.40.
Płytę wydała niemiecka firma fonografoczna MDG. Joanna Mądroszkiewicz ma w swoim dorobku jeszcze jedną płytę wydaną przez MDG - Henryk Wieniawski - Polonaise brillante.


Nad wodą wielką i czystą

W Lozannie, w tamtejszym Konserwatorium, uroczyście odsłonięto rzeźbę - głowę Karola Szymanowskiego dłuta znakomitej naszej artystki Zofii Wolskiej. Rzeźba jest darem Polski dla Lozanny. W uroczystości udział wzięli: dyrektor Konserwatorium Pierre Wavre, wnuk ukochanej siostrzenicy kompozytora - Krystyny, Karol Juchniewicz i miejscowi notable. Radca wydziału kultury m. Lozanny Silvia Zamora i ambasador RP w Szwajcarii Jarosław Starzyk odsłonili rzeźbę Karola Szymanowskiego. Napis na rzeźbie głosi, że polski kompozytor, autor najsłynniejszej polskiej opery Król Roger, zmarł w 1937 roku w Clinique du Signal w Lozannie.

W okolicznościowym koncercie, który odbył się w sali Konserwatorium, pianista Rafał Aleksander Łuszczewski wykonał utwory J. I. Paderewskiego, F. Chopina i K. Szymanowskiego, w tym słynną Etiudę b-moll; tę słynną etiudę, którą tak zachwycał się Paderewski, a Szymanowski te zachwyty tak skomentował: "Fatalnie jest już w tak młodym wieku skomponować swoją IX Symfonię".
Dodajmy nie bez goryczy i zdumienia, że uroczystość ta miała odbyć się w Roku Karola Szymanowskiego, dwa lata temu. Co zatem się stało, że obchody Roku Szymanowskiego (2007), zostały przeniesione na rok 2009, w 90. rocznicę nawiązania stosunków dyplomatycznych polsko-szwajcarskich? To pytanie dedykujemy ministerstwom spraw zagranicznych i kultury.

* * *

Post Scriptum

Z dużym opóźnieniem dotarł do nas egzemplarz "Naszej Gazetki" (Polnische Zeitschrift in der Schweiz) ze szczegółowym opisem uroczystości przekazania Daru Polski dla Lozanny - popiersia Karola Szymanowskiego. "Nasz człowiek", obecny na uroczystości nie miał pełnej wiedzy o uczestnikach tej ceremonii - tym samym w naszej notatce "Nad wodą wielką i czystą" zabrakło istotnej informacji, tej mianowicie, że spiritus movens, inicjatorem podarowania popiersia polskiego kompozytora Konserwatorium w Lozannie w Roku Karola Szymanowskiego, był ówczesny ambasador RP, Janusz Niesyto a także, że sponsorem pięknej rzeźby Szymanowskiego był p. Jerzy Starak, Prezes Spectra Holding.
Naprawiając błąd cytujemy za "Naszą Gazetką":
"(....) W uroczystości wzięło udział 120 osób - w tym przedstawiciele władz miejskich i kantonalnych, członkowie korpusu CD, b. ambasador Szwajcarii w Warszawie p. Jean-Olivier Quniche, ambasador Janusz Niesyto z małżonką, Patryk Starak (syn sponsora), oraz Karol Juchniewicz (prawnuk córki Karola Szymanowskiego), szwajcarskie media oraz Polonia".
Spieszymy jednak sprostować oczywisty błąd NG - Karol Juchniewicz nie jest prawnukiem córki Karola Szymanowskiego. Jest prawnukiem! ale siostry kompozytora - Zofii Szymanowskiej.

* * *

Kanon Chylińskiej

Drugi powód, dla którego powracamy do sprawy: w tym samym numerze "Naszej Gazetki" ukazał się wywiad p. K.Romana Czekaja z Teresą Chylińską z okazji wydania przez Musica Iagellonica jej trzytomowej biografii pt. "Karol Szymanowski i jego epoka". Z obszernego i interesującego wywiadu nasze szczególne zainteresowanie wzbudziło pytanie siódme:
"Czy zechciałaby Pani podać listę kompozycji Katota (Szymanowski), które powinny się znaleźć w repertuarze koncertów abonamentowych każdej poważnej filharmonii?
- "Odpowiedź na to pytanie będzie z konieczności rodzajem podzielnia się z moimi marzeniami. No cóż, każda filharmonia powinna wiedzieć o istnieniu III Symfonii "Pieśń o nocy", IV Symfonii koncertującej na fortepian i orkiestrę; z pieśni na głos i orkiestrę powinny wiedzieć o Pieśniach miłosnych Hafiza, Pieśniach księżniczki z baśni, Pieśniach muezina szalonego i Słopiewniach, o Litanii do Marii Panny.
Teatrom operowym nie trzeba zachwalać Króla Rogera - to dzieło już zawładnęło na całym świecie wyobraźnią dyrygentów i reżyserów. Polecać natomiast trzeba nadal wspaniały fresk taneczny jakim jest balet Harnasie, utwór stanowczo zbyt rzadko wykonywany. Miłośnikom muzycznych niespodzianek i ciekawostek warto podsunąć błahostkę, ale jakże uroczą operetkę Loteria na mężów(...). Skrzypkowie na całym świecie znają i grają arcydzieła Szymanowskiego Mity, ale warto by sięgnęli po Kaprysy Paganiniego i inne miniatury. Minął szczęśliwie czas nieznajomości wielkiej fortepianowej twórczości - wystarczy przejrzeć nagrania Metop, Sonat, Mazurków, Etiud i Preludiów pianistów ze wszystkich zakątków świata.
Inaczej ma się sprawa popularności pieśni. Szymanowski był, bez wątpienia, jednym z największych liryków wokalnych XX wieku. Nie jestem specjalistką od muzycznego marketingu, wydaje mi się jednak, że bezcenne są takie prezentacje, jak kompletne nagranie wszystkich pieśni Szymanowskiego, dokonane z inicjatywy holenderskiej pianistki Reinild Mees przez czwórkę doborowych śpiewaków."
Naszym zdaniem, a nie jesteśmy w tym poglądzie odosobnieni, że "kanon Chylińskiej", jak to sobie na swój prywatny użytek nazwaliśmy, powinien obowiązywać również w kraju. Niestety, na palcach jednej ręki można policzyć te orkiestry symfoniczne, które w swoim repertuarze mają "kanon Chylińskiej". Dotyczy to dyrygentów jak i solistów.

 


Loteria na mężów... trwa!

Nadzwyczaj sprawnie i zdumiewająco szybko Polskie Wydawnictwo Muzyczne wydało partyturę "Loterii na mężów" - brakujące ogniwo Dzieł Wszystkich Karola Szymanowskiego, którą także planowano wydać w Roku Karola Szymanowskiego, podobnie jak planowano wydanie fundamentalnej pracy Teresy Chylińskiej "Karol Szymanowski i jego epoka".
Potwierdza się brechtowskie "człek chętniej sprzyja dobru niźli złu, ale warunki nie sprzyjają mu".


Ad multos annos

Wanda Wiłkomirska, diament w koronie polskiej wiolonistyki, obchodziła w Filharmonii Narodowej w Warszawie osiemdziesięciolecie swoich urodzin. W tej Filharmonii, wówczas pod dyrekcją Witolda Rowickiego, była etatową solistką, z tą Filharmonią, z którą odwiedziła wszystkie miejsca na świecie i tym dyrygentem, nagrała wszystkie skrzypcowe utwory Szymanowskiego!
Wanda Wiłkomirska jest pierwszą laureatką Nagrody im. Karola Szymanowskiego (1997). W czasie jubileuszowych uroczystości w Warszawie Prezes Zarządu Fundacji Witold Juchniewicz, wręczył Jubilatce wieczne pióro z kolekcji "Karol Szymanowski".


Frank Peter Zimmermann laureatem Nagrody
Fundacji im. Karola Szymanowskiego

Decyzją Jury dorocznej Nagrody Fundacji im Karola Szymanowskiego obradującego w dniu 10 stycznia 2009 roku w Warszawie, w składzie: Jacek Berwaldt, Teresa Chylińska, Zofia Helman, Witold Karol Juchniewicz, Helena Łazarska (przewodnicząca) i Zdzisław Szakiewicz Nagrodę im. Karola Szymanowskiego za 2008 rok otrzymał Frank Peter Zimmermann za wybitne kreacje dzieł skrzypcowych Karola Szymanowskiego, za bezprecedensowe promowanie jego koncertów skrzypcowych w Europie i na świecie.


Uwaga Ważne

W lutym 2004r. Zarząd Główny Polskich Artystów Muzyków powołał do życia Fundację "Dom Muzyja Seniora". Fundacja otrzymała w darze działkę budowlaną, projekt architektoniczny oraz poważne wsparcie finansowe na pokrycie dalszych kosztów udzielone m.in. przez Chór i Orkiestrę Filharmonii Narodowej, Narodową Orkiestrę Symfoniczną Polskiego Radia, Polską Orkiestrę Radiową, Sinfonię Varsovię, Rafała Blechacza, Ewę Biegas, Grażynę Brodzińską, Ewę Bukojemską, Andrzeja Dąbrowskiego, Kazimierza Gierżoda, Mariana Gołębiowskiego, Grupę MoCarta, Krzysztofa Jakowicza, Wojciecha Kilara, Izabellę Kłosińską, Kazimierza Korda, Annę Lubańską, Alicję Majewską, Jerzego Maksymiuka, Ewę Michnik, Anne-Sophie Mutter, Jerzego Noworola, Wiesława Ochmana, Krzysztofa Pendereckiego, Ewę Podleś, Jerzego Połomskiego, Wojciecha Rajskiego, Jadwigę Rappe, Piotra Rubika, Irenę Santor, Jerzego Semkowa, Reginę Smendziankę, Stanisława Skrowaczewskiego, Dariusza Stachurę, Aleksandrę Stokłosę, Antoniego Wita, Zbigniewa Wodeckiego, Stefana Wojtasa, Tadeusza A. Żera; przez Bank BPH, Bank Gospodarki Żywnościowej, BRE Bank, Fundację Kronenberga-cityhandlowy, Fundację Kultury, Stowarzyszenie Autorów ZAiKS, Stowarzyszenie Polskich Artystów Muzyków oraz Związek Stowarzyszeń Artystów Wykonawców STOART.
Z wielką radością informujemy, że laureat tegorocznej Nagrody im. K.Szymanowskiego - Frank Peter Zimmermann swoją pieniężną nagrodę przekazał na Dom Muzyka Seniora!

* * *

Z Fundacji Domu Muzyka Seniora otrzymaliśmy pismo: "Z ogromną radością odebraliśmy wiadomość o państwa inicjatywie wskazania Fundacji Dom Muzyka Seniora jako odbiorcy darowizny laureata Nagrody im. Karola Szymanowskiego p. Franka Petera Zimmermanna. Sprawia nam ogromną satysfakcję fakt poparcia przez szanowne Jury inicjatywy budowy domu opieki dla artystów muzyków i osób zawodowo związanych ze środowiskiem muzycznym, którzy ze względu na trudy życia wieku podeszłego wymagają fachowej pomocy. Mamy nadzieję, że determinacja Zarządu Fundacji wsparta społecznym poparciem zaowocuje rozpoczęciem budowy już w niezbyt odległym terminie."

Zofia Wit
Prezes Zarządu Fundacji

 

 


Szymanowski po francusku

Ukazał się kolejny numer "Musicology Today" pod redakcją prof. Zofii Helman, poświęcony twórczości Karola Szymanowskiego. Wydawcą jest Instytut Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego i Sekcja Muzykologów Związku Kompozytorów Polskich. Teksty w języku angielskim i francuskim.


Atma działa

Miniony rok był dla Muzeum Karola Szymanowskiego w Zakopanem szczególnie udany. Wprawdzie zapowiedzi, że do muzeum wejdzie "technika audio-wizualna" pozostały zapowiedziami, ale kustosz Atmy nie szczędził wysiłków by w Atmie nie zabrakło muzyki! Na zakończenie roku świetny Koncert Sylwestrowy: Kaja Danczowska i jej córka Justyna wystąpiły w programie z utworami Wieniawskiego, Schuberta, Kreislera, Granadosa, Dvoŕaka i naturalnie Szymanowskiego.
Brawo, brawo!

* * *

9 lutego 2009

Koncert z okazji 100 rocznicy śmierci Mieczysława Karłowicza. Urszula Kryger (mezzosopran), Katarzyna Jankowska - Borzykowska (fortepian).
W programie: pieśni Mieczysława Karłowicza i Karola Szymanowskiego.
Po koncercie promocja książki Macieja Pinkwarta "Zakopiańskim szlakiem Mieczysława Karłowicza"" (PWM2009).


Dzieło życia...

Czy Teresa Chylińska już nic nie napisze o Karolu Szymanowskim?

W Krakowie, 4 listopada, w dniu imienin Karola Szymanowskiego Teresa Chylińska podarowała - największemu po Chopinie kompozytorowi polskiemu - dzieło swojego życia - monografię pt. Karol Szymanowski i jego epoka. Książka Chylińskiej jest uwieńczeniem pięćdziesięciu lat pracy poświęconej Karolowi Szymanowskiemu. Złożyły się na to m.in. redakcja serii Dzieł wszystkich K.Szymanowskiego /Polskie Wydawnictwo Muzyczne/, 2 tomy Pism /PWM/, Dzieje przyjaźni /PWM/, dwa pierwsze tomy Korespondencji /też PWM/ liczącej wraz z aneksami 15 woluminów - od trzeciego tomu wydanych już przez Wydawnictwo Musica Iagellonica.
Monografia liczy 1500 stron!
Krok po kroku przedstawiałam - mówi Autorka - każdy etap życia kompozytora - artysty i człowieka, życie na Kresach, w czasach rewolucji na Ukrainie i, w już niepodległej Polsce - nowym rozdziale jego życia.
Nakład książki, rzec można "akademicki" - dla bibliotek, troszkę dla specjalistów... Wydaje się, że Wydawca zbyt ostrożnie ustalił nakład. Tę wielką sagę rodu Szymanowskich czyta się jak romans. Jest to romans z ojczyzną, lekcja historii z wielką muzyką w tle!
Prof. Adam Walaciński, muzyk i pedagog, pierwszy czytelnik i recenzent monografii, 4 listopada 2008 powiedział: "dziękuję Ci Tereso za te 50 lat wierności pozamałżeńskiej" Bardzo to jest po naszej myśli. Dodamy od siebie: dorobek Teresy Chylińskiej w promowaniu twórczości Szymanowskiego można jedynie porównać do tego, co dokonał na estradach świata i płytach sir Simon Rattle!
P.S. W Zakopanem, na Kasprusiach, w Muzeum Karola Szymanowskiego odbyła się,15 listopada br., z udziałem Autorki promocja jej książki. Nas tam nie było. Liczymy więc, że wesprze nas swoim piórem kustosz Atmy pan Maciej Pinkwart. "Chociaż słówko", jak to na Kasprusiach bywało...


Miłe wieści z Japonii

Na japońskim rynku muzycznym ukazała się płyta z utworami Karola Szymanowskiego w wykonaniu japońskiej pianistki, absolwentki Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie, Eri Iwamoto. Artystka japońska studiowała u prof. Barbary Hesse-Bukowskiej. Na Międzynarodowym konkursie organizowanym przez Towarzystwo Muzyczne im. Karola Szymanowskiego (tak, tak, istnieje takie Towarzystwo w Łodzi) - zdobyła Nagrodę za najlepsze wykonanie utworów Szymanowskiego, a cztery lata wcześniej w 2001 roku, Eri Iwamoto zdobyła Grand Prix na IX Międzynarodowym konkursie pianistycznym im. Miłosza Magina w Paryżu.

Artystka nagrała 9 preludiów op. 1, Wariacje op. 3, Etiudę b-mol op.4, Metopy op. 29 i cztery - 1, 2, 3 i 4 Mazurki op. 50. Nagranie odbyło się w styczniu 2008 roku w Studiu Polskiego Radia.

Pianistka od wielu lat zajmuje się promowaniem muzyki Szymanowskiego w Japonii i zapowiada serię koncertów muzyki Szymanowskiego w pierwszej połowie 2009.

A kiedy usłyszymy artystkę w Polsce?


Powiodło się!

Po raz pierwszy opera Karola Szymanowskiego Król Roger została wykonana z udziałem polskich artystów na terenie Stanów Zjednoczonych. Drugim wykonanym dziełem Szymanowskiego były Harnasie. Publikujemy pierwsze doniesienie z tego wydarzenia za Rzeczpospolitą.

" Szymanowski robi furorę w Ameryce

Balet "Harnasie" i operę "Król Roger" nagrodzono burzą oklasków podczas festiwalu Bard SummerScape. Specjalizujący się w produkcji rzadko wystawianych w USA oper festiwal, poświęcony w tym roku Sergiuszowi Prokofiewowi i współczesnym mu twórcom, został wzbogacony inscenizacjami dzieł Szymanowskiego.
- Zastanawiałem się nad twórcami, którzy być może mieli kontakt z Prokofiewem, i przypomniałem sobie o jego znajomości z Szymanowskim - powiedział dyrektor muzyczny festiwalu Leon Botstein. I on wraz z American Symphony Orchestra przygotował muzycznie prezentację "Harnasi" i "Króla Rogera".
- Muzykę Karola Szymanowskiego przedstawił mi po raz pierwszy nauczyciel skrzypiec Roman Totenberg, który był nie tylko przyjacielem kompozytora, ale i propagatorem jego muzyki - powiedział Leon Botstein.
- Opera "Król Roger" to arcydzieło mało znane w Ameryce. Stanowi ona interesujący kontrast z baletem "Harnasie" uważanym za jedno z najlepszych dzieł Szymanowskiego. Te dwa dzieła razem to coś wyjątkowego.
W przedstawieniu wzięli udział polscy soliści, m.in. Adam Kruszewski i Iwona Hossa, Chór Opery Wrocławskiej oraz chór dziecięcy Festiwalu SummerScape. Reżyserem spektaklu i autorem scenografii jest Lech Majewski.
- Skupiłem się na przesłaniu symboli w tej operze, ale również wprowadziłem elementy magii, które pasują do języka współczesnego teatru i opery. Głównym wyzwaniem było tchnięcie życia w statyczną akcję "Króla Rogera" - powiedział reżyser Lech Majewski."
Przedstawienia prezentowane są po polsku z angielskimi napisami.
Festiwal Bard SummerScape odbywa się od 19 lat w stanie Nowy Jork.


Jacek Cieślak
Rzeczpospolita


Petersburg, Edynburg, Paryż, Barcelona i... USA

Scena z Króla Rogera w Operze Wrocławskiej i reżyser Mariusz Treliński

Próba podsumowania Roku Karola Szymanowskiego powinna zaczynać się od świeżych jeszcze tytułów prasowych: Trzy premiery "Króla Rogera" w Europie i USA! /Rzeczpospolita/, Opera Szymanowskiego podbija Petersburg /Gazeta Wyborcza/. Dzieje się to już po oficjalnym zamknięciu Roku Szymanowskiego... aliści te dobre wieści mają swoje źródło w wydarzeniach sprzed roku.
W marcu ubiegłego roku w diariuszu z otwarcia Roku Karola Szymanowskiego pisaliśmy: Wrocław. Opera Wrocławska. Mariusz Treliński po raz drugi zrealizował na scenie Króla Rogera, tym razem we Wrocławiu. Premiera wrocławska ma uświetnić obchody Roku Szymanowskiego. Od poprzedniej realizacji na scenie Teatru Wielkiego Opery Narodowej minęło siedem lat. Żadna scena operowa w Polsce nie podjęła się tego dzieła. W Warszawie po zmianie kierownictwa Teatru zniknęła nawet z afisza. Wystawiając Rogera we Wrocławiu reżyser powiedział: Wydaje mi się, że jest to najważniejsze dzieło operowe. Jeżeli gdziekolwiek na świecie robi się coś polskiego, to jest to właśnie opera Szymanowskiego. A krytyk muzyczny Rzeczpospolitej Jacek Marczyński podkreśla: "Wystawiony w 70 rocznicę śmierci kompozytora Król Roger nie stał się na szczęście dodatkiem do okolicznościowych obchodów. We Wrocławiu powstał nie tylko najważniejszy spektakl sezonu operowego. Ta inscenizacja z pewnością stanowić będzie punkt odniesienia do dalszych losów scenicznych Króla Rogera w kraju i na świecie." W równie gorącej opinii na łamach Gazety Wyborczej Jacek Hawryluk: "Fascynujący Szymanowski. Król Roger na miarę najlepszych scen operowych".
I tak się stało! 16 lipca, w Teatrze Maryjskim w Petersburgu (a powtórzona dzień później w ramach Festiwalu Gwiazdy Białych Nocy) miała miejsce rosyjska prapremiera Króla Rogera, w inscenizacji Mariusza Trelińskiego /wersja wrocławska/, pod batutą wielkiego artysty dyrektora artystycznego Teatru Maryjskiego Walerego Giergiejewa. Od przyszłego roku Roger na stałe wchodzi do repertuaru tego teatru. Nadto petersburski spektakl Rogera, na zaproszenie Jonathana Millsa pojawi się w sierpniu na Międzynarodowym Festiwalu w Edynburgu w tej samej obsadzie /Andrzej Dobber - Roger, Paweł Tolstoy - Pasterz, Elżbieta Szmytka - Roksana/.
Jeszcze dwie dobre wiadomości towarzyszące tym wydarzeniom: Król Roger już wiosną tego roku został włączony do programu sezonu polskiego w Rosji. Brawo Instytut Adama Mickiewicza /Autor!, Autor!/; po drugie ten cykl zdarzeń - Petersburg, Edynburg, Stany Zjednoczone - ma poparcie i wsparcie Ministerstwa Kultury. Zajrzymy zatem za Ocean, w okolice Nowego Jorku, do Annandale-on-Hudson na Festiwal Bard Summer Scape. Oto jak przybliża nam ten Fesiwal Pani Monika Fabijańska, Dyrektor Instytutu Kultury Polskiej w Nowym Jorku. (Od siebie dodajmy, że starania Instytutu, aby Króla Rogera wystawić w Roku Karola Szymanowskiego nie powiodły się).
Szanowni Panowie, (...) pragnę podziękować za życzliwość i zainteresowanie, które wykazali Panowie dla projektu wystawienia dzieł Szymanowskiego w Bard College w USA. Bard College w ramach prestiżowego letniego festiwalu "Composers Portrait" wystawi w tym roku "Króla Rogera" i "Harnasie" Karola Szymanowskiego. Festiwal poświęcony będzie Prokofiewowi, ale tradycją jest poszerzenie jego programu o kompozytorów pozostających w kręgu głównego bohatera. Będzie to pierwsze profesjonalne wystawienie tych dzieł Szymanowskiego w USA.
Letni festiwal Bard College nieprzerwanie od dziewiętnastu lat reprezentuje najwyższy poziom zapraszając najwybitniejszych solistów i zespoły z całego świata. Sierpniowe weekendy Festiwalu wypełnione koncertami, prezentacjami, wykładami i sympozjami przez najwybitniejszych muzykologów, przyciągają najlepiej wykształconą i opiniotwórczą publiczność z całego świata, a także wielu wpływowych krytyków. Wszystkie festiwale były wielkim sukcesem. Będzie to wyjątkowa okazja do szerokiej prezentacji twórczości Szymanowskiego. Przysporzy ona także rozgłosu polskim wykonawcom.(...)
Dzieła Karola Szymanowskiego, tak rzadko wykonywane, zaczynają budzić szerokie zainteresowanie wśród melomanów i krytyków, jednak bez znakomitych wykonawców trudno będzie te kompozycje włączyć do tutejszego repertuaru.(...)
Głównym powodem niedostatecznej znajomości kompozytora w Stanach Zjednoczonych są trudności związane z wymaganiami dotyczącymi licznej obsady (...), które przekraczają możliwości budżetowe i wykonawcze wielu instytucji muzycznych. Mimo to Bard College zdecydował się na to przedsięwzięcie. Wielka w tym zasługa dyrektora muzycznego festiwalu, dyrektora artystycznego i dyrygenta American Symphony Orchestra, Leona Botsteina, który pochodzi z Polski. Do pracy nad przedstawieniem zaproszeni zostali: reżyser Lech Majewski, choreograf Wojciech Misiuro, sześciu polskich solistów: Adam Kruszewski, Iwona Hossa, Rafał Bartmiński, Leszek Skrla, Wojciech Maciejowski, Ewa Marciniec, Chór Opery Wrocławskiej oraz prawdopodobnie polscy tancerze.(...)
Z nadzieją na wielki sukces "Króla Rogera" w Bard i wyrazami szacunku Monika Fabijańska - Dyrektor

My też trzymamy kciuki!
Pozdrowienia i serdeczności.

P.S. W korespondencji z Petersburga Jacek Hawryluk pisze o jeszcze jednej zapowiadanej od dawna inscenizacji przez Krzysztofa Warlikowskiego Króla Rogera dla Opery Paryskiej i innej jeszcze produkcji w Barcelonie i pyta: Dlaczego tylko w Warszawie już prawie nie grają Szymanowskiego? My wiemy. Czy pamiętacie Państwo skandal z wielką, na prawdę piękną, jedną z pereł Roku Karola Szymanowskiego wystawą zorganizowaną przez Bibliotekę Uniwersytecką, Muzeum Teatralne i Fundację Uniwersytetu Warszawskiego w Salach Redutowych Teatru Wielkiego-Opery Narodowej METOPY, MASKI, MITY rozwalonej po czterech dniach?


Fragment wystawy

Kto za tym stał - oto jest pytanie. Oto jest odpowiedź na pytanie "dlaczego tylko w Warszawie już prawie nie grają Szymanowskiego".

* * *

Tymczasem w Edynburgu...

Miesiąc po rosyjskiej premierze Króla Rogera jednym z najciekawszych wydarzeń tegorocznego, prestiżowego Festiwalu Teatralnego w Edynburgu był spektakl opery Karola Szymanowskiego w inscenizacji Mariusza Trelińskiego w tej samej wersji co w Petersburgu i z udziałem tych samych wykonawców.
Brytyjska prasa, jak donosi dla GW Joanna Derkaczew "nie może wyjść z podziwu nad prezentowaną koprodukcją Opery Wrocławskiej i petersburskiego Teatru Maryjskiego. Król Roger Karola Szymanowskiego zbiera czterogwiazdkowe recenzje - "Arcydzieło", "Niezrównany spektakl", "Triumf wizji i aury".
Miał więc rację Jacek Hawryluk, po premierze Rogera w Petersburgu, że "tak należy pokazywać muzykę polską za granicą /.../ Nie osiągnie się tego za pomocą pojedynczych koncertów - (ale) stałej współpracy różnych instytucji. W tym przypadku sieć koprodukcji połączyła Operę Wrocławską, Teatr Maryjski oraz Festiwal w Edynburgu". Dodajmy więc, że wybitny wkład w sukces Króla Rogera w Edynburgu ma jego dyrektor artystyczny Jonathan Mills zafascynowany muzyką Karola Szymanowskiego, dobry duch idei, która połączyła Wrocław - Petersburg - Edynburg.


Piękne pół wieku

"Z dniem 30 czerwca kończę moją, trwającą od 1957 roku pracę w redakcji "Ruchu Muzycznego"(...). Dziękuję wszystkim Czytelnikom, Współpracownikom i Kolegom za lata wypełnione troską i radością muzyczną."
Ludwik Erhardt
-przeczytaliśmy w czerwcowym "Ruchu". Spieszymy, Ludzie Atmy, podziękować Panu Ludwikowi za to, że od zawsze był wśród pierwszych upominających się na łamach "Ruchu Muzycznego" o utrwalenie dziedzictwa Karola Szymanowskiego. Jesteśmy Pana dłużnikami i liczymy na dalszą współpracę i dzielenie się "radością muzyczną".

Fundacja


Słowiki czy jaskółki?

"Spóźnione słowiki czy jaskółki" - pyta w czerwcowym numerze Ruchu Muzycznego Kacper Miklaszewski. Krytyk omawia trzy płyty wydane w Roku Karola Szymanowskiego. Warto pamiętać, że na tych trzech płytach słuchacz zainteresowany muzyką Karola Szymanowskiego znajdzie wszystkie symfonie tego kompozytora. Najpełniej na płycie Polskiego Radia. Kazimierz Kord z Narodową Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia, Chórem Polskiego Radia w Krakowie nagrał wszystkie trzy symfonie; na tej samej płycie IV Symfonia Koncertująca. To cenne archiwalne nagranie Orkiestry Radia Duńskiego pod dyrekcją Grzegorza Fitelberga z udziałem Karola Szymanowskiego przy fortepianie. Antoni Wit nagrał z Orkiestrą i Chórem Filharmonii Narodowej w Warszawie dla NAXOS-u II Symfonia i III Pieśń o nocy. I wreszcie trzecia z omawianych płyt: dla DUX-u, zasłużonej wytwórni w promowaniu muzyki Karola Szymanowskiego, Marek Pijarowski z Orkiestrą Filharmonii Pomorskiej i Chórem Opera Nova nagrał Uwerturę koncertową, I Koncert skrzypcowy i III Symfonię Pieśń o nocy. Krytyk ubolewa, że ta ostatnia płyta nie jest dostępna w sprzedaży. Podzielamy jego opinię i apelujemy do sponsorów o odstąpienie od formuły "Not for sale". Skoro już, szczęśliwym zbiegiem okoliczności, ukazały się trzy publikacje z "Symfoniami największego naszego kompozytora XX wieku /to/ wszystkie powinny znaleźć się na rynku, zwłaszcza, że wszystkie godne są polecenia" - pisze krytyk. A na koniec: poszukując płyty NOSPR-u wpadła nam w ręce starannie wydana na płytach CHANDOS III Symfonia Pieśń o nocy w wykonaniu Państwowej Rosyjskiej Orkiestry Symfonicznej pod dyrekcją Waleriana Polańskiego. Krążek zawiera ponadto Stabat Mater i 6 Pieśni kurpiowskich. Ot, słodki rodzynek i migdałek.


Ze smutkiem informujemy, że niektóre z tych płyt nie są dostępne w sprzedaży.


Zofia Helman laureatką Dorocznej Nagrody Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

7 czerwca w Sali Wielkiej Zamku Królewskiego w Warszawie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdan Zdrojewski wręczył Doroczne Nagrody wybitnym artystom i przedstawicielom środowisk twórczych. Nagrodę w dziedzinie muzyki otrzymali: Zofia Helman - członek Zarządu Fundacji im. Karola Szymanowskiego oraz Agnieszka Duczmal i Krzysztof Penderecki.


Loteria na mężów Karola Szymanowskiego dostępna na płycie

W kwietniu 208 ukazała się płyta dvd z nagraniem operetki Karola Szymanowskiego Loteria na mężów czyli Narzeczony nr 69. Publikacja utrwala światowe wykonanie nieznanego wcześniej utworu kompozytora, które odbyło się we współpracy z Polskim Wydawnictwem Muzycznym 5 listopada 2007 w ramach obchodów Roku Karola Szymanowskiego. W ten sposób Opera Krakowska pragnęła zaznaczyć swój udział w uzupełnieniu dorobku kompozytora.

Karol Szymanowski miał 26 lat, gdy pełen entuzjazmu rozpoczął pracę nad muzyką do libretta Juliana Krzewińskiego-Maszyńskiego Loteria na mężów czyli narzeczony nr 69, opowieści o perypetiach matrymonialnych, jak przystało na klasykę tego gatunku. Pomysł napisania operetki zrodziła potrzeba uzupełnienia wyczerpanych podróżą do Wiednia i Włoch funduszy, prawdziwym jednak zamiarem była zapewne chęć sprawdzenia swoich możliwości w krainie, gdzie królowali tak popularni i podziwiani przez szeroką publiczność twórcy jak Strauss, Lehar czy Kalman. Kompozytora, który zwrócił już na siebie uwagę jako młody zdolny, do tworzenia muzyki operetkowej musiała pociągać ciekawość materii muzycznej i potrzeba zabawy, co stanowiło jeszcze jeden dowód otwartości, chłonności i fantazji jego artystycznej natury. Liczącą prawie 400 stron partyturę ukończył w 1909 roku. Utwór nie trafił jednak na deski teatru. Szymanowski nie dbał o swoje interesy, niepowodzenia pierwszych starań zniechęciły twórcę do dalszego zabiegania o realizację. Wkrótce zresztą pochłonęła go praca nad utworami, prowadzącymi do wielkich sal koncertowych Europy.

O Loterii na mężów zapomniano. Piętnaście lat po śmierci kompozytora, w 1952 roku, Grzegorz Fitelberg z Wielką Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia w Katowicach zaprezentował fragmenty operetki - duet i dwa romanse. W pełnej wersjo koncertowej wykonano ją w Operze na Zamku w Szczecinie w 90 lat po powstaniu utworu. Dopiero Opera Krakowska, wyciągając na światło dzienne to muzyczne cymelium, przygotowała pełną sceniczną realizację operetki, co zbiegło się z obchodami Roku Szymanowskiego. Światowa prapremiera Loterii na mężów odbyła się 5 listopada 2007 roku na scenie Teatru im. Słowackiego w Krakowie. To pierwsze wykonanie opiera się na zachowanej partyturze oraz tekstach śpiewanych, podpisanych pod nutami. Zagubiony tekst, łączący partie muzyczne, napisał dla potrzeb krakowskiej realizacji Wojciech Graniczewski, udanie wkomponowując ocalałe partie oryginalnego libretta we współczesny plan akcji. Całość wyreżyserował Józef Opalski, który, wspierany przez badacza życia i twórczości Szymanowskiego, Teresę Chylińską, był również inicjatorem projektu. Największą ciekawość melomanów budzi oczywiście muzyka, którą odczytał z partytury i przygotował z orkiestrą Piotr Sułkowski. Karol Szymanowski, przy wykorzystaniu swojego znakomitego warsztatu kompozytorskiego, pokazuje się nam z całkiem odmiennej, nieznanej dotąd strony...

Płyta w promocyjnej cenie 49 zł dostępna będzie od maja br. na spektaklach Opery Krakowskiej, a także w:
- kasie Opery Krakowskiej w gmachu Teatru im. J. Słowackiego,
- księgarni firmowej PWM przy al. Krasińskich 11,
- księgarni "Kurant" przy Rynku Głównym 36,
- sklepie Muzeum Narodowego (Gmach Główny) przy al. 3-Maja 1,
- Muzeum K. Szymanowskiego w Willi "Atma" w Zakopanem,
- na stronie www.opera.krakow.pl


Fryderyki, Fryderyki...

Nagrodę Akademii Fonograficznej za najlepszy album 2008 roku w kategorii "Recital Wokalny, Opera, Operetka, Balet", uznano płytę Karol Szymanowski - Songs (DUX). Za interpretację pieśni Karola Szymanowskiego, nagranych na tej płycie Fryderyka w kategorii "Fonograficzny debiut roku" otrzymała Anna Mikołajczyk. Brawo!


List z Moskwy

List, który publikujemy niżej trafił do nas jeszcze w Roku Karola Szymanowskiego. Wysłaliśmy "młodym wirtuozom", na gwiazdkę, kilka krążków z muzyką Karola Szymanowskiego. Podziękowano nam gorąco, serdecznie, "ot duszy".
Czytając ponownie oba listy mamy wrażenie, że młodzi muzycy oczekują dalszej pomocy. Pomyśleliśmy więc o dziełach takich mistrzów, jak M. H. Górecki, W. Lutosławski, W. Kilar, K. Penderecki... Szymanowski mile widziany, zwłaszcza, że w Roku Szymanowskiego ukazało się trochę nagrań muzyki Karola z Atmy.
Prosimy naszych Czytelników, Polskie Radio, firmy fonograficzne, wreszcie twórców i wykonawców, pomóżcie tym dziewczętom i chłopcom - Wasza muzyka trafi w dobre ręce!

Szanowni Państwo,
Piszę w imieniu Rady nauczycielskiej Moskiewskiej Akademii Muzycznej. Wasz adres znalazłem na stronach Polskiego Centrum Informacji Muzycznej.
Od ponad 15 lat prowadzimy kursy muzyczne dla dzieci w wieku od 5 do 14 lat. Niestety, z powodu złej sytuacji ekonomicznej jaka dotyka od dłuższego czasu Rosję, od rządu rosyjskiego otrzymaliśmy jedynie minimalne wsparcie.
Pragnę zaznaczyć, że nie pobieramy od naszych uczniów żadnych opłat ponieważ w innym wypadku większości rodziców nie byłoby na to stać. Wobec tego, kontynuowanie naszej działalności staje się coraz trudniejsze. Co więcej, w kwestii materiałów dydaktycznych nasza sytuacja jest bliska katastrofie, szczególnie jeśli chodzi o nagrania.
Będziemy niezmiernie wdzięczni za wsparcie w postaci nagrań na płytach CD, DVD lub LP, nawet, jeśli opakowania są uszkodzone.

Wasza pomoc jest dla nas ogromnie ważna!

Z wyrazami szacunku i nadzieją na pomoc,

Mikołaj Karmanow
Dyrektor

Moscow Musical College
39-5-25, 3-Barkovaya street
105037, Moscow
Russian Federation


Nagroda dla Joanny Domańskiej

Wydana przez DUX płyta artystki z utworami Karola Szymanowskiego: Metopy op. 29, 12 Etiud na fortepian op. 33, III Sonatę fortepianową op. 36 oraz 4 Tańce polskie otrzymała jedną z najbardziej prestiżowych nagród "Pizzicato Supersonic Award" w Luxembourgu.
Serdecznie gratulujemy.


Pieśń ujdzie cało

Ukazała się II cz. monografii Muzeum Karola Szymanowskiego "Atma" w Zakopanem, autorstwa Lesława Dalla i Macieja Pinkwarta. Publikacja, wydana nakładem Muzeum Narodowego w Krakowie, zamyka dwuletni okres jubileuszów - 30-lecia Muzeum i Roku Karola Szymanowskiego. W słowie wstępnym, dyrektor MNK, Zofia Gołubiew pisze: "Najważniejszym z elementów obchodów była muzyka, która w tym okresie rozbrzmiewała w "Atmie" wyjątkowo często. Jest to wprawdzie najwłaściwszy sposób przywracania i utrwalania pamięci o twórcy Harnasiów lecz - niestety - ulotny." Toteż Pani Dyrektor zapowiada "... pracujemy więc w Muzeum nad zastosowaniem w "Atmie" nowoczesnych metod upowszechniania oraz nad uatrakcyjnieniem willi i ogrodu, a z drugiej (strony) - przygotowaliśmy projekt przekształcenia zakopiańskiej placówki w ośrodek naukowo-badawczy poświęcony dziełu i życiu Szymanowskiego. Dzisiejsze łatwe i szybkie sposoby globalnego komunikowania się winny spowodować, że "Atma" stanie się jedynym tego typu centrum na światową skalę."
Gratulujemy! Czyżby początek zakopiańskiego Bayreuth?

* * *

Tymczasem spływają do Fundacji dowody na to, że w Roku Szymanowskiego "komuś chciało się chcieć". Otrzymaliśmy multimedialne wydawnictwo (CD i DVD) pt. Karol Szymanowski. Wydawcą jest Biblioteka Uniwersytecka i Fundacja Uniwersytetu Warszawskiego. Ponieważ idea rodziła się w strasznych boleściach (jak nie wiadomo o co chodzi, to na pewno chodzi o pieniądze) postanowiliśmy opublikować pełną listę osób zaangażowanych w przedsięwzięcie; autorami not 10 rozdziałów są T. Baranowski, T. Chylińska, L. Dzierżanowski, D. Gwizdalanka, Z. Helman, E. Jasińska - Jędrosz, M. Komorowska, A. Neuer, M. Pinkwart i T. Zieliński. Nad całością czuwał Piotr Maculewicz. Szczęśliwi "nabywcy" będą mogli wysłuchać Stabat Mater w wykonaniu J. Gadulanki, J. Rappe, A. Hiolskiego; Chórem Polskiego Radia w Krakowie i Wielką Orkiestrą Symfoniczną PR i TV w Katowicach dyrygował Antoni Wit. Na płytach DUX. Całość zrealizowana przez noyamundi. Niestety niedostępna w sprzedaży.

* * *

W Rok Karola Szymanowskiego wpisał się również Kwartet AKADEMOS z Katowic (A. Rechlewicz, J. Cogiel, A. Batog, D. Sobik - Ptok) nagrywając oba Kwartety Szymanowskiego (Szymanowskiemu "towarzyszy" na płycie Paweł Szymański z Dwoma utworami na kwartet smyczkowy). AKADEMOS utworzyły w 1997 roku absolwentki Akademii Muzycznej w Katowicach, w klasie kameralistyki Marka Mosia. Zdobyły I nagrodę na XVI Concorso Internationale di Esecuzione Musicale Provinzia di Caltonisetta Musica da Camera, III nagrodę na Międzynarodowym Konkursie im. Bethoveena w Hradec oraz Radia Katowice w konkursie na najlepsze wykonanie utworu kompozytora śląskiego. Wydawcą płyty jest Polskie Radio Katowice, za którego pośrednictwem otrzymaliśmy nagranie. Dziękujemy.

* * *
Jeszcze jedna perła

Pokłosie Roku Szymanowskiego - jeszcze jedna, bardzo cenna, niezauważona publikacja książkowa: Karol Szymanowski. Pierwszy Rektor Wyższej Szkoły Muzycznej w Warszawie. Autorka jest absolwentką Wydziału Kompozycji, Dyrygentury i Teorii Muzyki Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie. Tematyka pracy Małgorzaty Waszak "jak gdyby" jest znana, ale wyodrębnienie tego kilkuletniego okresu w życiu Szymanowskiego w jednorodną całość, niepublikowana korespondencja kompozytora z władzami administracji państwowej czyni tę lekturę niesłuchanie interesującą, kiedy to "naród bez państwa", wyrwany z trzech zaborów, starał się tworzyć nie tylko zręby państwowości, ale też troszczył się o wysoki poziom artystycznej kultury Narodu.
Książka ukazała się nakładem Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina.


Ludzie Atmy

Atma, to nie tylko Muzeum. Atma to idea. 30 lat temu (1 października 1977r.) z inicjatywy kustosza Atmy, Macieja Pinkwarta, zostało powołane Towarzystwo Muzyczne im. Karola Szymanowskiego. Godzi się zatem, w tę rocznicę, przypomnieć nazwiska tych, którzy Towarzystwo powołali do życia.
Andrzej Bachleda Curuś, Tadeusz Baird, Tadeusz Chruścicki, Teresa Chylińska, Henryk Czyż, Kaja Danczowska, Krystyna Dąbrowska, Lidia Długołęcka, Irena Dubiska, Jan Ekier, Wincenty Galica, Olga Garbicz-Kulikowska, Wacław Geiger, Tomasz Gluziński, Henryk Mikołaj Górecki, Leonia Gradstein, Bogdan Jankowski, Anna Juchniewicz, Marta Kreft, Irena Lorentowicz, Witold Lutosławski, Ludwik Kurkiewicz, Karol Małcużyński, Kornel Michałowski, Jerzy Młodziejowski, Jan Pasierb-Orland, Ewa Pawlik-Żmudzińska, Piotr Perkowski, Maciej Pinkwart, Zofia Radwańska-Paryska, Zbigniew Rogowski, Witold Rowicki, Zdzisław Sierpiński, Władysław Słowiński, Jan Stępień, Jan Stęszewski, Stefan Sutkowski, Bolesław Szabelski, Krystyna Szczepańska, Stefan Śledziński, Mieczysław Tomaszewski, Eugenia Umińska, Jerzy Waldorff, Arkadiusz Waloch, Konstanty Węgrzyn, Wanda Wiłkomirska, Stanisław Wisłocki, Stefania Woytowicz, Krzysztof Zanussi, Ewa Zaufal, Tadeusz Żmudziński, Stanisław Żygadło.

Biuletyn Towarzystwa poświęcony rocznicy dotarł do Fundacji dopiero w grudniu. Nic dziwnego, skoro Karol Bula, prezes Towarzystwa, w nocie redakcyjnej prosi o nadsyłanie uwag do końca listopada, gdyż "wtedy zaistnieje realna szansa ukazania się publikacji w druku przed upływem jubileuszowego roku Towarzystwa". Łatwo zauważyć, że już w październiku minął Rok Jubileuszowy. Traktujemy więc cytowany Biuletyn jako zwiastun właściwej publikacji. Nie mniej "skrypt" zawiera sporo informacji o koncertach organizowanych początkowo przez Atmę, a następnie samodzielnie przez Towarzystwo. Lista artystów i zespołów występujących w minionym trzydziestoleciu jest naprawdę imponująca


Muzyka sposób na życie

Rok Karola Szymanowskiego formalnie zakończył się 31 grudnia 2007r. nie mniej bieżące dni przynoszą miłe i oczekiwane wieści. Spróbujemy podsumować Rok Szymanowskiego, dopiero gdy ukażą niewirtualne nagrania płytowe, partytury, książki. Tymczasem z wielką satysfakcją informujemy, że Akademia Muzyczna im. F. Nowowiejskiego w Bydgoszczy nadała swojemu profesorowi Jerzemu Godziszewskiemu doktorat honoris causa. Jest to pierwszy doktorat w historii tej uczelni a ponadto nadany w Roku Karola Szymanowskiego. Jerzy Godziszewski jest wielkim admiratorem muzyki Karola Szymanowskiego - nagrał dla Polskiego Radia wszystkie jego dzieła fortepianowe. Za to nagranie przed 6 laty artysta otrzymał Nagrodę im. Karola Szymanowskiego. Może warto po upływie lat wznowić wydanie?

* * *

Tuż przed Świętami Instytut Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego zorganizował uroczystość wręczenia prof. dr hab. Zofii Helman Księgi Pamiątkowej przygotowanej na jubileusz Jej 70-tych urodzin. Tytuł Księgi, a jakże inaczej mogłoby być - Karol Szymanowski w perspektywie kultury muzycznej przeszłości i współczesności.


Józef Opalski i Wojciech Graniczewski laureatami Nagrody Fundacji im. Karola Szymanowskiego

Jury dorocznej Nagrody Fundacji im Karola Szymanowskiego obradujące w dniu 5 stycznia 2008 roku w Warszawie, w składzie: Jacek Berwaldt, Teresa Chylińska, Jerzy Godziszewski, Zofia Helman, Krzysztof Jakowicz (przewodniczący), Witold Karol Juchniewicz, Jan Krenz, i Zdzisław Szakiewicz postanowiło Nagrodę im. Karola Szymanowskiego za 2007 rok przyznać: Józefowi Opalskiemu i Wojciechowi Graniczewskiemu za przywrócenie w 2007 roku do życia po stu latach zapomnienia dzieła Karola Szymanowskiego Loteria na mężów, za stworzenie spektaklu ukazującego nieznane dotąd walory sceniczne muzyki Szymanowskiego.


Towarzystwo Muzyczne im. Karola Szymanowskiego w Zakopanem ma status organizacji pożytku publicznego. Oznacza to m.in. możliwość odprowadzenia na rzecz Towarzystwa wpłaty 1% należnego podatku dochodowego wykazanego w rocznym PIT. Terminem dokonania takiego odpisu jest ostatni dzień składania PIT-u.

Darowizna na rzecz organizacji pożytku publicznego przekazywana jest za pośrednictwem Urzędu Skarbowego.
W związku z tym w zeznaniu rocznym PIT należy wskazać nazwę organizacji oraz numer rejestru sądowego. Towarzystwo Muzyczne im. Karola Szymanowskiego zarejestrowanie jest w KRS pod numerem 0000085929.

Numer konta Towarzystwa Muzycznego:

47 1540 1128 2112 7004 6528 0001


 

Strona główna